Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/719 E. 2024/859 K.

T.C. ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/719 KARAR NO : 2024/859 DAVA : Tazminat DAVA TARİHİ : 03/05/2018 KARAR TARİHİ : 24/12/2024 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; ... tarihinde dava dışı ... sevk ve idaresindeki işleteni ... olan ... plaka sayılı araç ile davacılar ... ile ...'un mirasbırakanı ...'un sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç arasında meydana gelen trafik kazası neticesinde davacıların mirasbırakanı ..., davacı ... ile müteveffa ...'in müşterek çocukları ... ... ... ile dava dışı müteveffa ...'in annesi ... ...'un vefat ettiğini, davacılar ... ile ...’un yaralandıklarını, olayın ... ilçesinde meydana geldiğini, yine davacı ...'a ait ... plaka sayılı aracın kullanılamaz hale geldiğini, ekte sundukları veraset ilamlarından görüleceği üzere müteveffa ... ile ...'ın mirasçılarının davacılar ... ve ... olduğunu, olay sonrası ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas ve ... Karar sayılı davada ...’nin tam kusurlu bulunarak cezalandırıldığını, karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... Esas ve ... Karar sayılı kararı ile ilk derece Mahkemesince verilen ceza artırılmak suretiyle hüküm kurulduğunu, ancak sanık tarafından temyiz kanun yoluna başvurulduğundan kararın henüz kesinleşmediğini, davacılar adlarına davalı sigortacı nezdinde açılan ... no'lu dosyadan ... tarihinde ... TL ve yine ... sayılı dosyadan da ... tarihinde ... TL ödeme yapıldığını, daha sonra ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyasının, dava dışı sürücü ... ve yine dava dışı işleten ... hakkında ikame edilmiş olup davanın halen derdest olduğunu, bu arada aktüerya hesabı ilgili dosyada yapılmış, işbu davadaki davalı sigortacıya bu maddi zarardan sorumlu bulundukları gerekçesi ile talepte bulunulduğunu, uzlaşma sağlanamaması üzerine zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, ancak uzlaşma sağlanamadığını, davalı sigorta şirketi meydana gelen zarardan sorumlu olmakla birlikte her iki dava dosyasının birleştirilmesi gerektiğini, davaların konusunun aynı olduğunu, Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile 01/09/2021 tarihinden sonra açılan davalarda Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Antalya ilinin mülki sınırları (Alanya ve Manavgat Ağır Ceza Mahkemeleri yargı çevreleri hariç) belirlenmesine karar verildiğini, bu nedenle eldeki dava da Antalya Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığını, tüm bu nedenlerle, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, davalı sigortacının poliçede belirlenen teminat limiti dahilinde olmak üzere, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyasında hesaplanan aktüerya bilirkişi raporunda belirlenen zararın davalı sigortacıdan tahsili için işbu davayı açmak zorunda kaldıklarını beyanla öncelikle birleştirme taleplerinin değerlendirilerek iş bu dava dosyasının ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine, birleştirme talebinin kabul edilmemesi ya da ... Asliye Hukuk Mahkemesince eldeki dava ile birleştirme kararı verilmesi halinde; fazlaya dair hakları saklı kalmak ve olay tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, davalı sigortacının poliçede belirlenen teminat limiti dahilinde olmak üzere, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyasına mübrez aktüerya bilirkişi raporu doğrultusunda, davacıların ...'un vefatı nedeniyle uğradıkları zarar miktarı olan ... TL'nin davalı sigortacıdan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya dair hakları saklı kalmak ve olay tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, davalı sigortacının poliçede belirlenen teminat limiti dahilinde olmak üzere, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyasına