Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/216 E. 2024/536 K.

T.C. ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/216 KARAR NO : 2024/536 DAVA : Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 30/01/2020 KARAR TARİHİ : 11/09/2024 Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili, müvekkili şirketin ..., ... Sokak No: ... ... adresinde bulunan ... iş makineleri ile ekipmanlarını yangın, makine kırılması, cam kırılması ve elektronik cihaz arızalarına karşı ...-...-... nolu ... başlangıç ve ... bitiş tarihli sigorta poliçesi ile davalı ... şirketine sigortalattığını ve primlerinin zamanında ödendiğini, ...-...-... nolu sigorta poliçesi kapsamında sigortalanan ... marka, ...-... model ... ... çalıştığı esnada alt takım makaralarında ... tarihinde meydana gelen kırılma nedeniyle oluşan hasarın, sigorta şirketine ... ihbar edilmesi üzerine .../... numaralı hasar dosyasının açıldığını ve hasarın tespiti için eksper tayin edildiğini, Ekspertiz tarafından yapılan inceleme sonucu müvekkili şirkete gönderilen ... tarihli ... de; "Teminat ve tazminat konusunda değerlendirmelerin, ekspertiz sürecindeki tespitler ile hasara konu poliçe genel ve özel şartlar çerçevesinde yapıldığı, servis tarafından verilen parça ve işçilik birim fiyatlarının hasar ile ilintili olduğu, ancak zincir, tekerlek, palet ve buna bağlı diğer ekipmanlarda meydana gelen hasarların Makine Kırılması Sigortası Genel Şartları 1. Maddesine istinaden teminat harici olduğu değerlendirilerek poliçe kapsamında oluşan hasarın ... TL. olduğu, bu miktardan da ... TL. muafiyet tenzili yapıldığında ... TL. ödenebileceği" belirtilmiş olup, bu tespite istinaden de davalı ... şirketince ... tarihinde müvekkilinin ... hesabına ... TL. ödeme yapıldığını, ekspertiz tarafından müvekkili şirkete gönderilen ... de, "... Hasarlı makine ile ilgili olarak yapmış olduğumuz 1. ve 2. Ekspertiz çalışmasındaki tespitlerimize istinaden değişimi talep edilen parçaların hasarlı oldukları tarafımızca da görülmüştür." denilerek hasarın bu şekilde teyit edildiğini, müvekkili şirket tarafından ... mah. ... No: ... .../... adresinde iş makineleri konusunda faaliyet gösteren ...'nin ... olan ...'ne hasarlı makinenin yaptırıldığını, bu servis tarafından "Yürüyüş şaselerinin kırılmasından dolayı alt takımları, zincirlerin istikametlerini ve çatallarını deforme ettiği, bu sorunun çözümü üçün ise zincirlerin, makaraların, istikametlerin, istikamet çatallarının ve dişlilerin yenisi ile değişmesi, şaselerin tamiratının gerektiği" yönünde teknik analiz değerlendirme raporlarının düzenlendiğini, müvekkili şirkete ait söz konusu ... marka, ... model ...de meydana gelen kırılma medeniyle parça-boya-işçilik bedelinin ... TL. (KDV dahil), nakliye bedeli ... TL. (KDV dahil) olmak üzere toplam ... TL. (KDV dahil) ödeme yapılmasına rağmen davalı ... şirketi tarafından ... TL. dışında zararın karşılanmadığını, ekspertiz raporunda servis tarafından verilen parça ve işçilik birim fiyatlarının hasar ile ilintili olduğu ancak zincir, tekerlek, palet ve buna bağlı diğer ekipmanlarda meydana gelen hasarların Makine Kırılması Sigortası Genel Şartları 1. Maddesine istinaden teminat harici olduğu değerlendirilerek poliçe kapsamında oluşan hasarın ... TL. olduğu, bu miktardan ... TL. muafiyet tenzili yapıldığında ... TL. ödenebileceği belirtilmiş ise de, bu rapordaki tespitleri kabul etmenin mümkün olmadığını, sigorta zararının miktarının belirlenmesi ve sigorta zararının poliçe kapsamına girip girmediği hususunda ihtilaf konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasını, makine Kırılması