Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/250 E. 2024/1272 K.

T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/250 Esas KARAR NO : 2024/1272 DAVA : İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 06/02/2023 KARAR TARİHİ : 24/12/2024 KARAR YAZIM TARİHİ : 31/12/2024 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili firmanın, turizm alanında faaliyetler gerçekleştirdiğini, farklı şehirlere ve bölgelere turlar düzenlediğini, müvekkili tur firmasının işleyişi, misafirlerinin turistik yerleri kolaylıkla gezebilmelerine göre şekillenmekte ve turun başından sonuna kadar misafirlerine yardımcı olmaya yatkın bir şekilde devam ettiğini, müvekkili tur şirket tarafından Karadeniz bölgesine bir tur planlandığını ve misafirlerine tura katılım için başvurular açıldığını, akabinde müvekkili firmanın tur programına ailece dahil olmak isteyen 12 Irak vatandaşı, programa ailece başvuru yaptığını, gerekli prosedürler işletildiğini, misafirlerin tur tarihinde tura dahil edilebilmesi için .... Havalimanından .... Havalananına yapılacak uçuşa .... numaralı rezervasyon yapılarak, davalı taraf biletdükkanı aracılığı ile 12 adet ..... çevrimiçi şekilde müvekkili tur şirketi tarafından satın alındığını, turun başlayacağı tarihte bahse konu misafirler .... Havalimanına gelmiş ancak davalı konumda bulunan ..., overbook sistemi ile ..... satışı politikası güdülmesi nedeniyle uçakta koltuk sayısından fazla yolcunun olması hasebiyle tura katılmak isteyen müvekkile firmanın 12 misafirinin 3'ünü uçuşa kabul etmediğini, somut olayımızda da karşılaşılan durum .... tarafından icra edilecek uçuşta overbooking olması nedeniyle, satılan biletlere sahip yolcuların tümünün uçağa kabul edilmesiyle fazla satılan ..... sahiplerinin dışarıda kalmasına ilişkin olduğu, müvekkili firmanın aynı aileden 12 yolcusunun 3'ü biletini aldıkları uçağa bu şekilde kabul edilmediğini, müvekkili firmanın misafirlerinin tura katılamaması ile beraber, ilgili yolcular müvekkili firmadan uçak bileti bedelinin iadesini istediğini, müvekkili firma sorumluların ve kusurlu olan tarafın ilgili uçuş firması ve ..... firması olduğunu, baskılara dayanamayan müvekkili firma yetkilileri kendilerinin tehdit edilmesi hasebiyle suç duyurusunda bulunduğunu, ilgili suç duyurusu çerçevesinde .... Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafında mağdurun ifadesi alındığını, davalıların mağdur ettiği misafirlere, müvekkili şirket tarafından 07.07.2022 tarihinde 44.910,00 TL iade yapıldığını, bu bedelin davalı .... Dükkanı'na fatura edildiğini, müvekkili ile borçlular arasındaki ticari iş ilişkisi çerçevesinde,.... .... nolu .....'ında kayıtlı uçuşa kabul edilmeyen yolcular için ödenen uçak bileti bedelinin iadesi talebine ilişkin olarak borçlular aleyhine İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi .... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borçlular, uçuşa kabul edilmeyen yolcular için yolcuların ödediği uçak bileti bedelin iade edilmesi yükümlülüğünü yerine getirmediğini, taraflarınca başlatılan icra takibine de haksız ve mesnetsiz bir şekilde itiraz ettiğini, İstanbul Anadolu Adliyesi Arabuluculuk Bürosu'na başvuruda bulunulduğunu, ancak davalı taraflar ile anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle; davalı borçlu aleyhine başlatılan .... - İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi E. Sayılı takibe yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalıların %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, vekalet ücreti ve yargılama harç ve giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Anonim Ortaklığı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ortaklık adresi .... Mah. .... cd. No:3/1 Bakırköy/İSTANBUL olup huzurdaki davanın Bakırköy mahkemeleri nezdinde görülmesi gerektiğini, davaya konu biletler davacı