Bölge Adliye Mahkemesi 2022/1432 E. 2026/1144 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

17. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2022/1432 Esas

KARAR NO: 2026/1144

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : (Kapatılan)Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ: 23/05/2022

NUMARASI: 2022/62 Esas, 2022/429 Karar

DAVA: FUAR KATILIM SÖZLEŞMESİ

KARAR TARİHİ: 10/09/2026

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı organizatör şirket arasında, 21-25 Nisan 2020 tarihlerinde gerçekleştirilmesi planlanan "... - ...Fuarı" için katılım sözleşmesi imzalandığını, sözleşme bedeli olarak 108.827,23 TL'nin davalıya eksiksiz ödendiğini, söz konusu fuarın önce 20-24 Eylül 2021 tarihine, ardından ise Mayıs 2022 yılına ertelendiğini, fuarın defalarca ertelenmesi nedeniyle müvekkilinin ticari planlamalarının sekteye uğradığını, .... Noterliği'nin 12.11.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmeden dönüldüğünün ihbar edilerek paranın iadesinin talep edildiğini, ihtarnamenin 16.11.2021'de tebliğ edilmesine rağmen ödeme yapılmadığını, arabuluculuk sürecinde de anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek 108.827,23 TL nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte iadesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 11 Mart 2020 tarihi itibarıyla ülkemizde ve dünyada baş gösteren Covid-19 pandemisinin küresel bir mücbir sebep teşkil ettiğini, uluslararası seyahat kısıtlamaları, karantina prosedürleri ve yabancı ziyaretçilerin Türkiye’yi "kırmızı liste"ye alması gibi objektif imkansızlıklar nedeniyle fuarın ertelenmesinin zorunlu hale geldiğini, bu durumun kusursuz imkansızlık kapsamında olduğunu, ayrıca taraflar arasında imzalanan Fuar Katılım Sözleşmesi’nin 2. ve 4. maddeleri uyarınca; mücbir sebep, beklenmeyen haller veya organizatörün iradesi dışındaki gelişmeler neticesinde fuar tarihini ve yerini değiştirme yetkisinin müvekkiline ait olduğunu, bu tadilatların katılımcıya sözleşmeyi fesih ve bedel iadesi hakkı tanımadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; taraflar arasındaki sözleşmenin geçerli olarak kurulduğu, ancak fuarın pandemi gerekçesiyle müteaddit defalar ertelenerek sözleşme tarihinden itibaren 2,5 yıl boyunca gerçekleştirilemediği, davacı katılanın bu kadar uzun bir süre belirsizlik içinde beklemeye zorlanmasının objektif iyiniyet kurallarına aykırı olduğu, ayrıca davalı şirketin fuarı İstanbul'dan alarak ... ilindeki ... Fuar Merkezi’ne taşımasının sözleşmenin esaslı ihlali niteliğinde olduğu ve davacının sözleşmeden beklediği ticari faydayı ortadan kaldırdığı gerekçesiyle davanın kabulüne, 108.827,23 TL'nin 21/11/2021 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; ilk derece mahkemesinin Ticaret Bakanlığı ve ... yazılan müzekkere akıbetlerini beklemeden, resmi kurumlardan gelen erteleme kararları ve genelgeleri dosyaya kazandırmadan eksik inceleme ile hüküm kurduğunu, Covid-19 pandemisinin küresel bir mücbir sebep olduğunu, "Milli Katılımlı Uluslararası Fuar" niteliğindeki ...'e seyahat engelleri nedeniyle yabancı katılımcıların katılamayacak olmasının objektif ifa imkansızlığı yarattığını, sözleşmenin 2. maddesi ile organizatöre fuarın yerini ve tarihini değiştirme yetkisinin açıkça tanındığını, taraflar tacir olduğundan sözleşme hükmünün bağlayıcı olduğunu ve Yargıtay emsal kararları gereğince bu değişikliklerin bedel iadesi hakkı doğurmayacağını, ... (...) yönetimi ile yaşanan alan tahsis uyuşmazlığı ve İstanbul'da alternatif yer bulunmaması sebebiyle fuarın ... ... alanına zorunlu olarak taşındığını, katılımcıların haklarının aynen korunduğunu, fuar organizasyonu için milyonlarca liralık reklam, kiralama ve altyapı yatırımı yaptıklarını, bedel iadesine hükmedilmesinin sözleşmesel menfaatler dengesini davalı aleyhine tamamen bozacağını ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:

HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususları da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde;