mübrez aktüerya bilirkişi raporu doğrultusunda, davacı ...'un kızı ... ... ...'un vefatı nedeniyle uğradığı zarar miktarı olan ... TL'nin davalı sigortacıdan alınarak davacı ...'a verilmesine, fazlaya dair haklarımız saklı kalmak ve olay tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, davalı sigortacının poliçede belirlenen teminat limiti dahilinde olmak üzere, davacı ...'a ait ... plaka sayılı araçta meydana gelen zararın şimdilik ... TL hasar bedelinin davalı sigortacıdan alınarak davacı ...'a verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı sigorta şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; başvurunun zamanaşımı nedeniyle reddinin gerektiğini, dava konusu kazaya ilişkin ...Asliye Hukuk ... Esas sayılı dosyada destekten yoksun kalma tazminatı talebiyle sigortalı araç sürücüsüne ve malikine karşı dava açıldığını, usul ekonomisi gereği dosyaların birleştirilmesi gerektiğini, başvurana yapılan ödemenin üzerinden 2 yıldan fazla geçtiğini, hak düşürücü sürenin göz önünde bulundurulması gerektiğini, başvurana yeterli tazminat ödemesinin yapıldığını, dava dilekçesinde bahsi geçen ... tarihli kazaya karıştığı belirtilen ... plakalı aracın davalı şirkete ...-... tarihleri arasında geçerli olmak üzere Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi ile sigortalı olduğunu, söz konusu poliçede teminat limitinin kişi başı ... TL olduğunu, sigorta şirketinin sigortalı aracın sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğunu, tazminat hesaplamasının aktüer sıfatına sahip bilirkişiler tarafından ZMMS Genel Şartları çerçevesinde yapılması gerektiğini, destekten yoksun kalma tazminatı talebi hakkında kanuna ve Yargıtay uygulamalarına uygun değerlendirme yapılması gerektiğini, davacıların ceza yargılaması sırasında şikayetlerinden vazgeçmeleri ya da uzlaşma bildirimlerinin mahkemece ceza dosyasından tetkik edilerek araştırılması gerektiğini, müterafik kusur durumunun araştırılması gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek üzere bir hesaplama yapılacak ise yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlar Ekine göre yapılması gerektiğini, serbest piyasa koşullarına göre yapılan hesaplamaların hükme esas alınmaması gerektiğini, belirlenecek değer kaybını kabul anlamına gelmemek üzere belirtmiş oldukları hesaplama yönteminin yanı sıra “Gerçek Değer Kaybı” nın belirlenebilmesi için birden çok kriterin incelenmesi, bu inceleme konusunda uzman ve ehil bir bilirkişi ile yapılması gerektiğini, tazminat hesaplamalarındaki belirsizlikleri ortadan kaldıran 7327 Sayılı Kanunun yürürlüğe girmiş olup huzurdaki davada uygulanması gerektiğini, davacının yargılama giderleri ve vekalet ücreti taleplerinin reddinin gerektiğini beyanla davanın yeterli ödemenin gerçekleştirilmiş olması nedeniyle reddine, dosyanın usul ekonomisi gereğince ...Asliye Hukuk ... Esas sayılı dosya ile birleştirilmesine, aleyhlerine faize hükmedilmemesine, aleyhlerine hüküm kurulmaması halinde, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizin ... tarih ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile dava dosyamızın ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, ... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından ... tarih ... Esas ... Karar sayılı karar ile yetkisizlik kararı verildiği, kararın ... tarihinde kesinleştiği, dosyanın Mahkememizin ... Esas sırasına kaydı yapıldıktan sonra Mahkememizce yeniden yapılan yargılamada, Taraflara duruşma gününü bildirir meşruhatlı davetiyeler tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmıştır. Davalı ... 