firma adına değil, dava dışı yolcular adına düzenlendiğini, ..... düzenlenmesi ile doğan subjektif hakkın sahibi de davacı firma değil adına ..... düzenlenen yolcunun olduğunu, davacının adı geçen yolcular adına dava açmasını haklı kılan hukuki bir sebep bulunmadığını, davaya konu biletin kullanılamaması neticesinde meydana gelen sonuçlar adına ..... düzenlenen yolcu nezdinde doğduğundan, talebin haklılığı kabul edilmemekle birlikte aksaklık iddiasına dayalı talepler de ancak aksaklık yaşadığını iddia eden yolcu tarafından istenebileceğini, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, bahsi geçen ...... incelendiğinde 30 kişilik bir rezervasyon olduğu bu yolculardan yalnızca 3'ünün overbook nedeniyle uçuşa alınmadığını, ancak dava dilekçesinde bahsi geçen diğer 9 yolcunun kendi isteği ile uçuşa katılmadığını, davacı yalnızca ..... ücretlerini değil 12 kişinin tüm tatil turuna ilişkin ücreti (otel, uçak harici ulaşım, yeme içme, organizasyon vb. masraflar) huzurdaki dava ile müvekkili ortaklıktan talep ettiğini, davaya konu biletlerden yalnızca 3 adeti overbook uygulamasına tabi tutulmuş olmasına rağmen 12 yolcu için ödenen tüm tur bedelinin talep etme yetkisi dahi bulunmayan davacı tarafından müvekkili ortaklıktan talep edilmesi hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davacı yolcuların mezkur turu satın alma faturalarını sunmuşsa da dava dışı yolculara iade yaptığına ilişkin hiçbir dekont, makbuz vs. sunmadığını, bu nedenlerle; usuli itirazları nazara alınarak davanın reddine, kararın aksi yönde olması halinde müvekkili ortaklığın hali hazırda hukuken sorumlu olmadığı nazara alınarak davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı .... Dükkanı Tur. A.Ş.‘nin cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki uyuşmazlığın havayolu şirketinin overbook sistemi nedeniyle uçak bileti olan yolcuları uçuşa kabul etmemesinden kaynaklandığını, davalı ..... dükkânı şirketinin işbu hukuki uyuşmazlıktan dolayı hukuki sorumluluğu bulunmadığını, davalı şirketin, 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ’a göre aracı hizmet sağlayıcı niteliğinde olduğunu, davalı şirketin faaliyetinin alıcı ile satıcının buluşabileceği elektronik ticaret platformunu kurmak ve işletmekten ibaret olup satış işleminin tarafı olmadığını, bu nedenle sorumluluğu kural olarak bilgi verme, kişisel verileri koruma, siparişe ilişkin bildirimleri yapma, işlem kayıtlarını saklama ile sınırlı olup ..... satış sözleşmesinden kaynaklanan sorumluluğu bulunmadığını, davacının, dava dilekçesinde de uyuşmazlığın diğer davalı .... ’nın satış politikasından kaynaklandığını belirttiğini, davalı şirketin aracı hizmet sağlayıcısı olduğunu ve ..... satış hizmetinin tarafı olmamasından dolayı herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını beyan ederek sonuç olarak, davanın reddini, davacının davalı şirket aleyhine icra takibi başlatmasında haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle davacı aleyhine tazminata hükmedilmesini, yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, İİK'nun 67. Maddesine göre alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın uçuşa kabul edilmeyen yolcular için ödenen uçak bileti bedelinin iadesi talebinde davacıların haklı olup olmadığına ilişkin olduğu tespit edilmiştir. İstanbul Anadolu .