Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2023/1936 E. 2026/1346 K.

Mahkeme
Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No
2023/1936
Karar No
2026/1346
Karar Tarihi

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2023/1936 Esas 2026/1346 Karar T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21.HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2023/1936 KARAR NO : 2026/1346

TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR

İNCELENEN DOSYANIN MAHKEMESİ : ESKİŞEHİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 19/10/2023 NUMARASI : 2023/130 Esas 2023/873 Karar

DAVA : Menfi Tespit DAVA TARİHİ : 23/01/2018 KARAR TARİHİ : 09/10/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 09/10/2026

Taraflar arasındaki menfi tespit istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacılar vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılar murisi ile müvekkili ...'un harici adi ortalıklık sözleşmesi adi ortak olarak nakliye işi ile uğraşmaktayken taraflar arasında sonradan sorunların yaşandığını, müvekkilinin ve davalılar murisi ...'ın adi ortaklığa konu ..., ... ve ... plaka sayılı araçları ruhsatlarına da ortak olarak işletilmek suretiyle bir dönem adi ortaklığa devam ettiklerini, daha sonra ...'ın vefat ettiğini, taraflar arasında başkaca uyuşmazlığa konu davalar görülmekte iken müvekkili adına Eskişehir 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/757 dosyası ile adi ortaklığın tasfiyesi davası açıldığını, adi ortaklıkta işletilmek üzere alınan ... plaka sayılı aracın alımı sırasında ... Bankası ... Şubesinden 02/05/2008 tarihinde müvekkilinin kredinin asıl borçlusu ve davalıların murisi ...'ın kefil olduğu sabit taksitli ticari kredi kullanıldığını, söz konusu araca Banka tarafından rehin konulmakla birlikte aracın kasko bedelinin kredi miktarını karşılamaması nedeniyle müvekkilinin maliki olduğu ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde banka lehine ipotek tesis edildiğini, müvekkilince kredinin bir kısmının ödendiğini, ancak sonradan taraflar arasında adi ortaklıktan kaynaklı sebeplerle kredi ödemelerinde aksaklıklar yaşandığını, bunun üzerine banka tarafından Bursa İcra Müdürlüğünün 2009/13363-2009/13364 ve 2009/13365 sayılı dosyaları ile müvekkili ile kefiller hakkında icra takibi başlatıldığını, söz konusu icra dosyasının dava dışı ... tarafından 24/11/2010 tarihinde 69.000,00 TL'lik kısım yönünden temlik alındığını, bu temlik işleminden 5 gün sonra 29/11/2010 tarihinde davalıların murisi ... tarafından ödenerek icra müdürlüğünden rücu belgesi alındığını, bu rücu belgesine dayalı olarak eldeki davaya konu Eskişehir 3. İcra Müdürlüğünün 2010/14684 sayılı icra takip dosyası ile müvekkili hakkında icra takibi başlatıldığını ve müvekkili hakkında haciz işlemleri gerçekleştirildiğini, yine aynı borç nedeniyle Eskişehir 3. İcra Müdürlüğünün 2010/14077 sayılı takip dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatıldığını, söz konusu takibin süresinde satış istenilmediğinden düştüğünü, bunun üzerine tekrar aynı alacak için Eskişehir 4. İcra Müdürlüğünün 2015/20567 sayılı icra takip dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu icra takibi başlatıldığını ve müvekkiline ait ipotekli taşınmazın 23/08/2017 tarihinde 59.510,00 TL bedelle alacağa mahsuben satın alındığını, adi ortaklık adına satın alınan ... plaka sayılı aracın alımı sırasında kullanılan kredinin asıl borçlusu olarak müvekkili ve kefil olarak muris ... görünmekte ise de, kredinin gerçekte müvekkili ve muris ... tarafından kullanıldığını, araç ruhsatının taraflar arasında ortak olarak işletildiğini, davalıların adi ortaklıktan bağımsız üçüncü kişi olarak düşünülemeyeceğini ve rücu belgesine dayalı olarak takip yapamayacaklarını, takibin bu şekilde devam etmesi halinde davalıların hem adi ortaklıktan pay sahibi, hem Eskişehir 4. İcra Müdürlüğünün 