'ye müzekkere yazılarak ... nolu hasar dosyası celp edilmiş, meydana gelen kaza nedeniyle davacının dava tarihinden önce davacının mirasbırakanı ... ile destek ... ... ...'un vefatları nedeniyle sigorta kuruluna yazılı başvuruda bulunup bulunmadığı, bulunmuş ise başvuru tarihi ve sigorta şirketi tarafından başvuruya cevap verilip verilmediğinin ve davacıya bir ödeme yapılıp yapılmadığına ilişkin gelen kayıt ve belgeler celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır. SGK İl Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, destek ...'un kaza tarihi olan ... tarihi itibariyle çalıştığı ve aldığı ücrete ilişkin varsa kayıt ve belgeler ile kaza nedeniyle davacılara yapılan ödemelere ilişkin varsa kayıt ve belgeler celp edilmiştir ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında uyap üzerinden celp edilmiş, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyasında verile ... tarih ... Esas ... Karar sayılı ilam ile davacılar tarafından kaza nedeniyle işleten ve sürücü aleyhine destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin açılan davada Davacı ...'un ... vefatı nedeniyle ... TL, ...'un ...'un vefatı nedeniyle ... TL, ...'un ... ... ...'un vefatı nedeniyle ... TL destekten yoksun kalma tazminatı ile, diğer bedeni zararlara ilişkin tazminat ve manevi zararlara ilişkin tazminat kalemlerine hükmedildiği, kararın ... tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. ... Ağır Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı dava dosyası uyap sistem üzerinden celp edilmiş, incelenmesinde: Dava dışı ... hakkında taksirle ölüme ve yaralamaya neden olma suçundan asli kusurlu olarak mahkumiyetine karar verildiği görülmüştür. Dosyada bulunan poliçe örneğinden, dava dışı ...'ya ait ... plakalı aracın ...-... tarihleri arasında zorunlu mali mesuliyet sigortasının davalı sigorta şirketi tarafından düzenlendiği, poliçede kişi ve kaza başına sakatlanma ve ölüm tazminatı limitlerinin belirtildiği, davalı sigorta şirketi tarafından gönderilen kayıtlardan davacılar tarafından yapılan başvuru sonrasında hasar dosyası açıldığı ve sigorta şirketi tarafından hazırlanan hesap raporu doğrultusunda ...'un ölümü nedeniyle davacı eş ... için ... TL, ... için ... TL olmak üzere ... TL ile ...'ın ölümü nedeniyle ...-TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanarak tazminat ödemesinin ... tarihinde yapıldığı görülmüştür. Mahkememizce ... Asliye Hukuk Mahkemesinde alınan kusur raporunda tarafların aynı olmaması sebebiyle kusura ilişkin olarak Mahkememizin ... tarihli oturum ... nolu ara karar gereğince dosyanın 1 trafik bilirkişisine tevdi ile kusura ilişkin rapor alınmasına karar verilmiş, trafik bilirkişisi tarafından mahkememize sunulan ... tarihli raporda özetle; "...Yukarıdaki genel tespitlerin bütün olarak değerlendirmesinde, her iki sürücü ve yolcular için, ihlal edilen/ edilmeyen trafik kuralları açıklanmıştır. A. ... Plakalı araç ve sürücüsü ...; 2918 Sayılı KTK. Da Belirtilen; 47/ 1-D, 52/ 1-A-B Mad. ile 84 / G Maddeleri ile Yön. 95. ve 101. Mad. ihlal ettiği B. ... Plakalı araç sürücüsü ... ise; kural ihlalinin olmadığı C. Yolcu olarak adı geçenlerin ise, Her birinin ayrı ayrı kural ihlalinin olmadığı kanaatine varılarak, Genel değerlendirmenin Sayın Mahkeme Heyetinin takdirlerine bırakılarak, her iki sürücü ve yolcular için, K.T.K. na göre, uyup uymadıkları ve ihlal ettikleri trafik kuralları, gerekçeleri ile hirlikte acıklanarak," sonuç ve kanaatine varılmıştır. Dosya davacıların davalı sigorta şirketinden talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin rapor tanzimi için aktüerya bilirkişiye tevdine karar verilmiş, aktüer bilirkişi tarafından tanzim edilen ... tarihli raporda özetle "...a) Hukuki takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; Yargıtay 17. ve 4. Hukuk Dairesi'nin yeni tarihli içtihatları çerçevesinde, hesaplamalarda TRH-2010 Yaşam Tablosu, Progresif Rant Metodu, %10 artırma ve iskonto hesabı kullanıldığı; detaylı hesaplama tablolarının işbu rapora eklendiği; b) Destek ...'un vefatı