Sigortası Genel şartları kapsamında tazminat tutarı; ikame olunan parçaların yeni bedelleri, mahallinde cari iş saatleri tarifesine göre işçilik masrafları var ise normal nakliye masrafları (... hariç) çökme ve montaj masrafları, gümrük, resim, vergi, harç ve masrafları dahil olarak makine veya tesislerin hasardan hemen evvelki hal ve şartlarına getirilebilmesi için gerekli bedeli kapsadığı halde davalı tarafından makine kırılması nedeniyle sigorta poliçesiyle teminat altına alınan zararın haksız olarak tazmin edilmediğini, bu sebeple TTK'nun 5/A maddesi uyarınca arabulucuya başvurulduğunu, bu aşamada da taraflar arasında anlaşma sağlanamaması nedeniyle işbu davanın açıldığını, davanın kabulü ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Davalı vekili, davacı şirketin hasar talebinin yerinde olmadığını, hasarın teminat kapsamı dışında olduğunu, hasann oluş şekli ve nedenine ilişkin olarak servis yetkilisi ile görüşüldüğünü, alınan bilgilerde hasar tespitine bağlı olarak dava konusu hasarın şantiye sahasındaki zorlu şartlarda (engebeli taş, toprak zemin gibi) çalışması veya makinanın kaldırma yükünden fazla bir yük varken ani ve ters bir hareket olması sonucunda şasenin aşırı zorlanmasına bağlı olarak ani şekilde kırılmış olabileceği ve yürüyüş takımlarına zarar vermesi şeklinde meydana gelmiş olabileceği kanaatine varıldığını, hasarın şase aksamında meydana gelen hasarın ani ve beklenmedik şekilde vuku bulunan bir hasar olduğunun ön görüldüğünü, yapılan tespit ve incelemeler ile ... Sigorta Poliçesi Genel Şartları dikkate alınarak makinenin şase aksamında meydana gelen hasarın makine kırılması teminatları dahilinde değerlendirilebileceğinin düşünüldüğünü, ... Sigorta Poliçesi, Genel Şartları Madde 1'de "Matkap, makas, bıçak, testere, çelik veya madeni kalemler veya kesici alet edevat, matris ve kalıpları, haddehanelerdeki sıcak hadde valsleri, şablon, modeller, resim ruloları, öğütücü, kırıcı, kırıştırıcılar, elek ve kalburlar, halat, zincir, transport bantları ve kayışları gibi değiştirilebilir parçalar ile belirli sürelerde değiştirilmesi veya yenilenmesi mutat olan kömür fırçası ve lamba gibi parçalar (elektrikli izolasyon maddeleri ile izolasyon yağları dışında) temin edilmez" maddesi hükmüne istinaden teminat harici olduğunu, bu bağlamda yukarıda gösterilen ... Sigorta Poliçesi Genel Şartları 1. Maddesine göre hasarın teminat dışında bulunduğunu, hasarın reddi kararının yerinde olduğunu, talep edilen hasar bedelinin gerçeğe uygun olmadığını, fahiş olduğunu, davacı şirket ile müvekkili şirket arasında akdedilen ... Sigorta Poliçesi "muafiye kısmında görüleceği üzere "her bir olayda olay başına hasar tutarının %10'u oranında (... Euro'dan az olmamak üzere) tenzili muafiyet hükmünün bulunduğunu, buna göre her olay başına hasar bedelinden en az ... Euro olmak üzere % 10 oranında hasar bedelinden indirim yapılacağını, bu nedenlerle davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Dava, makine kırılması nedeniyle ödenmeyen sigorta bedelin istemine ilişkindir. Dava, ilk olarak, mahkememizin ... esasında görülmüş ve mahkememizce özetle; "... mahkememizce esasa alınan bilirkişi raporuna göre söz konusu iş makinasında arıza yapan parçaların kullanım süresine bağlı olarak arızalanmadığı ve değiştirilmediği, söz konusu hareketli iş makinesinin şantiye sahasında çalışması sırasında ana şasesinde meydana gelen kırılmadan kaynaklı olarak hasar görerek değiştirildiği tespit edilmiş ve mahkememizce bu hususlar sabit görülmüştür. Makine Kırılması Sigorta Poliçesi Genel Şartları ve dosyaya sunulan ... Sigorta Poliçesi Şartlarının