2015/20567 sayılı dosyasında satış yolu ile elde edilen 59.000,00 TL bedel olmak üzere bir işlemden üç kez fayda sağlamış olacaklarını ileri sürerek müvekkilinin Eskişehir 3. İcra Müdürlüğünün 2010/14684 sayılı icra takip dosyası nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ve davalılar aleyhine kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu icra dosyasının ticari krediye dayanması nedeniyle görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğunu, müvekkillerinin murisi tarafından rücu belgesine dayanılarak davacı aleyhine Eskişehir 3. İcra Müdürlüğü'nün 2010/14684 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ayrıca tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla Eskişehir 3. İcra müdürlüğünün 2010/14079 sayılı dava dosyası ile de dava dışı kefil ... aleyhine ilamsız takip başlatıldığını, müvekkillerinin murisinin vefatından sonra da ipotekli takibin düşmüş olması nedeniyle müvekkilleri tarafından davacı aleyhine tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla Eskişehir 4. İcra Müdürlüğü'nün 2015/20567 sayılı dosyası ile ipotekli takip başlatıldığını ve ipotekli taşınmazın müvekkilleri tarafından alacağa mahsuben alındığını, Eskişehir 3. İcra Müdürlüğünün 2010/14079 sayılı dosyası ile dava dışı kefil ... aleyhine başlatılan icra takibine itiraz üzerine müvekkillerinin murisi tarafından açılan itirazın iptali davasının Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/372 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılaması sırasında müvekkillerinin murisi ...'ın davacı tarafından çekilen kredinin adi ortaklığa ilişkin olmadığı hususunda yemin ettiğini, Mahkemece davanın kabulüne karar verildiğini ve Yargıtay incelemesinden de geçerek kararın kesinleştiğini, davacının çekilen kredinin adi ortaklığa ilişkin olduğu iddiasını yazılı delil ile ispat etmesi gerektiğini ve tanık dinletilmesine muvafakat etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; davacıların, davaya konu kredi sözleşmesinin adi ortaklık için alındığı iddia edilen ... plakalı araç için kullanılıp kullanılmadığı, davalılara murisinin sözleşmedeki imzasının davalılar murisinin kefil olarak mı yoksa adi ortak olarak mı sorumlu olup olmayacağının ve davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitinin gerektiği, taraflarca dosyaya delil olarak sunulan mahkemenin 2011/372 E. sayılı dosyasında davacı asil ...'ın yeminli beyanının alındığı ve ... beyanlarında ...'la ortak olduğunu ancak dava konusu kredinin bu ortaklıkla hiçbir ilgisinin olmadığını, krediyi ...'un kullandığını ve kendisinin de davalı ... gibi kefil olduğunu bildirdiği ve yapılan yargılama sonucunda davalı murisi ...'ın davasının kabulüne karar verildiği, dosyanın davalı tarafça temyiz edildiği ve Yargıtay 19. HD'sinin 2013/4268 E. 2013/7460 K. Sayılı ilamıyla onanmasına karar verildiği, yine Eskişehir 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/40 E. sayılı dosyasında davacılar tarafından eldeki davanın davalıları yönünden aynı konuda menfi tespit davası açıldığı ve tanık ...'ın beyanlarının bulunduğu ve bu dosyanın mahkemenin 2023/130 Esas sayılı dosyası olduğu, mahkeme kararları incelendikten sonra kredi sözleşmesinin incelemesinde, asıl borçlunun ... olduğu, kefillerin ise ..., ... ve ... olduğu, davacıların iddiaları gereği bu sözleşmede kefil hanesinde ismi yazılan ...'ın bu sözleşmeyi adi ortaklığa istinaden ve asıl borçlu olarak imzaladığının Eskişehir 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/40 E. sayılı dosyasındaki tanık ...'ın beyanları gereği mi yoksa yazılı ve kesin delillerle ispat edilmesinin mi gerektiğinin değerlendirilmesinin gerektiği, her ne kadar davacı tarafça tanık beyanları dikkate alınarak davalı ...'ın bu sözleşmenin asıl borçlusu olduğu ispatlanmaya çalışılsa da dava değeri gereği ve 02/05/2008 tarihli sözleşmede ...'