nedeniyle talep edilen tazminat yönünden; > Davalı sigorta şirketinin ödeme yaptığı tarihe göre yapılan hesaplama neticesinde, yapılan ödemenin davacıların zararını karşılamadığının belirlendiği; > İşbu rapor tarihi itibarı ile yeniden yapılan hesaplama neticesinde, davacılara yapılan ödemelerin faizlendirilerek zarardan tenzili sonrası davacıların işbu rapor tarihindeki bakiye destekten yoksun kalma zararlarının; * Davacı ... için ... TL, * Davacı ... için ... TL olduğunun hesaplandığı; > Davacıların bakiye zararlarının toplamının ZMSS bakiye ölüm teminatı limitini (... TL'yi) aştığının belirlendiği; buna göre davalı sigorta şirketinin, ...'un ölümü nedeniyle ZMSS ölüm teminatı limiti kapsamında her bir davacı yönünden sorumlu tutulabileceği miktarların; * Davacı ... için ... TL, * Davacı ... için ... TL ile sınırlı olduğu; c) Destek ... ...'un vefatı nedeniyle talep edilen tazminat yönünden; > Davalı sigorta şirketinin ödeme yaptığı tarihe göre yapılan hesaplama neticesinde, yapılan ödemenin davacı ...'un zararını karşılamadığının belirlendiği; > İşbu rapor tarihi itibarı ile yeniden yapılan hesaplama neticesinde, yapılan ödemenin faizlendirilerek zarardan tenzili sonrası davacı ...'un bakiye destekten yoksun kalma zararının ... TL olduğunun hesaplandığı; zararın ZMSS bakiye ölüm teminatı limitini (... TL'yi) aştığı; dolayısıyla davalı sigorta şirketinin ... ...'un vefatı nedeniyle davacı ... yönünden sorumluluğunun ... TL ile sınırlı olduğu;" sonuç ve kanaatine varılmıştır. Davacı vekili ... tarihli duruşmadaki beyanında; Dava dilekçesinde ... plakalı araca ilişkin hasar bedelini de talep etmiş iselerde; bu taleplerinden feragat ettiklerini, bu davada talebinin yalnızca ..., ... yönünden destekten yoksun kalma tazminatı talepleri bulunduğunu beyan etmiş, vekaletnamesinde feragate yetkisi olduğu görülmüştür. Davacı vekili ... tarihli ıslah dilekçesi ile; Davacı ... için ... TL, davacı ... için ... TL, davacı ... için ... TL olarak destekten yoksun kalma tazminatını arttırmıştır. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE; Dava, trafik kazası nedeniyle vefat edenin desteğinden yoksun kalan eş ve çocukları olan davacılar ile yine vefat edenin desteğinden yoksun kalan annesi tarafından kazaya karışan aracın ZMMS'ne karşı açılan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir. Davacı tarafça dava dilekçesinde ... plakalı araca ilişkin hasar bedeli de talep edilmiş ise de, yargılama sırasında ... tarihli oturumda davacı tarafından bu talepten feragat edilmiştir. Davacı vekili tarafından ... tarihli celsede, ...'un ölümü nedeniyle davacı ... için taleplerinin ... TL, davacı ... için ... TL olarak açıklanmış, ... için talep edilen ... TL'lik kısım yönünden davadan feragat edilmiştir. Mahkememiz dava dosyasında davacıların ... tarihinde meydana gelen trafik kazasında hayatını kaybeden ...'un eşi ve çocuğu ... olduğu, aynı kazada davacı ... ile müteveffa ...'un çocukları ... ... ...'unda vefat ettiği görülmüştür. Destek ...'un kaza tarihinde ... yaşında, ... ...'un ... olduğu, desteğin eşi davacı ...'un kaza tarihinde ..., kızı davacı ...'un ...yaşında oldukları görülmüştür. Destek, Hukuk sistemimizde bir başkasının geçimini sağlayan veya ileride sağlayacak olan kişidir. Destek tazminatı isteyebilmek için; ölenin kanuni ve akdi bakım yükümlülüğünün bulunması veya fiilen veya düzenli olarak bakması veya ileride bakması kuvvetle muhtemel olması yeterlidir. Desteğin kanunen bakmakla yükümlü olduğu kişiler de desteğin sağlığında herhangi bir yardım görmeseler bile tazminat talep edebilirler. Ölenin ölüm tarihine kadar bakma mükellefiyetini yerine getirmemiş olması destekten yoksun kalma tazminatı talep edilmesine engel değildir. Diğer yandan destek tazminatı miras ilişkisinden doğmaz. Davacıların destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin olarak yapılan değerlendirmede; 2918 sayılı Kanunun İhtiyari mali sorumluluk sigortasına uygulanacak hükümler başlıklı 100. maddesinde; "Bu Kanunun sorumluluğun kaldırılması veya tazminatın azaltılmasına ilişkin 95 inci maddesi, doğrudan doğruya talep ve dava hakkına ilişkin 97 nci maddesi ve zamanaşımına ilişkin 109 uncu maddesi ihtiyari mali sorumluluk sigortasında da uygulanır. " 2918 Sayılı Kanunun 90. maddesinde "zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır." düzenlemesi mevcuttur. 