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine 44.910,00 TL asıl alacağın tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, süresinde borç ve ferilerine itiraz edilmesi sonucu takibin durduğu itiraz ve davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan, 02.09.2015 tarih ve ..../E..... sayılı, “Yolcu Hakları Uygulama Genelgesi – 2015, Genelge HUD 2015/3” genelgesinin 10. maddesi uyarınca, yaşanabilecek aksaklıklarda Havayolları tek muhatap olarak kabul edilmektedir. Genelgenin 10 maddesinde; “10. Sistem hataları, müşteri hizmetleri, personel hataları, acente veya satış ofisi kaynaklı yolcu mağduriyetleri hava taşıma işletmesi tarafından giderilir. “ ibaresi yer almaktadır. Havayolları beraber çalıştıkları (dış hizmet aldıkları – .....) firmalardan kaynaklı yaşanabilecek aksaklıklardan ve bağlı tazminat ödemelerinde tek sorumludur. Hata alt firmadan kaynaklanıyorsa da zararı havayolu karşılar ve diğer firmaya rücu ettirilip ettirilmemesi kendi iç meseleleri olması nedeniyle Yolcuları ilgilendirmez. Dava konusu uçuş aksaklığında fazla Rezervasyon (Overbook) sebebiyle 12 kişilik guruptan 3 kişinin uçağa alınmadığı ifade edilmektedir. Fazla Rezervasyon (Overbook) Havayollarının gelmeyen yolcu (No-Show) sayıları uyarınca uçağı dengeleyerek tam dolu kalkması için uygulanan bir yöntemdir. Maalesef, çok sık olmasa da bazı uçuşlarda tahminler tutmayarak yolcuların meydanda bırakılmasına sebep olmaktadır. Dava konusu olayda 12 kişilik bir gruptan 3 kişinin uçağa alınmadığı anlaşılmaktadır. Diğer 9 yolcu ise, uçuşa kabul edilmeyen yolcuları yalnız bırakmamak maksadıyla uçmaktan vazgeçtikleri anlaşılmaktadır. Grup üyelerinden uçuşa alınmayan olması halinde diğerlerinin uçuştan vaz geçmesi son derece doğal ve doğru bir hareket olarak değerlendirilmektedir. Uçuşa alınmayan yolcular halen uygulanmakta olan Havayolu İle Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik-shy-yolcu yönetmeliğinin kapsamı içerisine girmektedir. Uçuşa kabul edilmeyen Yolcular SHY-YOLCU Yönetmeliği 5. Maddesi uyarınca geçerli bir neden olmadan uçuşa kabul edilmeme durumunu oluşturduğundan, İstanbul – Trabzon iç hat uçuşu olmasından dolayı 5. Madde ve bağlı olarak 8. Madde’nin “1.” fıkrası uyarınca tazminat ödenmesi yönetmelik gereğidir. “Uçağa kabul edilmeme MADDE 5- (1) Uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi, bir uçuşta uçağa kabul edilmeme durumunun öngörülmesi halinde, öncelikle ilgili yolcu ile uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi arasında mutabık kalınacak menfaatler karşılığında rezervasyonundan feragat edecek gönüllüler bulmak için duyuru yapar; gönüllülere, 9 uncu madde hükümlerine uygun olarak yardımcı olur. Söz konusu yardım, bu fıkrada öngörülen menfaatlere ek olarak gerçekleştirilir. (2) Rezervasyonu olan geriye kalan diğer yolcuların uçuşa kabul edilmelerine olanak verecek yeterli sayıda gönüllü çıkmadığı takdirde, uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi, yolcuları kendi iradeleri dışında uçağa kabul etmeyebilir. (3) Yolcuların iradeleri dışında uçuşa kabul edilmemeleri durumunda, uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi derhal 8 inci, 9 uncu ve 10 uncu maddelerde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmek zorundadır. Tazminat hakkı MADDE 8- (1) Bu maddeye atıfta bulunulması durumunda, yolculara iç hat uçuşlar için 100 Avronun Türk Lirası cinsinden karşılığı tutarında tazminat verilir. Dış hat uçuşlarında ise yolculara; a) 1500 kilometre veya daha kısa tüm uçuşlar için 250 Avronun Türk Lirası cinsinden karşılığı, b) 1500 ile 3500 kilometre arası uçuşlar için 400 Avronun Türk Lirası cinsinden karşılığı, c) 3500 kilometreden daha uzun uçuşlar için 600 Avronun Türk Lirası cinsinden karşılığı, tutarında tazminat verilir. Tazminat alacaklarının Türk Lirası cinsinden karşılığı hesaplanırken biletin satın alındığı, yani ..... için ödemenin yapıldığı güne ait Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru esas alınır. (2) Uçuşa kabul edilmeme veya iptal durumunda mesafeyi belirlerken, planlanan son varış noktası esas alınır. …” Yönetmelik gereği 100 Avro karşılığı, ..... satın alındığı 08.07.2022 (Cuma tatil olması nedeniyle 07.07.2022 Perşembe) tarihli T. C. Merkez Bankası kuru, 1 Avro = 17,60 TL, karşılığı 1760 TL, 3 kişi için toplam 5.280 TL tazminat ödenmesi gerektiği