Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/10 E. 2023/805 K.

T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2022/10 Esas KARAR NO : 2023/805 DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 04/01/2022 KARAR TARİHİ : 18/09/2023 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, taşıma işi komisyoncusu olarak, davalıya ait gönderileri, dava dışı gönderici .... firmasının Almanya "...." adresinden teslim alınarak davalı şirketin .... Gümrük üzerinden ".... Mahallesi ... Bulvar No:14 Nilüfer/Bursa" adresine teslim edilmesi konusunda taşıma hizmeti vermek üzere, davalı ile anlaşmaya vardığını, müvekkili şirketin davalının talimatlarına uygun olarak gerekli işlemleri gecikmesiz ve eksiksiz şekilde tamamladığını, ancak davalı tarafın, anlaşmaya varılan taşımaların bir kısmını iptal etttiğini, bir kısmında ise yükleme ve boşaltma sürelerinde gecikmeler yaşanmasına sebebiyet verdiğini, taraflar arasındaki ihtilafın, müvekkili şirketin davalıya yansıttığı yük iptali ve gecikmeye ilişkin demuraj bedellerinden doğduğunu, davalının faturaları ödememesi üzerine, toplam 16.800,00 Euro'nun fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden ödenmesi talebiyle Küçükçekmece .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyasından icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın, 4 adet 2.150 Euro navlun, 200 Euro gümrük ve 400 Euro demuraj bedelini kabul ederek dosyaya 11.000 Euro müvekkili şirkete ödeme yaptığını, kabul edilen tutarın haricinde kalan 5.800 Euro için ise itiraz ederek takibin durdurulmasını talep ettiğini, bu sebeple müvekkili şirketin faturalardan kalan 5.800 Euro alacağı için zorunlu dava şartı olan arabuluculuğa başvurulmuşsa da anlaşma sağlanmadığını, itirazın iptali talepli dava açma zorunluluğunun hasıl olduğunu, davanın kabulü ile Küçükçekmece .... İcra Dairesi ... Esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin; Almanya'dan Türkiye'ye mal taşınması amacı ile davacı şirketle iletişime geçerek, 25/09/2020 tarihinde fiyat teklifi talebinde bulunduğunu, taraflar arasında mailleşmelerin devam ettiğini ve taşıma bedeli hususunda anlaşma sağlanarak 03/11/2020 tarihinde taşıma planlamasına başlandığını, davacı şirket ...'nin, 04/11/2020 tarihinde, Tırların beyanname beklemeden CMR ile Bulgaristan'a kadar yol alabileceğini belirttiğini, 05/11/2020'de tırlar yüklenerek ölçüm için kantara çıktıklarını, tırlardan biri planlanandan ağır çıktığını, bu fazla tonajı azaltarak aracın kullanılacağını belirtmişlerse de Taşeron firma cuma günü olduğundan tırın bekleyemeyeceğini beyan ettiğini, aracı geri çektiğini bildirdiğini, 09/11/2020 tarihinde tırlar Bulgaristan'a ulaştığını ancak Alman Yetkililer Beyannameyi onaylamayıp, yeni beyanname için tırların tekrar Almanya'ya dönmesi gerektiğini belirttiğini, beyanname onaylanmadığı için 11/11/2020 tarihinde Bulgaristan'da tekrar beyanname açıldığını ve işlemler bu şekilde tamamlanmdığını, müvekkili firmanın davacı ... firmasının yönlendirmesi ile hareket ettiğini ve beyannameyi beklemeden tırların yola çıkartıldığını, alman yetkililerin, beyannameyi onaylamak için tırları görmek istediğini, davacının yönlendirilmesiyle hareket edildiğinden, tırlar bu sırada bulgaristan'a ulaştığını, müvekkili firmanın davacının yanlış yönlendirmesi yüzünden bulgaristan'da beyanname açmak zorunda kaldığını ve dava konusu demuraj bedeline konu olan "bekletme", bu şekilde gerçekleştiğini, davacı firma ticaret ünvanından da anlaşılacağı gibi bir uluslararası taşıma, lojistik firması olduğunu, ayrıca davacı ..., TTK kapsamında bir tacir olduğunu, davacının, gümrük işlemleri konusunda yanlış yönlendirme yaptığını, davacının tamamen kendi kusuru olan bu yanlış yönlendirme sonucu oluşan beklemeden dolayı müvekkiline bekleme ücreti yansıtıldığını, itirazın iptali davasının reddi ile % 20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Küçükçekmece ..... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin, davalı şirket aleyhine 16.800,00 -EURO toplam ve asıl alacağını, asıl alacağa işleyecek o yıl için Euro üzerinden açılan döviz tevdiat hesaplarına kamu bankalarınca uygulanan azami faiz oranında faizi ile birlikte, vekalet ücreti ile birlikte tahsili için icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde itiraz ettiğini belirterek takibin durmasına sebebiyet verdiği, icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Usulüne uygun duruşma açılmış, ön inceleme aşamasında uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır. Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve her iki tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile takip tarihi itibari ile Taraflar arasındaki taşıma ilişkisi kapsamında taşımaya dair iptal ve taşınan malların beklenmesinden kaynaklı davalının herhangi bir sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, davalı itirazına göre ise davacının taşıma ilişkisine dayalı üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirip getirmediği, taşıma sırasında gerçekleşen fazladan beklenen sürede hangi taraftan kaynaklandığı ve yine taşıma sırasındaki taşınacak bazı malların taşımaya dair iptallerinin yine hangi taraftan kaynaklandığı, davacının bunlardan ötürü davalıya karşı herhangi bir alacak talebinde bulunup bulunamayacağı, var ise ne kadar olduğu hususlarında bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti olan Taşımacılık Uzmanı ... ve Yeminli Mali Müşavir ...'nın 05/10/2022 tarihli raporunda özetle;Küçükçekmece .... İcra Dairesinin 01.01.2021 tarih ... Esas sayılı icra dosyasından 16.800 EURO üzerinden icra takibi başlatılmış olduğu, İcra takip tarihi itibariyle; davacı tarafın ticari defterlerinde davalı taraftan 16.800 EURO alacaklı olduğu, davalı tarafın ticari defterlerinde borç/alacak tutarının “sıfır” olduğu, icra takibine başlanmasından sonra davalı tarafından borcun 11.000 EURO tutarının ödendiği, davacı ve Davalı taraflar arasında ihtilafa konu tutarın 5.800 EURO olduğu, söz konusu tutarın 2.600 EURO’luk tutarının “Demuraj” bedeli, 3.200 EURO’luk tutarının ise “Yük İptali” bedelinden kaynaklandığı, davacı ve Davalı taraflar arasında ihtilafa konu tutarın 5.800 EURO olduğu, söz konusu tutarın somut olaya uygun, davacı tarafından talep ve dava konusu edilebilir 3.200 EURO sözleşme iptal bedeli ve yine davacının risk alanında olmayan 2.600 EURO bekleme ücretinden oluştuğu, davacının toplam alacak tutarının tamamının faturalara dayandığı, takip anında likit ve muaccel olduğu ve bunun sonuçlarının yüce mahkemenin değerlendirmesinde olacağı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Mahkememizce dosyanın bilirkişiye tevdi edilerek; Davalının itirazlarının değerlendirilmesi aynı zamanda davaya konu taşıma sırasında beklemenin ve bir kısım iptallerin hangi taraftan kaynaklandığı, bu konuda tarafların kusurlu olup olmadığı, kusurlu ise hangi oranda kusurlu oldukları, nihayetinde davacının davalıdan alacaklı ise ne miktarda alacaklı olduğu konusunda ek rapor düzenlenmesinin istenmesine karar verilmiş olmakla, bilirkişi heyeti olan Taşımacılık Uzmanı ... ve Yeminli Mali Müşavir ....'nın 03/04/2023 tarihli raporunda özetle; kök Rapora vaki davalı yan itirazları irdelendiğini, değerlendirildiğini, kusur değerlendirmesi tekrar yapılmış olduğunu, kök rapor değerlendirme ve sonuçlarında değişiklik olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. TÜM DOSYA MUHTEVİYÂTI KÜLLÎYEN TETKÎK EDİLDİĞİNDE; Davada uyuşmazlık, taşıma sırasında bekleme ve yük iptali nedeniyle davalının kusurlu olduğu iddiasına dayanılarak yapılan icra takibine davalı itirazlarının yerinde olup olmadığı noktasındadır. Öncelikle ispat müessesesini açıklamakta fayda var. Bilindiği üzere, hakim, davada hangi vakıaların ispat edilmesini tespit ettikten sonra, bu vakıaların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği sorusuyla karşılaşır; buna ispat yükü denir. Kendisine ispat yükü düşen taraf için, bu bir yükümlülük(mükellefiyet) değil, sadece bir yüktür(külfettir). Taraf kendisinin ispat etmesi gerektiği vakıayı ispat edemezse karşı taraf ve mahkeme onu mutlaka ispat etmesini isteyemez, bilakis kendisine ispat yükü düşen taraf , o vakıayı ispat edememiş sayılır.(Kuru, Medeni Usul Hukuku, 2016, sy 319) Dava dosyamızda ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davacı üzerinde olup tarafların iddiaları doğrultusunda delilleri toplanarak taraf defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Mahkememizce, taşıma sırasında bekleme, gecikme, yük iptali olup olmadığı var ise davalının bundan ötürü sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, buna dayalı olarak davacı alacağı var ise ne kadar olduğu konusunda uzman heyetten rapor alınmıştır. Ticari defter incelemesi neticesinde taraf defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, icara takibine konu faturaların tamamının davacı defterlerinde kayıtlı olduğu, davalının icra takibinden sonra 11.800,00 Euro ödeme yaptığı, kalan 5.800,00 Euro'ya ilişkin ödeme yapmadığı, bu bedele dair faturaların davalı defterlerinde kayıtlı olmadığı fakat davalının ihtilaf konusu faturaları iade ettiğine dair bir