Bölge Adliye Mahkemesi 2022/1237 E. 2026/754 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

17. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO:2022/1237 Esas

KARAR NO:2026/754

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ:30/03/2022

NUMARASI:2021/592 Esas, 2022/233 Karar

DAVA:Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali

KARAR TARİHİ:21/05/2026

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı kooperatifçe borcun ödenmesi aksi halde müvekkilinin üyelikten çıkarılacağı yönünde 12.04.2021 ve 27.04.2021 tarihli birinci ve ikinci ihtarname düzenlendiğini, 05.07.2021 tarihli ihtarmane ile de müvekkilinin kooperatiften ihracına karar verildiğini, ancak müvekkilinin borcu bulunmadığını, bu nedenle ihtarname içeriklerinin hatalı olduğunu, arabulucuda anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek müvekkilinin kooperatif üyeliğinden çıkarmasına ilişkin kooperatif genel kurul kararının iptalini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:Davalı kooperatif temsilcileri cevabında; davacının yaklaşık 5 yıllık borcunu ödememesi üzerine İstanbul Anadolu 23. İcra Dairesi'nin ...sayılı dosyasında icra takibi başlattıklarını, davacının borca itirazı üzerine 17.03.2015 tarihinde İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/430 Esas sayılı dosyasında itirazın iptali davası açtıklarını, ayrıca Kooperatifler Yasası ve anasözleşme gereği 28.04.2015 tarihinde davacının kooperatiften çıkarılmasına karar verdiklerini, ihraç kararı üzerine davacının 31.12.2015 tarihine kadar toplam 60.000,00 TL aidat ödemesinde bulunduğunu ve kooperatif üyeliğinin devamını istediğini, yönetim kurulu kararı kesinleşmeden aidat borcu ödendiğinden ihraç kararını kaldırarak üyeliğin devamına karar verdiklerini, bu kararda itirazın iptali davasından vazgeçildiğine dair bir ibare bulunmadığını, buna rağmen davacının itirazın iptali davasına konu işleyen faiz, vekalet ücreti, yargılama gideri ve icra inkar tazminatı gibi kalemlerden oluşan takip borcunu inkar etmesinin kötü niyetli olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ:Mahkemece; 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve Yapı Kooperatifleri Tip Anasözleşmesinin 14. maddelerinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olup, bu tür davalarda, mahkemece öncelikle, aidat borcunun ödenmesi için üyeye iki ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda bir aylık sürenin verilip verilmediği, bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğu ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği hususlarının tespit edilmesi gerektiği, tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığının belirlenmesi gerektiği, somut olayda ihtarnameler incelendiğinde, İstanbul Anadolu 23. İcra Müdürlüğü'nün ...sayılı dosyasındaki borcun kapatılması şeklinde talep edilen kısımda borç miktarının açık ve anlaşılır şekilde belirtilmediği, ayrıca kooperatif anasözleşmesinin 14/2. maddesinde, aidatlarını 30 gün geciktirenlere ihtar çıkarılacağından söz edildiği, 12/04/2021 tarihli ilk ihtar ve 27/04/2021 tarihle ikinci ihtarda, Mart 2021 aidatı dahil toplam 8.294,00 TL’nin ödenmesinin istenildiği, ihtarlarda 30 gün gecikme koşulu oluşmayan Mart 2021 aidatı da dahil edildiğinden ihtarnamelerin yasa ve anasözleşmeye göre geçerli olmadığı gerekçesiyle ihraç kararının iptaline karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ:Karar yasal süresinde davalı kooperatif tarafından istinaf edilmiştir,Davalı kooperatif istinaf nedenleri olarak; ihtarnamede ödenmesi istenilen İstanbul Anadolu 23. İcra Müdürlüğü'nün ...sayılı dosyasına konu borcun ödeme tarihindeki kapak hesabına göre belirleneceğini, ayrıca takip borcu olması nedeniyle bilinebilir olduğunu, yine ihtarnamede 01.01.2018 ve 31.03.2021 tarihleri arasında biriken ödenmemiş aidat borcu ile faizi toplamı olarak 8.294,00 TL'nin ödenmesinin istendiğini, genel kurulca kararlaştırılan ve kesinleşen aidat ve temerrüt faizi oranının genel kurula katılsın ya da katılmasın bilinmesi gerektiğini, dava arabuluculuğa tabi olmadığından davadan önce başvurulan arabuluculuk giderinden sorumlu tutulamayacaklarını belirterek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:Dava, kooperatif üyeliğinden ihraca ilişkin genel kurulu kararının iptali istemine ilişkin ilişkindir.