ın kefil olarak imzasının bulunduğu yazılı delillerin davalı taraflarca sunulduğu ve bunun aksinin davacı taraflarca yazılı ve kesin delillerle ispat edilmesinin gerektiği, davanın tanık beyanlarıyla ispat edilemeyeceği, ayrıca ... mirasçılarının bu borcu kefil olarak ödedikleri ve Türk Borçlar Kanunun 596. maddesi gereği kefilin alacaklıya ifade bulunduğu ölçüde onun haklarına halef olacağı ve aksi kararlaştırılmamışsa rehin haklarıyla ayni alacak için sağlanmış diğer güvencelerden sadece kefalet anında var olan veya bizzat asıl borçlu tarafından sonradan özellikle bu alacak için verilmiş bulunanlara halef olacağının bildirildiği ve davalıların temlik aldıkları borca istinaden davacı taraflarca verilen ipotek üzerinde icra takibi ve dava açılabileceği, icra takibi dosyası aracılığıyla alacağa mahsuben davalılar tarafından alınabileceği değerlendirildiğinde davacıların menfi tespit talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalıların murisi ... ile müvekkil ... adi ortaklık ilişkisine istinaden ... plaka sayılı aracın alımı sırasında dava dışı ... Bankası ... Şubesinden 02/05/2008 tarihinde müvekkilinin kredi asıl borçlusu, davalılar murisi ..., dava dışı ... ve ...'in kefil olarak göründüğü 75.000,00 TL bedelli kredi kullanıldığını, kredi bedelinin aynı gün araç satıcısı galerici ... hesabına bankaca virman yapıldığını, yine aynı gün kredi nedeniyle ... plaka sayılı araç üzerine bankaca rehin işlemi yapıldığını, araç ruhsatının da müvekkili ... ve adi ortak davalılar murisi ... adına tescil edildiğini, davanın tanık ...'ın beyanıyla ispatlanmaya çalışılmadığını, yalnızca tanık beyanına dayanılmadığını ve tanığın tamamlayıcı bir delil olarak bildirildiğini, kaldı ki tanık ...'ın adi ortaklığa konu ... plakalı aracı 02/05/2008 tarihinde taraflara satan ve bankadan kullanılan davaya konu takibe ilişkin kredinin satıcı olarak hesabına havale yapılan kişi olduğunu, kredi ödemesinin doğrudan ...'a yapıldığının banka kayıtlarıyla sabit olduğunu, tanığın bedel yönünden değil, maddi vakıanın ispatı için bildirilen tanık olduğu ve bu tanığın 2015/757 E. sayılı adi ortaklığın tasfiyesi davasında dinlendiğini, tarafların ... plaka sayılı araç üzerinde adi ortak olduğunun, bankadan kullanılan kredinin adi ortaklığa alınan ... plakalı araca ait olduğunun resmi banka kayıtlarıyla ve Eskişehir 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/757 E. sayılı dosyasında görülen ve kesinleşen adi ortaklığın tasfiyesi dosyasında verilen mahkeme kararı ile sabit olduğunu, taraflar arasında görülen ve kesinleşen Eskişehir 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/ 757 esas sayılı dosyasındaki adi ortaklığın tasfiyesi davası ve aynı konuya ilişkin Eskişehir 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/40 E. sayılı dosyası görülen ve lehe sonuçlanan menfi tespit davası dosyası ile ... ... Şubesinden gelen kredi sözleşmesi, ekleri, ve krediyle aynı gün ...- ... adi ortaklığı olarak tescil edilen ... plakalı araç ruhsatı ve aynı gün noter satış işlemleri ile sabit olduğunu, bu delillerin hepsinin resmi belgeli delil olduğunu, tasfiye dosyasında dava konusu alacağa konu kredi kullanımındaki ... plakalı aracın mahkemece tasfiye ve ihalesi sonucu bedel taraflar arasında % 50'şer olarak tasfiye edildiğini, huzurdaki davaya konu kredi evrakları gerek tasfiye dosyasında ve gerekse huzurdaki istinafa konu menfi tespit dosyasında mevcut olduğunu, davalıların bu kayıtlara hiçbir itirazı olmadığı gibi, mahkemelerce de bu hususlar değerlendirilerek hüküm tesis edildiğini, davalı yanın ... plakalı aracın adi ortaklığın tasfiyesi kararıyla tasfiye payından % 50 pay nakit olarak aldığını, hem de ... plakalı araç kredisi ile ilgili olarak kredinin teminatını kendi şahsi evini ipotek olarak veren müvekkilllerin murisinin evini Eskişehir 4. İcra Müdürlüğünün 2015/20567 sayılı dosyasından ihale yolu ile satarak bedelin tamamını aldığını, aynı anda iki asıl kredi borçlusu olamayacağından adi ortaklardan müvekkil davacının asıl borçlu, davalılar murisi diğer adi ortak davalılar murisi ... kefil olarak gösterildiğini, kredinin " ikinci el araç kredisi" olarak çekildiğinin kredi sözleşmesiyle sabit olduğunu, kredinin çekildiği tarih ile ... plakalı aracın üzerindeki rehin tarihi ve ipotek işlem tarihlerinin aynı olduğunu, ayrıca aynı gün noter satışıyla birlikte araç ruhsatında ...