2918 sayılı KTK 88. Maddesinde de "Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur. Birden fazla kişinin sorumlu olduğu durumlarda, bunlar arasındaki ilişki bakımından zarar, olayın bütün şartları değerlendirilerek paylaştırılır. Özel durumlar ve özellikle araçların işletme tehlikeleri, zararın iç ilişkide başka türlü paylaştırılmasını haklı göstermedikçe, işletenler ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahipleri kusurları oranında zarara katlanırlar." düzenlemesi mevcuttur. 6098 sayılı TBK 53.maddesinde de ölüm halinde uğranılan zararlar belirtilmiş, 3.bendinde "...ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları zararlar..."'ın talep edilebileceği belirtilmiştir. Aynı kanunun 55.maddesinde de, "Destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, bu Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez. Hesaplanan tazminat, miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesi ile artırılamaz veya azaltılamaz..." şeklinde tazminatın belirlenmesine ilişkin esaslar belirtilmiştir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 12/10/2021 tarih, 2021/18237 Esas, 2021/6666 Karar sayılı emsal içtihadında; "...Zorunlu karayolu taşımacılığı mali sorumluluk sigortası ile sigortacı, poliçede belirtilen motorlu taşıtta seyahat eden yolcuların, duraklamalar da dahil olmak üzere, kalkış noktasından varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelebilecek bir kaza sonucu bedeni zarara uğraması halinde, sigortalının 10/07/2003 tarih ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Yasasından doğan sorumluluğunu poliçede yazılı limitlere kadar sigorta örtüsüne almaktadır. 4925 sayılı Yasanın 18.maddesi uyarınca taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Yasanın 17.maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadırlar. Aynı Yasanın 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.8. maddeleri hükümlerine göre meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır. Ancak, bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için; sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur. Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu, yolcuların uğradığı zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir. Başka bir anlatımla, yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise, bu aracın trafik veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır. Ancak, bu sigortanın yapılmamış olması, kaza tarihinde süresinin dolması ya da sigorta yapılmış ancak limitin aşılmış olması durumunda ise sırasıyla zorunlu ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacılarının sorumluluğu söz konusu olacaktır..." şeklinde belirtilmiştir. Destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanmasında TRH2010 tablosuna göre ve Progresif Rant yöntemi, %10 arttırım ve iskonto kullanılarak hesaplama yapılması kabul edilmiştir. Müteveffaların kazada kusurunun olmaması nedeniyle hesaplanan tazminattan kusur indirimi yapılmamıştır. Desteklerin gelir durumu yapılan sosyal ve ekonomik durum araştırması ile tespit edilen hususlar dikkate alınarak aktüerya bilirkişi tarafından destek ...'un geliri asgari ücret üzerinden yapılan hesaplama mahkememizce dikkate alınmıştır. Davalılar tarafından müterafik kusur ve hatır taşımasına