Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/723 E. 2024/690 K.

T.C. ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/723 KARAR NO : 2024/690 DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 01/11/2023 KARAR TARİHİ : 05/11/2024 Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ; DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin kullanımında olan ... plakalı aracına dava dışı ...'ne kayıtlı olan ... plakalı aracın sürücünün çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, meydana gelen kazada ... plakalı aracın %100 oranında kusurlu olduğu, müvekkilinin bir kusuru bulunmadığını, ... plakalı aracın ZMMS'nin davalı sigorta şirketi olduğu ve ... TL ödeme yaptığını, yapılan ödemenin değer kaybını karşılamadığı müvekkilinin ... TL bakiye değer kaybı alacağının tespiti ile taraflarına ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararının bulunmadığını, dava konusu talebin muaccel olmadığını, yetki ve görev itirazında bulunduklarını, sigorta şirketinin poliçe limiti dahilinde sorumlu olduğunu, sigorta şirketinin davacıya ... TL değer kaybı ödemesi ve Kasko sigortacısı ...'ye de ... TL maddi hasar ödemesi yapıldığını, bu ödemeyle sigorta şirketinin bir sorumluluğu bulunmadığını, değer kaybının ZMMS genel şartlarında belirtilen formüllere göre hesaplanması gerektiğini, sigortalı araç sürücüsünün bir kusuru bulunmadığını, davacının ... tarihinden itibaren faiz işletme talebinin hukuka aykırı olduğunu belirterek haksız açılan davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, dava dışı aracın ZMMS'ne karşı açılan maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle haksız fiile dayalı değer kaybı istemine ilişkindir. Davanın TTK'nun 4/1-a maddesi ile 1401 vd. Maddeleri gereği mahkememizin görevi dahilinde olduğu anlaşılmıştır. Davalı sigorta şirketinin yetki itirazı yönüden; Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 2019/71 esas, 2019/798 karar sayılı emsal ilamında belirtildiği üzere; 6100 sayılı HMK'nın 16. Maddesi uyarınca haksız fiilden doğan davalarda genel yetkili mahkemeler yanında haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği, yahut gelme ihtimalin bulunduğu yer ile zarar görenin yerleşim yeri mahkemeleri de yetkilidir. Motorlu aracın neden olduğu kazalardan doğan hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, davalının yerleşim yeri (HUMK 9, KTK 110/2), haksız fiilin vuku bulduğu yer (HUMK 21, KTK 110/2), sigortacının merkez veya şubesi veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer (KTK 110/2) mahkemesinde açılabileceği düzenlenmiştir. Bir dava için birden fazla ( genel ve özel ) yetkili mahkeme varsa, davacı, bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasının bu genel ve özel yetkili mahkemeler haricindeki yetkisiz mahkemede açar ise, o zaman seçme hakkı davalılara geçer. Ayrıca, sigorta şirketinin hasım olarak gösterildiği davalar KTK 110 ve Sigorta Poliçesi Genel Şartları C/7 maddesine göre sigortacının merkez veya şubesinin ya da sigorta sözleşmesinin yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinde açılabilir. Yine istikrar kazanmış Yargıtay HGK ile özel daire kararları uyarınca acenteden daha üst mevkide bulunan ve onu denetleyen bölge müdürlüğünün bulunduğu yer mahkemesinde de dava ikame edilebilir. Anılan bölge müdürlüğünün, kazanın vuku bulduğu veya sigorta sözleşmesinin yapıldığı acentenin bağlı bulunduğu bölge müdürlüğü olması da gerekmez. (Yargıtay HGK'nın 30/04/2014 tarih, 2013/17-2099 esas, 2014/572 karar; 17. Hukuk Dairesinin 12/06/2017 gün, 2016/5765 esas, 2017/6653 karar; 12/05/2016 gün 2016/6857 - 5849 E.K.; 20/01/2016 tarih, 2015/19323 esas, 2016/641 karar sayılı içtihatları) Somut davada, kazanın ... ili ... ilçesinde meydana geldiği, davacının yerleşim yerinin .../... olduğu, davalı ... şirketinin poliçeyi düzenleyen acentesinin ... ilinde olduğu görülmekle; davalı sigorta şirketinin yetki itirazı yerinde bulunmamış, yargılamaya devam edilmiştir. Davanın niteliği gereği Tramer'e müzekkere yazılarak dava konusu aracın daha önce kazaya karışıp karışmadığına ilişkin tüm bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. Davalı sigorta şirketine, müzekkere yazılarak sigorta poliçesi ve hasar dosyası getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizce kusur oranlarının tespiti ile şartları oluşmuşsa davacının talep edebileceği değer kaybı tazminatının belirlemesi için dosyamız sigorta eksperi ve trafik bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti ... tarihli raporunda sonuç olarak; "dava dışı ... plakalı araç sürücüsünün davacıya ait araca arkadan çarpma kuralını ihlal ettiğini, davacı araç sürücüsünün ise herhangi bir kural ihlalinin bulunmadığı, huzurdaki ihtilafa konu aracın hasarı kilometre düzeyi, boyanan parça miktarı, parça değişim adedi, aracın kullanılış şekli, aracın bu hasarından önce mevcut hasarı bulunup bulunmadığı, sigortalı ile sigorta şirketi arasında akdedilen poliçenin tanzim tarihi, gibi parmetreler dikkate alınıp yapılan değerlendirmeler itibariyle araç tarafımdan fizik olarak görülmeyip temin edilen belge (tutanak/resimler/fatura ve sair evraklar) doğrultusunda, inceleme konusu aracın ... tarihinden önce piyasa değerinin ... TL olduğu, ... tarihindeki kaza olayından sonra piyasa koşulları ve şahsi kanaati de eklendiğinde piyasa değerinin ...-TL olacağı, sonuç olarak inceleme konusu araç üzerinde ... TL değer kaybı oluşacağı, sigorta şirketi tarafından ödenen ... TL'nin tenzili ile davacının bakiye değer kaybının ... TL olduğu" hususunda görüş bildirdiği anlaşılmıştır. Uyuşmazlık; ... tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle tarafların kusur durumlarının belirlenmesi ile birlikte ... plakalı araçta değer kaybının bulunup bulunmadığı ve varsa değer kaybı bedelinin tespitine ilişkindir. Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür" yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir. Trafik kazalarından kaynaklı tazminat davalarında araç sürücüsü hakkında 6098 sayılı TBK'nın 49 vd maddeleri, araç işleteni hakkında ise aynı Yasa ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, kişilerin sorumluluk şartlarının ve tazminatın muhtevasını belirlemek amacıyla uygulanmaktadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1 maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı" aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, "sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder" şeklinde ifade edilmiştir. Yukarda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla; kaza tespit tutanağı, mahkememizce alınan kusur ve değer kaybına ilişkin bilirkişi raporu ile tüm deliler hep birlikte incelenip değerlendirildiğinde; maddi hasarlı trafik kazasının, dava dışı sürücü ...'ın tamamen kusurlu ve trafik kurallarına aykırı hakereti nedeniyle oluştuğu, davacının kusurunun bulunmadığı benimsenen kusur raporunun dosya kapsamına, dosyadaki mevcut delillere, kazanın gerçekleşme biçimine ve oluşa uygun olduğu kanaatine varılarak hükme esas alınmıştır. Davacı ... tarihli dilekçesi ile dava değerini ... TL olarak arttırarak harcını yatırmış, kaza tarihi itibariye ZMMS poliçe limitinin ... TL olduğu ve poliçe limitinin dolmadığı anlaşılmıştır. Değer kaybı yönünden; Yargıtay Kapatılan 17 Hukuk Dairesinin yerleşmiş içtihatlarına göre, davacının aracında oluşan değer kaybının, aracın marka ve modeli, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarının nitelik ve niceliği vs. gibi hususları gözetip, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki hasarsız 2. el piyasa rayiç değeri ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark şeklinde hesaplanması gerekmektedir. ( Yargıtay 4. H.D'nin16/11/2020 tarih, 2019/5555 Esas ve 2020/7040 Karar; 29/09/2021 tarih 2021/16438 Esas, 2021/5771 Karar; Yargıtay 17. HD. 16/11/2020 2019/5555 Esas, 2020/7040 Karar) Hükme esas alınan ... tarihli bilirkişi raporunda değer kaybı ...-TL olarak belirlenmiş olmakla sigorta şirketi tarafından, dava açılmadan önce ... tarihinde davacı vekili hesabına ... TL ödeme yapıldığı anlaşıldığından davacının değer arttırım talebi ile bağlı kalınarak bakiye ...-TL üzerinden değer kaybı talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir. Faiz başlangıcına yönelik Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir. 2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. YARGITAY 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/14729 Esas, 2019/6898 Karar sayılı ilamında ".... ilke olarak davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması gerekir. Somut olayda; davalı sigorta şirketi tarafından davacı tarafa ... tarihinde ödeme yapıldığı anlaşılmakla, sigorta şirketine başvuru tarihi belirlenememesine göre, davalının ödeme tarihinde temerrüde düştüğünün kabulü gerekir...." şeklinde karar verilmiştir. Davalı taraf aracı hususu otomobil olup ticari nitelikte kamyon, kamyonet, otobüs gibi araçlardan olmadığından hükmolunan tazminatın yasal faizi ile tahsiline karar verilmesi gerekmektedir. Somut olayda davalı sigorta şirketine başlangıçta ... tarihinde başvuru yapılmış davalı tarafça ... tarihinde ödeme yapıldığından bu tarihte temerrüte düştüğünün kabulü gerekmiş ve açıklanan gerekçe ile davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ İLE, değer kaybı olarak ...- TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, 2-Alınması gereken ...-TL harçtan peşin alınan ...-TL (tamamlama harcı ile birlikte) harcın mahsubu ile bakiye ...-TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 3-Davacının yapmış olduğu bilirkişi ücreti, posta ve müzekkere ücretinden ibaret ...-TL yargılama gideri, ...-TL ilk dava gideri ve ...-TL ıslah + peşin harç olmak üzere toplam ...-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ...-TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere tarafların göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine veya taraflara İADESİNE, Dair, davacı vekili ...'ın yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karar miktar itibariyle KESİN olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.05/11/2024 Katip ... e-imza Hakim ... e-imza