bilirkişi raporunda tespit edilmektedir. Ayrıca uçuşa alınmayan bu yolcuların, uçuş yapamadıkları için katılamadığı bedeli ödenmiş turun parasının da Havayolunca iadesi gerekmektedir. Buna göre 12 kişilik tur için ödenen 41.583,33 KDV hariç veya 44.910 TL KDV Dahil tur bedelinin 3/12’si tutarı, 3 kişi için 10.395,83 TL KDV hariç veya 11.227,5 TL KDV dahil bedel olarak hesaplanmaktadır. Dava konusu olayda 12 kişilik bir gruptan 3 kişinin uçağa alınmadığı anlaşılmaktadır. Diğer 9 yolcu ise, uçuşa kabul edilmeyen yolcuları yalnız bırakmamak maksadıyla uçmaktan vazgeçtikleri anlaşılmaktadır. Grup üyelerinden uçuşa alınmayan olması halinde diğerlerinin uçuştan vazgeçmesi son derece doğal bir tepki olarak değerlendirilmektedir. Havayolunun kendi istekleri ile uçuştan vazgeçen yolcuların ..... bedellerin kesintisiz iade etmesi gerkmektedir. İBAM .... HD..... Esas ve .... Karar sayılı ilamında; Somut olayda, önceden alınan havayolu yolcu taşıma biletleri kapsamında, davacı gerekli hazırlıkları yapmak suretiyle Lulea/İsveç Havalimanına gitmiş; ancak davalının yaptığı fazla ..... satışı nedeniyle yolculuk yapmaksızın havalimanından ayrılmak durumunda kalmıştır. Her ne kadar davalı tarafça, “overbooking” işleminin olağan bir uygulama olduğu savunmasında bulunulmuşsa da, bir takım işlem ve uygulamaların zaman içinde olağan hale gelmesi, o işlem ve uygulamanın doğru olduğu anlamına gelmeyeceği gibi kişiler üzerindeki olumsuz etkinin de ortadan kalkmasını gerektirmez. Bu hali ile yukarıda yapılan tanımdan da anlaşılacağı üzere, yolcu adaylarının üzerlerine düşen tüm edim ve özeni yerine getirmelerine karşın uçağa alınmamaları olgusu, başlı başına manevi zarara neden olabileceği gibi söz konusu uygulama, uçağa alınan ve alınmayan kişiler arasında ayrımcılığa yol açabilen ve Anayasa ile korunan eşitlik ilkesini zedeleyici bir potansiyel taşımaktadır. Kaldı ki, davalı basiretli bir tacir gibi hareket etmek durumunda olup, havayolu taşımacılığı, başlı başına özel bir izni gerektiren, kendine has mevzuatı ve genişletilmiş sorumlulukları olan bir ticari faaliyettir" şeklinde belirtilmiştir. Somut olayda da; tur programı yolcularının overbooking işlemi nedeniyle uçağa kabul edilmemesi üzerine tur programına katılamadıkları, grup halinde hareket etmeleri nedeniyle ve yolcu adaylarının üzerlerine düşen tüm edim ve özeni yerine getirmelerine karşın uçağa alınmamaları olgusu karşısında oluşan zarardan davalıların sorumlu olduğu, söz konusu faturanın davacı yasal defterlerinde de kayıtlı olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur. Alacağın likit olması nedeniyle ayrıca %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile; davalının İstanbul Anadolu .... İcra Dairesi'nin .... esas sayılı dosyasına yapılan itirazının 44.910,00TL asıl alacak üzerinden İPTALİNE, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanarak ve takip talebindeki diğer koşullar ile devamına, 2-Hükmedilen alacağın %20'si olan 8.982‬,00TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 3-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 3.067,80TL ilam harcından peşin alınan 2.210,84TL harcın mahsubu ile bakiye 856,96TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 4-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 3.200,00TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 5-Davacı tarafından sarf edilen 8.000,00TL bilirkişi ücreti, 60,00TL posta masrafı, 179,90TL başvuru harcı, 2.210,84TL peşin harç ücreti olmak üzere toplam 10.450,74TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 30.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine, 7-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine, Dair davacı vekili ile davalı .... vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.24/12/2024 Katip ...... ¸e-imzalıdır Hakim ..... ¸e-imzalıdır