Bölge Adliye Mahkemesi 2022/1579 E. 2026/778 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2022/1579

KARAR NO: 2026/778

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 03/03/2022

NUMARASI: 2019/89 Esas - 2022/163 Karar

DAVA: Tazminat (Makine Kırılma Sigortasından Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 17/04/2026

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket adına tescilli ... plaka nolu ... marka 2013 model asfalt serme makinesi davalı şirket tarafından düzenlenen makine kırılması sigorta poliçesi kapsamında Geniş Kasko teminatı ile sigorta örtüsüne dahil edildiğini, 05.10.2018 tarihinde ... mahallesi E-5 bağlantı yolu üzerinde yapılan çalışmadan sonra saat 17.00 civarında şantiye sahasında park halindeki asfalt serme makinesinden yürüyüş panosunun ana gövdeden sökülerek çalındığının görüldüğünü, polis merkezine bildirilerek tutanak tutulduğunu, zararın karşılanması için 12.11.2018 tarihinde sigorta şirketine başvurulduğunu, hasar dosyası açıldığını, görevlendirilen eksper tarafından yapılan inceleme sonucunda çalınan parçanın net tutarının 21 208,50-EUR +KDV olarak belirlediğini, poliçede yazılı muafiyet şartı gereği net tazminat tutarının 18.208,50-BUR+KDV olduğunu, hasar tarihi olan 05.10.2018 günü döviz satış kurunun 1EUR = 7,0515-TL alınacağından 128.397,23- TL +KDV net tazminat tutarı üzerinden sigorta eksperi ile mutabakat sağlandığını, dava konusu hasarın poliçe teminatı kapsamına dahil olup davalı sigorta şirketinin zararı reddine ilişkin kararının haksız ve mesnetsiz olduğunu, makine kırılması genel şartları saklı kalmak kaydıyla poliçenin 5. Sayfasında yazılı Kloz No ... Taşıma hariç Müteharrik makineler geniş kasko teminatı poliçesi ve ekli zeyilnamede müteharik makinelerde çarpışma, raydan çıkma, devrilme, düşme, yuvarlanma, toprak kayması, yangın, yıldırım, hırsızlık halinde güvenlik kamu kuruluşuna bildirmekle yükümlüğü olduğunu, bütün bu nedenlerle, fazlaya ilişikin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak üzere, 128.397,23-TL hasar bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; özetle, dava konusu hırsızlık olayında davacı tarafın taleplerinin haksız olduğunu ve davanın reddi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından makine kırılması sigorta poliçesi ile dava konusu emtia olarak iş makineleri teminat altına alındığını, dava konusu iş makinesinin yalnızca panosu, makine etrafında bir koruma olmaksızın yerinden sökülerek alındığını, bu durum yazılı belge ile sabit olduğunu, eksper raporunda da belirtildiği üzere sigortalı asfalt finişerinin elektronik kontrol panelinin bağlı olduğu yerden enerji/data soketi çıkarılarak alındığını, bu duruma göre makinede kısmi hırsızlık olayı olduğunu, tam ziya hali olmadığını, poliçe şartlarına göre hasar talebinin teminat dışında kaldığını, poliçe gereğince hırsızlık halinde hasarın karşılanabilmesi için tam ziya hali gerektiğini, ancak tam ziya hali olmak üzere teminata dahil edildiğini, ayrıca hasarın teminat kapsamında girmesi bakımından makinede kırma, delme ve zorlama vs ve buna ilişkin bir hasada mevcut olmadığını, ayrıca, poliçe gereğince hasarın tamamının müvekkili şirketten talep edilmesinin mümkün olmadığını, bütün bu nedenlerle, haksız ve açılan işbu davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI :

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " ,...Somut olayda, davalı tarafından dava konusu hasarın teminat kapsamı dışında olduğu beyan ve iddia edildiğinden dava konusu hasarın teminat dışında kaldığını ispat etmesi gerekmekte olup, ispat yükü davalı-sigorta şirketine tarafa aittir. Taraflar arasındaki "Makina kırılması Sigorta Poliçesinin" Geniş Kasko Klozunda hırsızlık sonucu araçların uğrayacağı zarar teminat kapsamına alınmıştır. Ancak aynı madde de teminat dışı durumlarda belirtilmiş olup, poliçenin Geniş Kasko Klozu başlığı altında " Makine kırılması genel şartları hükümleri saklı kalmak kaydıyla müte'harrik makinalarda oluşacak hırsızlık hasarları hırsızlık genel şartları dahilinde ve ancak tam ziya hali olmak üzere teminata dahil edilmiştir." hükmü getirilmiştir. Dava konusu hasarın incelemesinde ve alınan bilirkişi raporları dikkate alındığında dava konusu aracın elektronik kontrol panelinin çalındığı sabittir. Dava konusu makina dikkate alındığında elektronik kontrol panelinin çalınması sebebiyle tam zıyaına uğradığından bahsedilmeyeceği açıktır. Anılan bilirkişi raporlarında da bu husus açıkça belirtilmektedir. Hemen belirtmek gerekir ki, davacı tarafından poliçedeki teminatı sınırlandıran hükümlere ilişkin (sonradan eklendiği, bulunmadığı vs...) herhangi bir itiraz bulunmamakta olup, esasen davacının tüzel kişi tacir olması sebebiyle basiretli tacir gibi hareket etmesi gerekmekte olup, aksi yöndeki bilirkişi raporu tespitlerine mahkememizce itibar edilmemiştir. Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları, alınan bilirkişi raporları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu zararın taraflar arasındaki poliçe hükümleri dikkate alındığında teminat kapsamında olmadığı, davalı sigorta şirketi tarafından dava konusu zarar ve hasarın teminat kapsamında olmadığının inandırıcı ve yeterli delillerle ispat edildiği anlaşılmış, sübut bulmayan davanın reddine," karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; münkir addedilen ve dosyaya hiçbir delil ibraz etmeyen davalının hasarın teminat dışı olduğunu ispat edebilmesinin mümkün olmadığını, ayrıca dosyada hasarın teminat dışı olduğu hususunun davalı sigorta şirketince ispat edilmesi gibi bir durumun da söz konusu olduğunu, dava konusu hasarın poliçe teminat kapsamında olduğunu, ilk derece mahkemesinini davanın reddine ilişkin kararının haksız ve mesnetsiz olduğunu, tam ziya halinin meydana gelmiş olmaması sebebiyle hasarın teminat dışı olduğu yönündeki ilk derece mahkemesi değerlendirmesinin hatalı olduğunu, sigorta poliçesindeki teminatı sınırlandıran hükümlere ilişkin herhangi bir itirazın bulunmadığı yönündeki değerlendirmen doğru olmadığını, dava konusu olayda sigorta şirketinin, genel şartlar ve poliçe klozlarına aykırı olarak ve sigortalının aleyhine olacak şekilde sigorta teminatını daralttığını, davalı sigorta şirketinin mevzuattan kaynaklanan bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmediğini, ilk derece mahkemesinin bilirkişi raporlarını hüküm kurmaya yeterli ve elverişli bulmamasına ve sigorta uzamanı bilirkişi hakkında ihbarda bulunulmasına karar vermesine rağmen yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırmadan eksik inceleme neticesinde hatalı bir karar verdiğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE :

Dava, makine kırılma sigorta poliçesinin "geniş kasko klozu" kapsamında hırsızlık rizikosuna uğrayan makine parçasından doğan tazminat istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, yukarıda yazılı gerekçe doğrultusunda davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinafa gelen uyumazlık temelde; sigortalı makinenin sadece bir parçası üzerinde meydana gelen hırsızlık olayının teminat kapsamında kalıp kalmadığı noktasındadır.

Davaya dayanak sigorta poliçesinin Kloz No: ..... Taşma Hariç - Müteharrik Makineler Geniş Kasko Teminatı'nda ; poliçe ve ekli zeyilnamelerde kayıtlı listede belirtilmiş olan müteharrik makinelerde çarpma çarpışma ..hırsızlık.. sebepleri ile meydana gelebilecek hasarlar teminata dahil edilmiştir. Hırsızlık halinde sigorta ettiren hasarı güvenliği sağlamakla görevli kamu kuruluşlarına bildirmekle yükümlüdür. İşbu kloz hükümleri şantiye sınırları dahilinde geçerlidir. ", poliçenin Geniş Kasko Klozu başlığı altında da; " bu kloz ile makine ... hırsızlık (hırsızlık halinde sigorta ettiren hasarı, güvenliği sağlamakla görevli kamu kuruluşlarına bildirmekle yükümlüdür.) ..ile meydana gelebilecek hasarlar teminat altına alınmıştır. Makine kırılması genel şartları hükümleri saklı kalmak kaydıyla müteharrik makinalarda oluşacak hırsızlık hasarları hırsızlık genel şartları dahilinde ve ancak tam ziya hali olmak üzere teminata dahil edilmiştir." düzenlemelerini içermektedir.

Teminat kapsamında bir rizikonun gerçekleştiğini ispat yükü sigortalı/lehdara aittir. Bu husus ispatlandıktan sonra sözleşmede öngörülen risklerden herhangi birinin yada bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığının ispat külfeti sigortacıya aittir. (TTK 1409/2) Bu durumda rizikonun sözleşmede belirtilen istisna kapsamına kaldığı veya sözleşmede himayenin sınırlanmasına ilişkin belirlenen hallerin gerçekleştiğini sigortacının ispat etmesi gerekir. Ancak sigortacıdan talepte bulunan kişinin beyan yükümlülüğüne aykırı davranması halinde ispat yükü yer değiştirir. ( Prf.dr. Emine Yazıcıoğlu, Prf.dr. Zehra Şeker Öğüt Sigorta hukuku 4, baskı sayfa 173) (EmsalY.17 hd 2014/ 23577 E.2017/5650 K.)

Poliçenin Geniş Kasko Klozu başlığı altında " Makine kırılması genel şartları hükümleri saklı kalmak kaydıyla müteharrik makinalarda oluşacak hırsızlık hasarları hırsızlık genel şartları dahilinde ve ancak tam ziya hali olmak üzere teminata dahil edildiği, dava konusu hasarın ise sigortalı makinenin elektronik kontrol panelinin çalınması şeklinde gerçekleştiği, dava konusu makina dikkate alındığında elektronik kontrol panelinin çalınması sebebiyle tam ziyaına uğradığından bahsedilmeyeceği anlaşılmakla davanın reddine dair verilen kararda bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Davacı tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 80,70 TL harcın, alınması gerekli olan 732,00 TL harçtan mahsubu ile bakiye 651,30 TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 17/04/2026