ilişkin indirim sebeplerinin somut olayda uygulanması gerektiği iddia edilmiştir. Somut olayda; müterafik kusur ve hatır taşımasına ilişkin indirim sebeplerinin uygulanıp uygulanmayacağı yönünde yapılan değerlendirmede; Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. HD'nin 2018/1905 E, 2019/449 K sayılı emsal ilamında da belirtildiği üzere; Hatır taşıması, zarar görenin ücret mukabili taşınmadığı bir taşıma türüdür. Bir olayda hatır taşımasının varlığının kabul edilebilmesi için taşımanın ücretsiz olması yeterli olmayıp, taşıma işinin ailevi bir yükümlülüğün icrası kapsamında da gerçekleştirilmemesi gerekir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin istikrarlı uygulamasına göre hatır taşımacılığı varsa hükmedilen maddi tazminattan %20 nispetinde, manevi tazminat yönünden ise takdir edilecek oranda makul bir miktar indirim yapılması gerekir. Ayrıca hatır taşıması sebebiyle tazminattan hakkaniyet düşüncesiyle indirime gidildiğinden bu mahsup sebebiyle davalı yararına vekalet ücreti takdir edilmemesi gerekir. (Yargıtay 17. HD. 01/12/2016 gün, 2014/21879 Esas ve 2016/11087 Karar) 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51/1. maddesinde hakimin tazminatın kapsamını ve ödeme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği, 52/1. maddesinde ise zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında yahut artmasında etkili olmuş ya da tazminat hükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hakimin tazminatı indirebileceği veya tamamen kaldırabileceği düzenlenmiştir. Zarar görenin müterafik kusurunun olması durumunda yerleşik yargısal uygulamalara göre tazminat miktarından %20 oranında indirim uygulanması gerekir. Müterafik kusur indirimi sebebiyle yapılabilecek azami indirim oranı %20'dir. Birden fazla müterafik kusur oluşturan davranış bulunsa bile indirim oranı %20'yi aşamaz(17. Hukuk Dairesi 2014/21303- 2017/4354) Ayrıca, müterafik kusur sebebiyle indirim yapılması için davalının bu hususu savunma olarak ileri sürülmesi şart değildir. Dosya kapsamında hal ve şartlara göre tazminattan indirim yapılmasını gerektirir. Müterafik kusurun belirlenmesi halinde usulünce tenkis yapılması gerekir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 09/04/2018 tarih, 2015/9251 - 2018/3894 E.K. Sayılı içtihadı). Yargıtay 17.Hukuk Dairesi'nin 12/05/2016 gün, 2016/5244 Esas, 2016/5846 Karar sayılı emsal içtihadında; "...2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 87. Maddesine göre "Yaralanan veya ölen kişi, hatır için karşılıksız taşınmakta ise veya motorlu araç, yaralanan veya ölen kişiye hatır için karşılıksız verilmiş bulunuyorsa, işletenin veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğu ve motorlu aracın maliki ile işleteni arasındaki ilişkide araca gelen zararlardan dolayı sorumluluk, genel hükümlere tabidir." Hatır taşıması bir kimseyi ücretsiz olarak ve bir karşılık almadan ve bir yararı bulunmadan taşıma halidir. Yani hatır için taşımada, taşımanın karşılıksız olması veya alınan karşılığın önemsiz olması gerekir. Taşıma, işletenin veya sürücünün değil taşınanın yararına olmalıdır. Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığından, bu gibi taşımalarda BK.nın 43. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. 6098 sayılı TBK'nın 52.maddesine göre; "Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir." Müterafik kusur; aynı şartlar altındaki makul, dürüst ve ortalama bir kişinin, kendi menfaati icabı, zarara uğramamak için kaçınacağı veya kaçınması gereken bir davranış tarzını ifade etmektedir. (EREN, Fikret. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2015. S. 582) Zararın doğumu ya da artmasına yol açan fiil, zarar görenin davranışlarından ileri gelmişse müterafik (ortak) kusurdan söz edilir. (KILIÇOĞLU, Ahmet, Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2012, s.418) Yukarıda açıklandığı üzere; müterafik kusur ile hatır taşıması ayrı kavramlardır. Buna göre, hatır taşıması indirimi için kural olarak hatır için taşınması yeterli iken, müterafik kusur indirimi için zarar görenin, zararı önleyici ya da azaltıcı tedbirleri almamasında kusurlu olması aranmaktadır. Hatır taşımasına ilişkin olarak; Meydana gelen kazada hatır taşımasına ilişkin yasal koşulların bulunmadığı, zira ...'un aile fertleri ile birlikte aynı araç içerisinde olduğu, hatır taşımasına ilişkin koşulların akraba olan aile fertleri arasında geçerli olmayacağı dikkate alınarak mahkememizce hesaplanan tazminatlardan bu yönde bir indirim yapılmamıştır. Müterafik kusur yönünden yapılan değerlendirmede; Mahkememiz dosyası ve ceza soruşturma dosyası kapsamından desteğin kazanın meydana gelmesine dolayısıyla neticenin ağırlaşmasına kusurlarıyla sebep olduklarına ilişkin bir sonuca varılmadığından hükmedilen tazminatlarda müterafik kusura ilişkin olarak de herhangi bir indirim yapılamayacağının da kabulü gerekmiştir. Neticeten davacıların maddi tazminata ilişkin talepleri yönünden aktüerya bilirkişisi tarafından dosyada toplanan deliller ışığında yapılan tazminat hesabında Yargıtay tarafından nazara alınan ilkeler doğrultusunda davalı sigorta şirketi yönünden sigorta limiti ile yapılan ödeme miktarı dikkate alınarak muris ...'un vefatı nedeniyle davacı ... lehine ... TL, davacı ... lehine ... TL, muris ... ... ...'un vefatı nedeniyle davacı ...' lehine ... TL destekten yoksun kalma tazminatının da ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketinden tahsiline, davacı ...'un araç hasar bedeline ilişkin talebinin feragat nedeniyle reddine, davacı ... ... ...'un muris ...'un vefatı nedeniyle talep edilen ... TL destekten yoksun kalma tazminatının da feragat nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir. YARGITAY 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/14729 Esas, 2019/6898 Karar sayılı ilamında ".... ilke olarak davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması gerekir. Somut olayda; davalı sigorta şirketi tarafından davacı tarafa ... tarihinde ödeme yapıldığı anlaşılmakla sigorta şirketine başvuru tarihi belirlenememesine göre, davalının ödeme tarihinde temerrüde düştüğünün kabulü gerekir...." şeklinde karar verilmiştir. Somut olayda davalı sigorta şirketine dava tarihinden önce ... tarihinde başvuru yapılmış davalı sigorta şirketi tarafından ... tarihinde bir kısım ödeme yapıldığı görülmüştür. Davacı tarafın bu kez ... kabul tarihi itibariyle davalı sigorta şirketine bakiye tazminat bedellerinin ödenmesi talebi ile başvuru yaptığı, 8 iş günü sonunda davalının ... tarihinde temerrüde düştüğü anlaşılmakla maddi tazminatın ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi birlikte tahsiline karar vermek gerekmiştir. Yukarıda belirtilen ilkeler ışığında mahkememizce bilirkişi raporu ile belirlenen maddi tutarından TBK 51. ve 52. Maddeleri gereği hatır taşıması ve müterafik kusura ilişkin takdiri indirim sebepleri uygulanmamış olmakla; kendisini vekille temsil ettiren davalılar lehine reddedilen tutarlar üzerinden vekalet ücreti takdir edilmiştir.(Yargıtay 17. H.D.nin 2019/3781 E. 2020/2098 K., Yargıtay 17. H.D.nin 2016/2975 E.2018/11904 K., Yargıtay 17. H.D. Nin 2016/287 E.2018/10887 K.; Yargıtay 17. HD'nin 2017/384 E. 2019/9684 K; Yargıtay 17 HD'nin 2018/1094 E, 2018/6778 K) Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 18/03/2019 tarih, 2016/8095 Esas, 2019/3078 Karar sayılı emsal içtihadında; "...