Dava, Fuar Katılım sözleşme kapsamında ödenen bedelin, fuarın belirlenen tarihlerde yapılmaması ve yerinin değiştirilmesi nedeniyle iadesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, yukarıda yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş olup karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Taraflar arasında akdedilen 05.11.2019 tarihli Fuar Katılım Sözleşmesi'nin 2. maddesi ile mücbir sebep, beklenmeyen hal veya organizasyonun gerektirdiği objektif durumların varlığı halinde fuarın yerini ve tarihini tek taraflı olarak değiştirme yetkisi açıkça davalı organizatör şirkete tanınmıştır. Türk Ticaret Kanunu’nun 18/2. maddesi uyarınca her iki tarafın da basiretli birer tacir olduğu gözetildiğinde sözleşme hükümleri taraflar arasında bağlayıcı olacaktır. Bu nedenle fuarın ... iline taşınması sözleşmeye aykırılık teşkil etmeyip, sözleşmesel bir hakkın kullanımı niteliğindedir.

Dosya kapsamına sunulan yabancı katılımcı yazışmaları (Çin, Hindistan, Polonya ve İspanya menşeili firmaların beyanları ve e-postaları) incelendiğinde; küresel uçuş kısıtlamaları, sınır kapatmaları ve zorunlu karantina prosedürleri nedeniyle yabancı misafir ve alıcıların fuara katılımının fiilen imkansız hale geldiği sabittir. Uluslararası nitelikteki bir fuarın, sektörün küresel aktörlerinin katılamadığı bir ortamda icra edilmesi fuarın amacına aykırıdır. Davalının ... (...) yönetimiyle yaşadığı yer tahsis uyuşmazlıkları ve İstanbul ili sınırları içerisinde söz konusu organizasyonu karşılayabilecek başka bir alternatif fuar alanının bulunmaması karşısında, fuarın ... ... Fuar Merkezi’ne taşınması sözleşmenin ayakta tutulması amacına hizmet eden makul bir çözümdür.

Sözleşmenin 2. ve 4. maddelerinde düzenlenen "tarih ve yer değişikliklerinin katılımcıya sözleşmeyi fesih ve bedel iadesi hakkı tanımayacağına" ilişkin hükümler, tacirler arası ilişkide geçerli hukuki şartlardır.

Davalı organizatörün fuarı tamamen iptal etmediği, aksine sözleşmeden doğan yetkisini kullanarak makul gerekçelerle yer ve zaman değişikliği yaptığı, organizasyonu icra etme iradesini aktif tuttuğu ve katılımcılardan ek bir ücret talep etmeksizin yer tahsisini ...'da yenilediği anlaşıldığından, davacının tek taraflı olarak ihtarname keşide edip sözleşmeden dönmesi mümkün değildir. Bu itibarla ilk derece mahkemesince sözleşmenin 2. maddesindeki açık hüküm ve davalının yer/tarih değiştirme yetkisi göz ardı edilerek, yanılgılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülmüştür.

Öte yandan davalı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen vekaletnamesinin süreli vekaletname olduğu, 31/12/2024 tarihine kadar geçerli olan vekaletname süresinin dolduğu, usulüne uygun yeni vekaletnamenin Dairemizin karar tarihi itibariyle dosyaya sunulmadığı ve UYAP sisteminde de olmadığından vekilin ismi gerekçeli karara alınmamış ve Dairemizce yeni kurulan hükümde davalı lehine vekalet ücreti takdir edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılarak davanın reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıdaki nedenlerle KABULÜ ile (Kapatılan)Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... Esas, 2022/... Karar ve .../05/2022 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, yeniden esas hakkında HÜKÜM TESİSİNE,

2-a)Davanın REDDİNE,

b)Hüküm tarihinde yürürlükte bulanan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1.858,50 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.126,50 TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,

c)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

d)Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine YER OLMADIĞINA,

e)6325 Sayılı Yasa'nın 18/A maddesinin 11. ve 13. fıkraları uyarınca zorunlu arabuluculuk nedeniyle arabulucuya hazine tarafından ödenen 1.320,00 TL'nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

İstinaf Başvurusu Yönünden;

3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan davalı tarafından yatırılan 1.858,49 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.1126,49 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya İADESİNE,

4-Davalı tarafından yatırılan 220,70 TL istinaf başvurma harcı ve 732,00 TL istinaf karar harcı olmak toplam 952,70 TL'nin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

5-Davalı tarafından yapılan 52,00 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,

7-6100 sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının kararın tebliğ gideri karşılandıktan sonra artan kısmın yatıran tarafa İADESİNE,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 bendi ile aynı Kanunun 361.1 maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Temyiz Kanun Yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.10/09/2026