- ... adi ortaklığı yazılı olarak ruhsat çıkartıldığını, adi ortaklığın tasfiyesine ilişkin mahkeme kararının kesinleştiğini, davalıların aynı rücu belgesine dayanarak hem ipotek hem de ilamsız takip yolu ile ve aynı zamanda tasfiye davası yolu ile 3 kez alacak doğurmaya çalıştıklarını, muris ...'ın icra dosyalarındaki temlik alacaklısı olmadığını, bankanın ipotek ve ilamsız takip konusu kredi alacağını ...'ya temlik ettiğini, ...'nın temlik alacaklısı olarak ipotek takibindeki haklarını müvekkile karşı kullanabileceğini, ancak ...'ın kredi kefili ve icra dosyasındaki borçlu kişi olarak dosya borcunu icra dosyasına ödemekle temlik alacaklısının haklarını temlik almış olamayacağını, zira davalılar murisi ...'ın kefil konumunda olmayıp, adi ortaklığa alınan ... plakalı aracın alımı sırasında kullanılan kredi sözleşmesinde şekli anlamda kefil olarak görünse bile maddi anlamda kefil olmadığını, Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/ 372 E. Sayılı dosyasında müvekkilinin taraf olmadığını ve muris ...'ın yeminin müvekkilini bağlamayacağını, mahkemece verilen kararın haksız olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir. HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Dava; Eskişehir 3. İcra Müdürlüğünün 2010/14684 sayılı takip dosyası nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davanın açıldığı Eskişehir 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/40 Esas-2020/396 Karar sayılı ve 14/10/2020 tarihli davanın kabulüne dair kararına karşı davalılar vekilince istinaf kanunu yoluna başvurulmuş, Dairemizin 2021/1596 Esas-2022/1166 Karar sayılı ve 05/10/2022 tarihli kararı ile somut olayda uyuşmazlığın, dava dışı banka ile davacı arasında akdedilen ve davalının da müteselsil kefil sıfatıyla imzasının bulunduğu ticari nitelikteki genel kredi sözleşmesinden kaynaklandığı, genel kredi sözleşmelerinden kaynaklanan davaların mutlak ticari dava olduğu ve tüm ticari davalara bakmakla görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğu gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararının görevli mahkemenin tayini yönünden kaldırılmasına ve dosyanın görevli Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edilmek üzere Eskişehir Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine karar verilmesi üzerine görevli Mahkemece yapılan yargılama neticesinde eldeki istinaf incelemesine konu karar verilmiştir. Davacı vekili; müvekkili ile davalıların murisi arasındaki adi ortaklıkta işletilmek üzere satın alınan ... plaka sayılı aracın alımı sırasında kullanılan kredide müvekkilinin asıl borçlu, davalılar murisinin ise kefil olarak göründüğünü, kredi borcunun teminatı olmak üzere müvekkiline ait taşınmaz üzerinde ipotek ve ... plaka sayılı araç üzerine de banka lehine rehin tesis edildiğini, kredi borcunun ödenmemesi nedeniyle dava dışı banka tarafından başlatılan icra takiplerine konu borcun dava dışı ... tarafından temlik alındığını, bilahare borcun davalıların murisi tarafından ödendiğini ve rücu belgesine dayalı olarak müvekkili hakkında ipoteğin paraya çevrilmesi yolu icra takibi başlatıldığı gibi eldeki davaya konu ilamsız icra takibinin başlatıldığını, davalıların murisi kredi sözleşmesinde kefil olarak görünse de adi ortaklığa ait aracın alınmasında kullanılan kredi nedeniyle davalıların murisinin de borçlu olduğunu ileri sürerek Eskişehir 3. İcra Müdürlüğünün 2010/14684 sayılı icra takip dosyası nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti talep etmiş, Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; ►Eskişehir 3. İcra Müdürlüğünün 2010/14684 sayılı icra takip dosyası ile 16/12/2010 tarihinde davalılar murisi ... tarafından davacı hakkında 81.970,00 TL asıl alacak, 200,00 TL ihtiyati haciz vekalet ücreti ve 48,55 TL ihtiyati haciz masrafı olmak üzere toplam 82.218,55 TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, borcun sebebinin genel kredi sözleşmesi, alacağın temliki ve rücu belgesi olarak gösterildiği, takibin itiraz edilmeksizin kesinleştiği, ►Eskişehir 4. İcra Müdürlüğünün 2015/20567 sayılı icra takip dosyası ile 81.970,00 TL alacak için davalılar tarafından davacı hakkında ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlatıldığı, takibe konu ipoteğin 21/05/2008 tarihli davacının maliki olduğu ... parselde kain 2 bodrum kat 2 nolu mesken üzerinde Türkiye ... Bankası ... Şubeleri özellikle ... Şubesinden kullanmış olduğu ve kullanacağı krediler nedeniyle doğmuş ve doğacak tüm borçların teminatını teşkil etmek üzere 112.500,00 TL bedel mukabilinde Banka lehine 1. derecede tesis edildiği, ipotekli taşınmazın 23/08/2017 tarihli ihalede 59.510,00 TL bedelle davalı ...'a ihale edildiği, ►Dosya kapsamında bulunan 02/05/2008 tarihli ve 75.000,00 TL limitli genel kredi sözleşmesinin dava dışı banka ile davacı ... arasında imzalandığı, dava dışı .... ve ... ile davalıların murisi ...'ın sözleşmeyi müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak imzaladıkları, dava dışı bankanın Eskişehir 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/757 Esas sayılı dosyasına göndermiş olduğu 28/12/2015 tarihli yazısı ile ...'un kullanmış olduğu ... plakalı aracı alırken kullandığı krediye ilişkin belgelerin gönderildiğinin belirtildiği, ekli belgelerin incelenmesinde dava konusu ... plaka sayılı aracın 02/05/2008 tarihli rehin sözleşmesi ile dava dışı bankaya rehnedildiği, aracın davalıların murisi ...'a yediemin sıfatıyla teslim edildiği, ödeme planına göre ikinci el araç kredisi olarak 50.000,00 TL kredi kullandığı, aracın kasko sigorta poliçesinde sigortalının davalıların murisi ... olduğu, ►... plaka sayılı aracın 02/05/2008 tarihinde davacıların murisi ... ile davalıların murisi ... adına 1/2 hisse ile tescil edildiği, ►Eldeki davanın tarafları arasında görülen adi ortaklığın tasfiyesi davasının yargılaması neticesinde Eskişehir 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/757 Esas-2022/107 Karar sayılı ve 24/02/2022 tarihli kararı ile; davacı ve davalıların murisi ... arasında 2005 yılında ... ve ... plakalı araçlar ile ... plakalı araçların işletilmesi konusunda adi ortaklık kurulduğu, taraflarca çeşitli şekillerde borçlanılarak adi ortaklığa ait araçların alındığı, araçların taraflarca ortak olarak işletildiği, davacı vekili tarafından araçların davalılar murisi tarafından işletildiği ve işletme neticesinde elde edilen kazancın müvekkiline verilmediğinin iddia edildiği, yine davaya konu araçların kredi ile alındığı ve kredilerin müvekkili tarafından ödendiğinin iddia edildiği, dinlenen tanıkların araçların işletilmesi ve borçların kimler tarafından ödendiği hususunda bilgi sahibi olmadığı, davacının tanık beyanları ile iddiasını ispat edemediği, yine bankalardan gelen cevabi yazılardan da araçların borçlarının davacı tarafından ödendiği hususunun ispat edilemediği, davalılar murisinin öldüğü, bu nedenle taraflar arasındaki adi ortaklığın sonlandığı, adi ortaklığa ait aktif ve pasif malvarlığının tespit edilerek ortaklığın tüm borçlarının ödendikten sonra arta kalan bedelin taraflar arasında eşit olarak paylaştırılmasına karar verildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, adi ortaklığın tasfiyesine, ortaklığın tasfiye değeri olan 86.636,56 TL'nin davacı ile davalılar arasında yarı yarıya paylaştırılmasına, davacının adi ortaklığa ait araçların işletilmesi