İhtiyari dava arkadaşı olan davacıların her birinin murislerinin ölümü nedeniyle ayrı ayrı maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuş olması, her birinin davasının diğerinden bağımsız olması ve aralarında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunanların usul ekonomisi ilkesi dikkate alınarak birlikte dava açtıkları durumda da esasen birden fazla dava olduğu dikkate alınarak; her bir davacı yönünden lehine hükmedilen tazminat miktarına göre ayrı ayrı vekalet ücreti verilmesi..." şeklinde belirtilmiş olmakla, ihtiyari dava arkadaşı olan her bir davacı için hükmedilen / reddedilen maddi tazminata göre ayrı ayrı davacılar lehine ve davalılar lehine vekalet ücretine hükmetmek gerekmiştir. Açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklanacağı üzere; Davanın KISMEN KABULÜ ile; 1-Muris ...'un vefatı nedeniyle; ... TL destekten yoksun kalma tazminatının, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas, ... Karar sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile, davalı ...’nden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacı ...'a VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, 2- Muris ...'un vefatı nedeniyle; ... TL destekten yoksun kalma tazminatının, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas, ... Karar sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile, davalı ...’nden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacı ...'a VERİLMESİNE, 3-Davacı ... ... ...'un muris ...'un vefatı nedeniyle talep edilen ... TL'lik destekten yoksun kalma tazminatının FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE, 4-Muris ... ... ...'un vefatı nedeniyle; ... TL destekten yoksun kalma tazminatının, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas, ... Karar sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile, , davalı ...’nden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacı ...'a VERİLMESİNE, 5-Davacı ...’un araç hasar bedeline ilişkin talebinin FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE, 6-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... TL karar ve ilam harcından peşin alınan ... TL harç ile ıslah ile alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA, 7-Davacı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince ... TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 8-Davacı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince ... TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 9-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden davacı ... yönünden feragat nedeniyle reddedilen tutar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/3 maddesi Gereğince hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacı ...'dan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE, 10-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden davacı ... yönünden feragat edilen araç hasar bedeli üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacı ...'dan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE, 11-Davacı tarafından yapılan posta, davetiye, bilirkişi giderinden ibaret toplam ... TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranı dikkate alınarak hesaplanan ... TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacılara VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davacı ... üzerinde BIRAKILMASINA, 12-Davacı tarafından dava açılırken alınan ... TL harç ile ıslah ile alınan ... TL harç toplamı olan ... TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacılara VERİLMESİNE, 13-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ... TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve ret oranı dikkate alınarak ... TL'sinin davalıdan, ... TL'sinin davacılardan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA, 14-Artan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde istek aranmaksızın taraflara İADESİNE, Dair, e- duruşma talep eden davacı vekili ...'in yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/12/2024 Başkan ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Katip ... ¸e-imzalıdır