birlikte değerlendirildirildiğinde söz konusu iş makinesinde hasar gören ve değiştirilen yürüyüş takımı parçaları ile onarılan şasedeki kırığın operatörün kullanım hatasından kaynaklanmadığı, şasenin kırılmasının ve buna bağlı diğer parçaların hasar ve deformasyona uğramasının arazi şartlarındaki çalışmadan kaynaklandığı ve bu durumun sigorta poliçesi ve genel şartlar kapsamında kaldığı anlaşıldığından bilirkişi tarafından hesaplanan ve talep artırım dilekçesiyle belirlenen tazminat miktarı doğrultusunda davanın kabulüne ..." şeklinde karar verilmiştir. Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Antalya BAM ... HD'nin ... esas, ... karar sayılı ilamı ile özetle; "Somut olayda, İlk Derece Mahkemesince davacının davalıya sigortalattığı iş makinesindeki hasarın temel nedeni alt şase kırılması olarak belirtilmesine rağmen bu hasarın nasıl gerçekleştiğine ilişkin arazi şartlarındaki çalışmadan kaynaklanacağı kanaatinden başka bilimsel verilere uygun ve yargı denetimine elverişli olmayan bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm kurulması hatalı olmuş olup, davalı vekilinin istinaf talebinin yerinde olduğu anlaşılmıştır. İlk Derece Mahkemesince yapılacak iş, iki makine mühendisi ve sigorta konusunda uzman bilirkişilerden oluşan heyetten söz konusu arızanın temel sebebinin ne olduğunun ve bu sebebin poliçe teminatı kapsamında kalıp kalmadığı ile teminat kapsamında kalması durumunda davacının talep edebileceği miktara ilişkin bilimsel verilere uygun yargı denetimine ve hüküm kurmaya elverişli rapor aldırıldıktan sonra oluşacak sonuç dairesinde karar verilmesinden ibarettir." şeklinde gerekçe ile mahkeme hükmünü ortadan kaldırmıştır. Mahkememizce BAM ilamı doğrultusunda, iki makine mühendisi ve bir sigorta hususunda uzman bilirkişiye tevdi edilerek rapor alınmıştır. ... tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; Dosya ve kapsamında yapılan incelemeler ile resen yapılan piyasa araştırmaları sonucunda; Dava konusu Arızanın temel nedeninin alt şase kırılması olduğu, Engebeli arazide sabit olan ... dönüşe geçirilmesi durumunda zemin ile ... arasındaki sabitleyici kuvvet yükü şaseler tarafından -izole edilmesi gerekirken, şaselerin kırık 'olması sebebiyle yükün tamamen yürüyüş takımlarına intikal ettiğini, yürüyüş takımları üzerine gelen açılı kuvvetlerin, bu parçaların aşınmasına ve deformasyonuna sebep olduğunu, bu-sebeple Şasenin kırılmasının arazi şartlarındaki çalışmadan kaynaklanacağı kanaatine varıldığı; Hasarın şekli ve hasar gören parçaların özellikleri de göz önünde bulundurulduğunda sigortalı hareketli iş makinesinin (...) şantiye sahasında çalışması sırasında şase aksamında poliçe vadesiçinde riziko adresinde meydana gelen hasarının ani ve beklenmedik şekilde meydana gelen bir hasar olduğu ve bu hasar nedeni ile de zarar gören alt takımlarda ( zincirler, makaralar, istikamet tekerleri, istikamet çatalları, pim vb. ) meydana gelen hasarların da sigorta poliçesi teminatı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, toplam hasar tutarı dosya ve eklerindeki bilgi ve belgelere dayanarak hasar tarihi itibariyle ... TL. Olduğu, Davalı ... şirketi tarafından davacı sigortalıya ... tarihinde yapılan ... TL ödeme mahsup edildiğinde hesaplanan ... TL ‘nin sigorta poliçesi teminatı tavan limitini aşmadığının tespit edildiği belirtilmiştir. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, itirazlar/beyanlar alınmıştır. Mahkememizce itirazların/beyanların değerlenderilmesi ve ortadan kaldırma öncesi alınan rapordaki tekrarlardan kaçınılarak daha anlaşılır şekilde değerlendirme yapılıp belirtilmesi için bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiştir. ... tarihli heyet ek raporunda özetle; daha anlaşılır değerlendirmeler yapılarak, kök rapordaki tespitler teyit edilmiştir. Bilirkişi ek raporu taraflara tebliğ edilmiş, itirazlar/beyanlar alınmıştır. İtirazların niteliği dikkate alınarak, dava konusu aracın mevcut olup olmadığı konusunda bilgi verilmesi istenmiş, davacı vekili, ... tarihli dilekçesi ile söz konusu iş makinasının hasar görmüş değişen parçaları üzerinde ... tarihinde keşif yapıldıktan sonra parçaların hurdaya verildiği, iş makinasının ise ... tarihinde satılması nedeniyle nerede olduğu konusunda bilgi sahibi olmadığını bildirmiştir. Bu nedenlerle, iş makinesi üstünde tekrar keşif yapılması imkanı olmamıştır. Sigorta sözleşmesi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1401/(1). maddesinde: "Sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun, meydana gelmesi hâlinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya birkaç kişinin hayat süreleri sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla bir para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği sözleşmedir. Sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun, meydana gelmesi hâlinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya birkaç kişinin hayat süreleri sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla bir para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği sözleşmedir." şeklinde tanımlanmıştır. Sigorta ettiren; prim ödeme, doğru beyanda bulunma, ağırlaşan rizikoyu bildirme, rizikoyu bildirme, rizikodan sonra zararı azaltma ve kurtarma yükümlülüğü altındadır. Sigortacı ise; TTK'nin 1421/(1) maddesi gereğince; "Aksine sözleşme yoksa, sigortacının sorumluluğu primin veya ilk taksidinin ödenmesi ile başlar; kara ve denizde eşya taşıma işlerine ilişkin sigortalarda,sigortacı,sözleşmenin yapılmasıyla sorumlu olur." hükmü gereğince poliçe verme ve riziko gerçekleştiğinde sigorta tazminatı ya da bedelini ödeme yükümlülüğü altındadır. Sigorta sözleşmeleri iyi niyet sözleşmeleri olup, taraflar sözleşme kurulması aşamasında birbirlerini aydınlatma yükümlülüğü altındadır. Tüm dosya kapsamı, BAM ortadan kaldırma kararı sonrası ve gereği olarak oluşturulan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen kök ve ek raporları, bu raporların, ortadan kaldırma kararı öncesi alınan bilirkişi raporu ile benzer tespitler içermesi göz önüne alınarak; Dava konusu Arızanın temel nedeninin alt şase kırılması olduğu, Engebeli arazide sabit olan ... dönüşe geçirilmesi durumunda zemin ile ... arasındaki sabitleyici kuvvet yükü şaseler tarafından -izole edilmesi gerekirken, şaselerin kırık 'olması sebebiyle yükün tamamen yürüyüş takımlarına intikal ettiğini, yürüyüş takımları üzerine gelen açılı kuvvetlerin, bu parçaların aşınmasına ve deformasyonuna sebep olduğunu, bu-sebeple Şasenin kırılmasının arazi şartlarındaki çalışmadan kaynaklanacağı kanaatine varıldığı; Hasarın şekli ve hasar gören parçaların özellikleri de göz önünde bulundurulduğunda sigortalı hareketli iş makinesinin (...) şantiye sahasında çalışması sırasında şase aksamında poliçe vadesiçinde ... adresinde meydana gelen hasarının ani ve beklenmedik şekilde meydana gelen bir hasar olduğu ve bu hasar nedeni ile de zarar gören alt takımlarda ( zincirler, makaralar, istikamet tekerleri, istikamet çatalları, pim vb. ) meydana gelen hasarların da sigorta poliçesi teminatı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, toplam hasar tutarı dosya ve eklerindeki bilgi ve belgelere dayanarak hasar tarihi itibariyle ... TL. Olduğu, Davalı ... şirketi tarafından davacı sigortalıya ... tarihinde yapılan ... TL ödeme mahsup edildiğinde hesaplanan ... TL ‘nin sigorta poliçesi teminatı tavan limitini aşmadığı anlaşılmakla; Davacının davasının kabulü ile, ... TL tazminatın ... tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM/Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere; 1-Davacının davasının KABULÜ İLE, ... TL tazminatın ... tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 2-Davacı tarafça yatırılan ... TL başvurma harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafça başlangıçta yatırılan ... TL peşin harç ve aşamalarda yatan ... TL ıslah harcı toplamı ... TL'nin mahsubu ile hazineye gelir kaydına, hüküm gereği alınması gerekli bakiye kalan ... TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 4-492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28. maddesi gereğince; bakiye harcın, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerektiğinden, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmeyen harç için -kanunen belirlenen sınır göz önünde tutularak- "harç tahsil müzekkeresi" yazılmasına, bakiye karar ve ilam harcının ödenmemiş olmasının, hükmün tebliğe çıkarılmasına, takibe konulmasına ve kanun yollarına başvurulmasına engel teşkil etmeyeceğinin bu şekilde hükümde belirtilmesine, 5-Davacı tarafça yatırılan ve yukarıdaki (2) ve (3) numaralı hüküm fıkraları ile mahsubuna karar verilen toplamda ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafça dosyada yapılan ve mahkememizce uyap sisteminden kontrol edilen (denetime elverişlilik açısından, uyap ekranında harç-masraf bölümü altında tahsilat reddiyat bilgileri başlığının içeriğinde masraflar açıkça yazmaktadır) posta-tebligat-bilirkişi-keşif ücreti gideri toplamı .. TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ... TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 9-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 10-Harçlar Kanunu’nun 8. maddesindeki, “Bir hükmün bozulmasını müteakip verilecek hükümlerden yeni bir hüküm gibi karar ve ilam harcı alınır ve bozulan hükümden evvel alınmış olan karar ve ilam harcı, müteakip hükme ait harçtan mahsup olunur.” düzenlemesi, bu düzenlemenin usule ilişkin olması, usulde kıyasın mümkün olması, istinaf kanun yolunda da uygulanabilecek olması göz önüne alınarak; ortadan kaldırma konusu yapılan ilk karar nedeniyle davalı tarafından harç yatırılmış ise (harç tahsil müzekkeresi yazılmıştır) bu karar ve ilam harcı miktarının mahsubuna, 11-Davacı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine, karardan sonra tebligat ve benzeri masraflar için gider avansının kullanılması davacı tarafından istenirse tebligat ve benzeri için yapılacak masraflar düşüldükten sonra arta kalan miktarının UYAP üzerinden kontrolü sağlanarak karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, (6100 sayılı HMK m. 333) ;12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu gereğince dava açılırken mahkeme veznesine yatırılacak olan gider avansının miktarı ile avansın ödenmesine ilişkin usul ve esasları belirten, "Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi" göz önünde tutularak; her hangi bir bankaya ait hesap numarası ve/veya herhangi bir banka hesabına ait IBAN numarası verilmesi halinde taraflara ait artan gider avansının bildirdikleri hesaba aktarılmasına, davalı tarafından yatırılan gider avansının aynı şekilde istek halinde iadesine, Dair, davacı vekili ... ve davalı vekili ...'ın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/09/2024 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır