Bölge Adliye Mahkemesi 2020/142 E. 2021/743 K.

T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 44. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I DOSYA NO: 2022/448 KARAR NO: 2024/1698 İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 12/10/2021 NUMARASI: 2020/142 E. - 2021/743 K. DAVANIN KONUSU: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) İSTİNAF KARAR TARİHİ: 17/10/2024 Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ... İcra Md. ... E. Sayılı icra dosyası üzerinde hırsızlık suçundan elde edilmiş “... Bankası Devrek Şubesi'ne ait (muhatap) ... Tesisat ve Malzemeleri emrine-... olan, keşidecinin ... San. Tic. Ltd. Şti. olduğu 15/8/2010 keşide(vade) tarihli keşide yeri Devrek olan ... çek nolu, 15.000,00 TL. bedelli 1 adet çekin “son yetkili hamil olması gereken” davacı şirkete istirdadı ile birlikte icra dosyasına ödenen paranın yetkili hamil olarak davacı şirkete ödenmesini, davalı ile mal satımına dayalı cari hesap ilişkisi mevcut olmadığını ve dava dışı olan çek muhatabı ... Tesisat ve Malzemeleri emrine-... olan, keşidecinin ... San. Tic. Ltd. Şti.'nin de davalı şirket ve çek üzerinde ciroları bulunan diğer dava dışı firmalar ile herhangi bir ticari ilişkilerinin bulunmadığını, dava konusu çekin davacının elinden rızası dışında çıkmış olduğunu, çek üzerinde 05/09/2019 tarihinde İstanbul Anadolu 4. ATM 2019/313 E. Sayılı kararı ile ödemeden men şerhi olmasına rağmen Davacının bu ödemeden men ve ticari ilişkilerde çekte sorun olduğunu bilebilecek durumda iken ve davalı ... man. ve Tic. Ltd. Şti. çekin üzerinde belirtilen İstanbul Anadolu 4. ATM 2019/313 E. Sayılı dosyaya çeki sunması gerekirken İstanbul ... İcra Md. ... E. Sayılı icra dosyası ile kötü niyetle icra takibinde bulunduğunu, dava dışı olan çek muhatabı ... Tesisat ve Malzemeleri ...-... Boz icra tehdidi sebebiyle icra dosyasına ödeme yaptığını hem dava dışı çek muhatabı ...-... hem de davacı şirketin mağdur duruma düştüğünü, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı 2019/124339 Hizmet Nolu soruşturma dosyasını sayın mahkemenin iş bu dosyadan olayı bekletici mesele yapılmasına karar verilmesini belirterek davanın kabulünü talep ve dava etmişlerdir. CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı taraf davaya karşı süresinde cevap dilekçesi sunmamıştır. HMK 128. Maddesi uyarınca beyanları davayı inkar çerçevesinde değerlendirilmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk Derece Mahkemesince; "Mahkememizce yapılan tüm yargılamalar neticesinde, taraf iddia ve savunmaları, takip dosyası, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya içeriğine göre, davaya konu çek ve çekin ciro silsilesinde olan firmaların bir kısmının gayri faal oldukları birbirleri ile ticari ilişki içinde olmadıkları görülmüş ancak davalı şirket ticari defterleri incelenmiş defterlerin usulüne uygun tutulduğu anlaşılmış ve davaya konu çekin davalı tarafça ... Tekstil- ... tarafından alındığına dair muavin defter kaydının olduğu tespit edilmekle davacı davalı tarafın davaya konu çeki iktisap etmekte bilerek ve isteyerek zararına hareket edildiğini ve davalının davaya konu çeki iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurunun bulunduğunu somut delillerle açıkça ispat edememiş olduğundan davalı aleyhindeki davanın reddine ve gene davacı yönüyle kötü niyet tazminat şartları oluşmadığından davalı talebinin de reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." şeklindeki gerekçeleri ile; Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın REDDİNE, Şartlar oluşmayan kötü niyet tazminatı taleplerinin REDDİNE" şeklinde hüküm kurulmuştur. İSTİNAF: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin ... - ...Tesisat ile yaptığı ticaret sonrası malı teslim ettiğini, malın karşılığı olarak da ... Bankası A.