İşbu davaların ihraç kararının tebliğinden itibaren 3 aylık hak düşürücü süre içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesinden açılması gerekmekte olup, eldeki davanın 3 aylık hak düşürücü süre içinde ve davalı koopetarif merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesinden açıldığı anlaşılmaktadır.Mahkemece; ihtarnamelerde ödenmesi istenen icra takibine borcun açık ve anlaşılır olmadığı, ayrıca ihtarnamelerde ödenmesinde 30 gün gecikilmemiş olan 2021 yılı Mart ayı aidat alacağı da dahil edilerek borcun ödenmesinin istendiği, muaccel olmayan aidatın ödenmesini içeren ihtarnamenin geçerli olmadığı gerekçesiyle ihraç kararının iptaline karar verilmiş, davalı kooperatif hükmü istinaf etmiştir.Kooperatifler Kanunun 27 maddesi uyarınca sermaye veya sair ödemelerle yükümlü ortakların, ödemelerini geciktirmesini takiben yapılacak iki çağrının da sonuçsuz kalması halinde ortaklığın kendiliğinden düşeceği hüküm altına alınmıştır. Yargıtay'ın yerleşik içtihatları gereği bu durumda kooperatifin bir karar alması gerekmektedir.Davalı kooperatif anasözleşmenin 14. maddesinin parasal yükümlülükler ile ilgili ihraç prosedürüne ilişkin 2. fıkrasında ise, ihraç kararı verilmeden önce parasal yükümlülüklerini 30 gün geciktiren ortakların noter aracılığıyla yapılacak ihtarı takip eden 10 gün içinde bu yükümlülükleri yerine getirmemeleri halinde ikinci kez ihtar edileceği, ikinci ihtarı takip eden bir ay içerisinde yükümlülükleri yerine getirmeyenlerin ihraç edileceği düzenlenmiştir.1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve davalı kooperatif anasözleşmesinin 14. maddelerinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olup, bu tür davalarda, mahkemece öncelikle, aidat borcunun ödenmesi için üyeye iki ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, ilk ihtarnamenin ödemesi 30 gün geciktirilmiş borcu içerip içermediği, böyle bir borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verilip verilmediği, bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği tespit edilmelidir. Tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir (Yargıtay 23. HD'nin 2015/7425 Esas, 2016/4644 Karar sayılı kararı).Somut olayda mahkemece kooperatifin ihtarnamede ödemesinde 30 gün gecikilmemiş aidatı da dahil ettiği gerekçesiyle ihraç kararının iptaline karar verilmiştir.Davalı kooperatif tarafından keşide edilen 12.04.2021 tarihli birinci ihtarnamede, ödenmesinde 30 gün gecikilmemiş olan 2021 yılı Mart ayı aidat alacağı da dahil edilerek 01.01.2018 ve 31.03.2021 tarihleri arasında toplam 8.294,00 TL borcun ödenmesi istenilmiştir. Süresinde ödeme yapılmaması üzerine davacıya çıkartılan 27.04.2021 tarihli 2. ihtarnamede 30 gün içinde ödeme yapılmaması durumunda ortaklıktan çıkarma kararı alınacağı belirtilmiş, yine ödeme yapılmaması üzerine davalı kooperatif yönetim kurulu 02.06.2021 tarihinde davacının ortaklıktan çıkarılmasına karar vermiştir. Karar kooperatif genel kurulunun 02.07.2021 tarihli genel kurul toplantısında onanmıştır. 12.04.2021 tarihli birinci ihtarnamede, ödenmesinde 30 gün gecikilmemiş olan Mart ayı aidat alacağı da dahil edilerek borcun ödenmesi istenmiştir. Bu durumda, muaccel olmayan aidat borcunun da yer aldığı bu ihtarnameye dayanılarak verilen ihraç kararının iptaline karar verilmesi gerektiğinden, ihraç kararının bu nedenle iptaline karar verilmesi yerindedir. Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesinin ihraç kararını iptal etmesinde hukuka aykırılık görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/592 Esas, 2022/233 Karar sayılı ve 30/03/2022 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalı kooperatifin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 bendi gereğince esastan REDDİNE,

2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan davalı tarafından yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 651,30 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 bendi ile aynı Kanunun 361.1 maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Temyiz Kanun Yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.21/05/2026