sebebiyle doğan alacağa ilişkin isteminin reddine karar verildiği, kararın istinaf edilmeksizin 06/05/2022 tarihinde kesinleştiği, davanın yargılaması sırasında davacıların murisinin araçların kendisine ait olduğunu ileri sürdüğü, davalılar murisinin ise dava konusu ... plaka sayılı araç için ödeme yaptığını ileri sürüp bu aracın tasfiye payından ayrı tutulması gerektiğine ilişkin bir talebinin bulunmadığı, bu suretle dava konusu ... plaka sayılı aracın adi ortaklığın malı olarak tasfiyesine katılmasının da kesinleştiği, ►Taraflar arasında görülen Eskişehir 4. İcra Müdürlüğü'nün 2015/20567 sayılı dosyası nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ve dosya kapsamında satılarak paraya çevrilen ipotek konusu taşınmazın dava tarihi itibariyle rayiç değerinin davalılardan müteselsilen tahsili istemine ilişkin davanın yargılaması neticesinde Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/468 Esas- 2022/210 Karar sayılı ve 10/03/2022 tarihli davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesinin 2022/781 Esas -2023/1674 Karar sayılı ve 08/11/2023 tarihli karar ilamı ile menfi tespit davasına konu edilen ipotek borcunun adi ortaklık için satın alındığı iddia edilen ... plaka sayılı araç için çekilen krediye teminat olarak gösterilen ipotekten kaynaklandığı, taraflar arasındaki adi ortaklığın feshine ilişkin olarak Eskişehir 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde derdest bir yargılama bulunduğu ve söz konusu dava ile eldeki dava arasında bağlantı olup, biri hakkında verilecek kararın diğerini etkileyecek nitelikte olduğu, mahkemece HMK'nun 166. maddesi gereğince aralarında bağlantı bulunan her iki dosyanın birlikte incelenip değerlendirildikten sonra oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, Eskişehir 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/757 E. sayılı dava dosyası dikkate alınmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle ilk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verildiği, kaldırma ilamı sonrasında dosyanın mahkemenin 2023/1017 Esasına kaydedildiği, davanın derdest olduğu ve istinaf incelemesine konu eldeki davanın bekletici mesele yapıldığı, ►Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/372 Esas-2013/15 Karar sayılı kararının incelenmesinden; davacısının ..., davalısının ... olup, bankadan kullanılan kredinin kefili olan davacı tarafından takip borcunun ödenmesi ile rücuya yönelik olarak kredi sözleşmesinin diğer kefili olan davalı aleyhine hissesi oranında tahsil için ilamsız icra takibi yapıldığı, davalının takibe itirazı üzerine takibin durdurulduğu, davacı tarafından itirazın iptali davası açıldığı, mahkemece dava konusu kredinin genel kredi sözleşmesinden kaynaklandığı, davalının da davacı ile birlikte bu sözleşmenin kefili olduğu, kullanılan kredinin asıl borçlu tarafından ödenmediğinden yapılan takip dosyasına davacının ödediği bedel kapsamında davalının kefaletten kaynaklı hissesine düşen bedeli ödemesi gerektiğinden davanın kabulüne karar verildiği, davalı yanca kararın temyiz edildiği, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 25/04/2013 tarih ve 2013/4268 Esas 2013/7460 Karar sayılı ilamı ile verilen kararın onandığı, karar düzeltme talebinin reddi ile birlikte kararın 09/10/2013 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır. Somut olayda; davacı vekili dava konusu kredide davalıların murisi kefil olarak görünse de, söz konusu kredinin adi ortaklığa ait ... plaka sayılı aracın satın alınması sırasında kullanıldığını ve davalıların murisinin de kredi borcundan sorumlu olması nedeniyle yapılan ödeme nedeniyle müvekkiline rücu edilmeyeceğini ileri sürerek menfi tespit istemi ile eldeki davayı açmış, davalılar ise Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/372 Esas-2013/15 Karar sayılı dosyasında murislerinin söz konusu kredinin adi ortaklığa ilişkin olmadığı hususunda yemin ettiğini ve davacının iddiasını yazılı delil ile ispatlaması gerektiğini savunmuştur. Öncelikle belirtilmelidir ki, davacının taraf olmadığı davanın yargılaması sırasında davalıların murisi tarafından eda edilen yemin eldeki davada davacı yönünden bağlayıcı bir delil olarak kabul edilmez. Mahkemece, davalıların murisi ...'