delil de sunulamadığı anlaşılmıştır. Yine, taşıma ilişkisine bakıldığında davacının taşıyıcı, davalının gönderen konumundadır. Uyuşmazlık demuraj bedelleri ile yük iptali bedelinin davalıdan istenip istenemeyeceği konusunda toplandığına göre konuya ilişkin mevzuatı irdelemek gerekmektedir. Taşıma kara taşıması olduğuna göre, olaya CMR'nin ilgili hükümleri ile TTK'nın ilgili hükümleri uygulanmalıdır. CMR Konvansiyonu'nun 11. maddesi uyarınca gönderici, taşınacak eşyanın taşınmak üzere taşımacıya tesliminden önce tamamlanması gereken gümrükleme ve diğer formalitelerin yerine getirilmesi için gerekli belgeleri, sevk mektubuna iliştirmekle, ya da taşımacıya vermekle yükümlüdür. Yine TTK madde 860/1 uyarınca, gönderen, eşyanın tesliminden önce, resmî nitelik taşıyan, özellikle gümrük işlemleri için gerekli bulunan bilgileri taşıyıcıya vermek ve söz konusu belgeleri taşıyıcının tasarrufuna bırakmak zorundadır. Somut olayımıza bakıldığında, davalı gönderen olarak gümrük işlemlerini tamamlamaya dair yükümlülük altındadır. Her ne kadar beklemenin davacıdan kaynaklandığı iddia edilse de, bu konuda sorumluluk davalıya ait olup, davalıyı bu sorumluluktan kurtarır nitelikte bir delil dosyaya sunulamamıştır. Dolayısıyla davalının bekleme bedeli bakımından sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. Yük iptal bedeli bakımından TTK MADDE 865/1-2'ye göre; "Gönderen taşıma sözleşmesini her zaman feshedebilir. Gönderen sözleşmeyi feshederse, taşıyıcı; a)Kararlaştırılan taşıma ücreti ile bekleme ücretinden ve tazmini gereken giderlerden, sözleşmenin feshi sonucunda tasarruf ettiği giderlerin veya başka bir şekilde elde ettiği veya kötüniyetli olarak elde etmeyi ihmal ettiği menfaatlerin indirilmesiyle kalan tutarı veya b)Kararlaştırılan taşıma ücretinin üçte birini, isteyebilir. Taşıma sözleşmesinin feshi, taşıyıcının riziko alanına giren bir sebepten kaynaklanmışsa, bu fıkranın (b) bendi uyarınca bir istem ileri sürülemeyeceği gibi, sözleşmenin ifasında gönderenin menfaati yoksa, taşıyıcının bu fıkranın (a) bendinden doğan istem hakkı da düşer." Somut olay, yukarıdaki hüküm fıkrası ile beraber değerlendirildiğinde, taraflar arasında taşıma ilişkisi olduğu, gönderenin bir kısım malları taşıyıcıya teslim ettiği, taşıyıcının hakimiyet alanında olan bir kısım yüklerin gönderen tarafından iptal edildiği, bu iptalin taşıyıcının kusurundan kaynaklandığını davalının ispat edemediği anlaşılmıştır. Bu durumda taşıyıcı TTK madde 865/2-a'ya göre iptal edilen yüke karşılık gelen bedelin üçte birine hak kazanmış olup, bilirkişilerce yapılan hesaplamaya göre davacının iptalden kaynaklı bedelin 1/3'ü (%33,33) yerine daha düşük bir bedel olan %15'i oranında faturalama yaptığı, talebinin yerinde olduğu kanaatine varılmıştır. Gelinen aşamada, davaya konu faturaların davalı tarafça süresinde iade edildiğinin ispat edilmemesi bir yana ayrıca taşıma ilişkisinden kaynaklı, davacının bekleme ve yük iptali nedeniyle düzenlediği faturalardan ötürü CMR madde 11, TTK madde, 860, 865/1, 865/2-a maddeleri gereğince alacağa hak kazandığı, alacağın likit olduğu, davacı tarafça takipten sonra yapılan ödemenin TBK madde 100 gereği infaz aşamasında dikkate alınması gerektiği anlaşılmakla dava hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-DAVANIN KABULÜ İLE; -Davalının aleyhine yapılan Küçükçekmece İcra Dairesi ... Esas sayılı takip dosyasına (Kapatılan Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına ) yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİNE, -Takibin aynen DEVAMINA,(İcra takibinden sonra yapılan 11.000,00-Euro kısmi ödemenin infaz aşamasında dikkate alınmasına) -Hüküm altına alınan asıl alacağın %20'sine tekabül eden 3.360,00-EURO icra inkar tazminatının davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 3.605,28-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 131,29-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.473,99-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAD KAYDINA, 3-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 4-Davacının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 9.200,00-TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 5-Davacı tarafından ödenen 80,70-TL başvurma harcı, 131,29-TL peşin harç, 2.065,50-TL tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.277,49-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 6-Gider avansından artan olur ise karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE, Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/09/2023 Katip ... ¸e-imza Hakim ... ¸e-imza