Ş. Devrek Şubesi'ne ait ... emrine olan, keşidecinin ... Yapı San. Tic. Ltd. Şti. olduğu, 15/08/2019 keşide tarihli keşide yeri Devrek olan, ... Bankası Devrek Şubesi’ne ait ... çek no.lu, 15.000,00-TL bedelli 1 adet çeki şirketin sigortalı çalışanı Salim Keskin aracılığı ile teslim aldığını, müvekkil şirketin satış sorumlusu olan Salim Keskin'in söz konusu çek de dahil olmak üzere müvekkil şirkete ait 7 çeki şirketin genel merkez adresine ciro etme yetkisi olmadığından dolayı cirosuz olarak ... kargo firması ile gönderdiğini, ancak burada 26/05/2019 tarihinde iş yerine hırsızlık suçu gerçekleşmesi sebebi ile İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nda 2020/12284 Soruşturma No'su ile dosya açıldığını, incelemelerin hala devam ettiğini ve sahte ciro yapanlar hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, rızası dışında elinden çıkan bu çekler hakkında İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2019/313 Esas sayılı dosyası üzerinden kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptal davası açıldığını ve tedbiren ödemeden men kararı alındığını, çekin vadesinin gelmesi sonucu davalı tarafından çek ilgili bankaya 16/07/2019 ibraz edildiğini ve ihtiyati tedbir kararı alınması sebebiyle çekin davalı tarafa ödenmediğini, çek hakkında ödeme yasağı olduğunu öğrenen davalı şirketin kötüniyetle icra takibinde bulunduğunu, icra dosyasından davalının alacaklı oldukları ...-... ve... Yapı Sanayi Ticaret Limited Şirketi adına İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/1061 Değişik İş esas sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararı aldığı ve haksız şekilde menkul-gayrimenkul varlıklarına haciz koydurduğunu, taraf ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırıldığında, davacı tarafın çekin birinci cirantası ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile elektrik malzemeleri satışından dolayı ticari ilişkisi bulunduğu, diğer cirantalarla ilişkisi bulunmadığı, davalı tarafın çeki teslim aldığı ... Tekstil - ... ile boyalı iplik ve boya örmek kumaş açıklamalı ticari ilişkisi bulunduğu, diğer şirketlerle ticari ilişkisi bulunmadığı, davalı tarafın ticari ilişkisi bulunduğu ... - ...'den fatura miktarının üzerinde çek girişi olduğu, bu nedenlerle davacı müvekkil şirket ticari ilişki sonucu kendisine gönderilen çekin kargoda çalındıgını, daha sonra hak sahibi olmayan kisilerce ciro edilerek davalı tarafından takibe konuldugundan bahisle icra dosyasına ödenen paranın tarafına iadesini talep ettiğini, davalı taraf çekte iyi niyetli hamil oldugundan bahisle davanın reddini talep ettiğini taraf ticari defterleri üzerinde bilirkisi incelemesi yaptırıldıgında, davacı tarafın çekin birinci cirantası ... A.S. ile elektrik malzemeleri satısından dolayı ticari iliskisi bulundugu, diger cirantalarla ilişkisi bulunmadıgı, davalı tarafın çeki teslim aldıgı ... - ... ile boyalı iplik ve boya örmek kumas açıklamalı ticari iliskisi bulundugu, diger sirketlerle ticari ilişkisi bulunmadıgı, davalı tarafın ticari iliskisi bulundugu ... - ...'den fatura miktarının üzerinde çek girisi oldugu, ... - ... firmasının 12/03/2019 tarihinde faaliyete basladıgı ancak ilk yoklamada bulunmadıgından 12/03/2019 tarihinde ticareti terk edilmis olarak gözüktügü yani ... Tekstil - ... isimli firmanın hiç faaliyet göstermedigi, dolayısıyla davalı tarafın bu firmayla gerçek bir ticaretinin olamayacağı, davalı tarafın hiçbir ticari faaliyeti olmayan bir firmadan üstelik fatura tutarının çok üzerinde çek almasının çeki kötüniyetle iktisap etmis oldugu veya iktisapta agır bir kusuru bulundugu sonucunu doguracagından davanın kabulüne karar verilmesini, talep etmiştir. İSTİNAFA CEVAP: Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin tüm ticari kayıtlarının yasal şartlarını haiz olduğu ve sahibi lehine delil niteliğinin bulunduğu tespit edildiğini, çeki müvekkile veren bordro tekstile ait kayıtlarda yine müvekkil şirket ticari defterlerinde olduğunu, bilirkişi raporu itibari ile sabit olduğu üzere müvekkil şirketin ticari alışverişte bulunduğu, dava ve icra takibi konusu çeki ... – ... tekstil şirketinden müvekkil şirkete ciro yolu ile verdiği, müvekkil şirket arasında ticari ilişki olduğunu, müvekkil şirketin alacaklı olduğu ve çeklerin bu şirketten alacağına karşılık olduğunu, davacı şirketin söz konusu çekte cirosu bulunmadığı gibi şirketin ticari defterlerinde de kayıtlı olmadığını, çeke ilişkin olarak sadece sonradan düzenlenmesi mümkün bir tahsilat makbuzu sunulmuş olduğunu, icra takibi ve dava konusu çekte davacı şirketin hiçbir şekilde cirosu bulunmadığını, davacı yanı çeke ilişkin olarak yetkili hamil olduğu veya huzurda ki davayı açmaya ilişkin aktif dava ehliyeti bulunduğuna ilişkin hiçbir kayıt bulunmadığı, yapılan bilirkişi raporunda davacı şirketin ticari defterlerinde yapılan incelemede icra takibi konusu çekin davacı şirketin ticari defterlerinde bulunmadığını, çek ve bono gibi kıymetli evrakların kargo ile gönderiminin asla söz konusu olamayacağı, kargo şirketlerin çek ve bono gibi kıymetli evrakları kabul etmediklerini, Davacı yanın çekin kargoda çalındığı yönünde ki beyanlarının müvekkil ile hiçbir ilgisi bulunmadığını, müvekkil şirket yıllardan bu yana tekstil sektöründe faaliyet gösteren bir şirket olup, yüksek miktarlı alım satım işlemleri yaptığını, müvekkil şirketin tüm alım satım işlemleri faturalı olup, kayıt dışı herhangi bir ticareti olmadığını, bilirkişi raporunda ile icra takibi konusu çekin müvekkil şirket defterlerinde kayıtlı olduğunu, müvekkil şirketin kendisinde önceki ciro olan ... – ... tekstil şirketi ile ticari ilişkisinin bulunduğu çek ve bono gibi kıymetli evrakların lehdarın veya ciro ile devir alanın huzurunda düzenlendiğinin kabulüne ilişkin Türk Ticaret Kanunu hükümleri ile çek ve bono gibi kıymetli evrakların kargo yolu ile gönderiminin yasak olması, kargo şirketlerinin hiçbir şekilde çek ve bono gönderimi almadığı hususları dikkate alınarak, çekin çalındığı iddiasında bulunamayacağı, buna ilişkin bir zararı bulunması halinde sorumlu olduğunu iddia ettiği kargo şirketine dava açma hakkının bulunduğu hususları dikkate alınarak yasal dayanaktan yoksun istinaf itirazlarının reddini talep etmiştir. GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın konusu; dava konusu çekin son yetkili hamil olması gereken davacı şirkete istirdadı ile birlikte icra dosyasına ödenen paranın yetkili hamil olarak davacıya verilmesi talebidir.Davalı davacının çekte cirosunun bulunmadığını yetkili hamil olmadığını ileri sürmektedir. İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasında, alacaklı ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından borçlular aleyhine 15/08/2019 tarihli 15.000 TL'lik keşidecisi ... Sanayi Tic. Ltd. Şti. olan 1 adet çeke istinaden kambiyo senedine dayalı icra takibi başlatılmıştır. Mahkemece davacı şirket çalışanı ... ve çeki teslim aldığı ... tanık olarak dinlenmiştir. Bilirkişi incelemesi yaptırılmış 17/04/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle;" Davacı şirketin ve davalı şirketin defterlerinin davacı ve davalı lehine delil teşkil ettiği, davaya konu olan çekin ciro silsilesinde © ... Malz. ...© ... İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.© ... Yap. Tic. Ltd. Şti.© ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.© ... San, Tic. Ltd. Şti.© ... Tekstil - ... firmalarının bulunduğu, davaya konu olan çek ve çekin ciro silsilesinde olan firmaların gayri faal va da birbirleri ile ticari ilişki içinde olmadıklarının görüldüğü, huzurdaki davaya konu olan ilgili çeki düzenleyen Barış Elektrik Tesisat ve Malz. Mustafa Boz” ve sonrasında bulunan ciro silsilesinde olan ve firmaların birbirleri ile ticari faaliyetleri olmadığı ve gayri faal olanlarda olduğu için ilgili çeki düzenleyen tarafından ... İcra Md. ... E. Sayılı icra dosyasına ödenen 15.000,00 TL'nin davacı şirkete istirdadı gerektiği "belirtilmiştir. İstanbul Anadolu 4. ATM'nin 07/10/2020 gün 2019/313 Esas 2020/483 Karar sayılı ilamı ile dava konusu çekin de içinde bulunduğu bazı çeklerin zayi nedeni ile iptaline karar verilmiştir. 6102 Sayılı TTK'nın 790. maddesinde "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı taktirde yetkili hamil sayılır." denilmiştir. 6102 Sayılı TTK’nın 792. (6762 Sayılı TTK m.704) maddesine göre, "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' düzenlemesi yer almaktadır. Zayi olan çek bedelinin istirdadı talebiyle açılan işbu davada ispat yükü davacıda olup, davacının öncelikle çekin yedinde iken rızası hilafına elinden çıktığını ardından da çeki elinde bulunduran hamilin kötüniyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. Somut olayda, davacı dava konusu çeki kendi müşterisi ...- ... dan teslim ettiği mal karşılığında çalışanı tarafından teslim alındığı çalışanın imza yetkisi olmadığı için çeki ciro etmeden şirket merkezine kargo ile gönderilmek üzere kargoya verildiğini kargoda meydana gelen hırsızlık neticesinde çekin çalındığını çeke istinaden zayi nedeni ile açılan çek iptali davasında tedbir kararı bulunmasına rağmen davalının çeki icra takibine konu ettiğini çek üzerindeki cirantaların faal olmadıklarını davalının çeki iktisap ettiği ... Tekstil - ...'den fatura miktarının üzerinde çek girisi oldugu, ... Tekstil - ... firmasının 12/03/2019 tarihinde faaliyete basladıgı ancak ilk yoklamada bulunmadıgından 12/03/2019 tarihinde ticareti terk edilmis olarak gözüktügü yani ... - ... isimli firmanın hiç faaliyet göstermedigi, dolayısıyla davalı tarafın bu firmayla gerçek bir ticaretinin olamayacağı, davalı tarafın hiçbir ticari faaliyeti olmayan bir firmadan üstelik fatura tutarının çok üzerinde çek almasının çeki kötüniyetle iktisap etmis oldugu veya iktisapta agır bir kusuru bulunduğunu ileri sürmüş ise de davacı öncelikle yetkili hamil olduğunu ispat etmesi gerektiği, toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde davacı tarafından yetkili hamil olduğu ispat edilemediğinden mahkemece davanın reddine dair verilen karar hukuken yerindedir. Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/10/2021 tarih ve 2020/142 E. 2021/743 K. sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 346,9‬0-TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine, 6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 17/10/2024