ın dava konusu kredi sözleşmesinin asıl borçlusu olduğunun davacı tarafından yazılı delil ile ispatlanması gerektiği, sözleşmede davalıların murisinin kefil olarak imzasının bulunduğu, davanın tanık beyanı ile ispatlanamayacağı, mirasçıların borcu kefil sıfatıyla ödedikleri ve alacaklının haklarına halef olacakları, menfi tespit isteminin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Ne var ki Mahkemece, dosya arasında mevcut dava dışı bankanın Eskişehir 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/757 Esas sayılı dosyasına göndermiş olduğu 28/12/2015 yazısı ve ekindeki belgelere göre dava konusu kredinin davacı ile davalıların murisi adına tescil edilen ... plaka sayılı aracın alınması sırasında kullandığı, taraflar arasındaki adi ortaklığın tasfiyesine ilişkin Eskişehir 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/757 Esas ve 2022/107 Karar sayılı kesinleşmiş dosyasında ... plaka sayılı aracın adi ortaklığın tasfiye bilançosuna yer aldığı hususları değerlendirilmeksizin eksik inceleme ile karar verilmiştir. Öte yandan, eldeki davanın tarafları arasında Eskişehir 4. İcra Müdürlüğü'nün 2015/20567 sayılı dosyası nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ve dosya kapsamında satılarak paraya çevrilen ipotek konusu taşınmazın dava tarihi itibariyle rayiç değerinin davalılardan müteselsilen tahsili istemine ilişkin davanın yargılamasının Mahkemenin 2023/1017 Esas sayılı dosyası ile derdest olduğu, iş bu dava ile eldeki dava arasında bağlantı bulunduğu ve biri hakkında verilerek kararın diğerini etkileyeceği anlaşılmaktadır. O halde Mahkemece, öncelikle eldeki dava ile Mahkemenin 2023/1017 Esas sayılı dosyası arasında bağlantı bulunduğu, biri hakkında verilecek kararın diğerini de etkileyeceği, eldeki davanın dava tarihinin 23/01/2018 olduğu, Mahkemenin 2023/1017 Esas sayılı dosyasında görülen davanın dava tarihinin ise 04/12/2020 olduğu gözetilerek iki davanın birleştirilmesi hususunun değerlendirilmesi, dava dışı bankadan celbedilen belgelere göre dava konusu kredinin ... plaka sayılı aracın alınması sırasında kullandığı, taraflar arasındaki adi ortaklığın tasfiyesine ilişkin Eskişehir 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/757 Esas ve 2022/107 Karar sayılı kesinleşmiş dosyasında ... plaka sayılı aracın tasfiye bilançosuna yer aldığı hususları ile tarafların iddia ve savunmaları ile sunmuş oldukları tüm deliller değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesini gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesinde isabet bulunmamaktadır. Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli nitelikteki delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olduğu anlaşılmakla davacılar vekilinin istinaf isteminin kabulüne, 6100 Sayılı HMK'nın 22/07/2020 tarih ve 7751 Sayılı Yasa'nın 35.maddesi ile değişik 353/(1)-a.6.maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-a.6 maddesi gereğince KABULÜNE, 2-Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/10/2023 tarih ve 2023/130 Esas 2023/873 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 4-Davacılar tarafından yatırılan 269,85 TL istinaf karar harcının talep halinde davacılara iadesine, 5-Davacılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/(1)-a.6.maddesi uyarıca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 09/10/2026

Başkan- ... Üye - ... Üye - ... Zabıt Katibi-... ... ... ... ...

Atıf: Bölge Adliye Mahkemesi, E. 2023/1936, K. 2026/1346, T. 09.10.2026, www.arakarar.com/karar/bam-karar-2023-1936-e-2026-1346-k-7a2f9743704e