Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/155 E. 2021/194 K.

T.C. ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2020/155 Esas KARAR NO : 2021/194 DAVA : İtirazın İptali DAVA TARİHİ : 14/05/2015 KARAR TARİHİ : 03/03/2021 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davalı idare ile müvekkili arasında .../... İhale kayıt no'lu ...-... nolu ve ... tarihli ... ili ... ve ... İlçeleri arıza bakım onarım işine ait, Arıza Bakım Onarım Hizmet Alım Sözleşmesi imzalandığını, hizmet alım sözleşmesi gereği müvekkili şirket tarafından davalının hüküm ve tasarrufunda bulunan sahada; ...)tesislerinin arıza bakım onarım işlerinin tamamının yapımı yönünde anlaşmaya varıldığını, yüklenici tarafından bu hizmetlerin yerine getirilmesi karşılığı olarak da davalı idarenin bedel ödemesi hususunda anlaşmaya varıldığını, sözleşmenin 9 ve 9.2 maddesinde, İdari Şartname, Sözleşme Tasarısı, Birim Fiyat Tarifleri, Birim Fiyat Cetveli, Özel teknik Şartname varsa açıklamalar ile hizmet işleri genel şartnamesi bu sözleşmenin ayrılmaz parçası olarak nitelendirildiğini, sözleşmenin imzalanması ile taraflar arasındaki ihtilafların halli meselesi ... yıllık zaman aşımına tabi olup adli yargının görev sahasına girdiğini, yetki konusunda ise davanın, ihale makamının ve davalının bulunduğu hizmetin ifa edildiği ve yetki sözleşmesiyle kararlaştırdığı yerde İkame edildiğini, bahsedilen sözleşmenin ayrılmaz eki olduğunu belirttikleri, Arıza Onarım Bakım işi tip sözleşme ile ilgili özel şartnamenin 1. Maddesinde yapılacak işin açıklamasının düzenlendiğini ve düzenlemede; " İdare'ye bağlı işletme/İşletmelerinin görev gölgesi başlıklı 3. Maddede tanımlanmış görev bölgesi içerisindeki idarenin sorumluluğundaki ... ve ... (...) elektrik dağıtım tesislerinin arıza onarımı, periyodik bakımı, montajı, demontajı, güzergâh değişikliği, karakteristiğinin değiştirilmesi, şebekelerin ıslahı amacıyla kapasite artırımlarının yapılması işleri ile bu işlerle ilgili montaj, demontaj ve demontajdan montaj işlerinin işçilik ve nakliye giderlerinin yükleniciye ait olmak üzer bu şartnamenin, sözleşme ve eklerinin esaslar doğrultusunda yaptırılması şeklinde olduğunu belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı tarafın haksız, yersiz ve hukuki mesnetten yoksun iddia ve taleplerini kabul etmediklerini, zira iddia edildiği gibi sözleşmeye aykırı olacak şekilde davacı tarafa fazladan yaptırılan ve bedeli ödenmeyen herhangi bir iş olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı tarafın iddia ettiği anlamda bir alacağın doğduğu kabul edilse dahi söz konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, bu nedenle davacı tarafın taleplerine karşı zamanaşımı itirazında bulunduklarını ve davanın zamanaşımı yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, taraflar arasında imzalanan ve davacı tarafın da bahsettiği Elektrik Dağıtım Şebekelerinde Arıza Onarım Ve Bakım İşleri İçin Teklif Birim Fiyatlı Hizmet Alım Sözleşmesinin İş Tanımı başlıklı 5. Maddesinde yapılacak işin tanımlandığını, sözleşme maddesinden de açıkça anlaşılacağı üzere davacı tarafın bedelinin ödenmediğini iddia ettiği kapasite artırımının zaten işin tanımına dâhil olduğunu, yani sözleşmede yüklenicinin yapacağı işler belirtilirken zaten kapasite artırımı da sayılmış olup davacının sözleşmeye konu bölgede kapasite artırımı yaptığı gerekçesiyle müvekkili şirketten herhangi bir ek bedel talebinde bulunmasının mümkün olmadığını, ayrıca ... Elektrik Dağıtım Şebekelerinde Arıza Onarım ve Bakım İşleri Özel Şartnamesinin 4.maddesinde yüklenicinin yapacağı işlerin belirtildiğini, özel şartnamenin yukarıda belirtilen 4.maddesinden de anlaşılacağı üzere idare tarafından bir sınırlama getirilmediği sürece yüklenici sözleşme ve eklerinde belirlenmiş tüm işleri yapmakla mükellef olduğunu, dolayısıyla somut olayda yüklenicinin görevi herhangi bir sınırlama olmaksızın sözleşme ve eklerinde belirtilen tüm işlerin yapılması gerektiğini, gerek iş tanımında gerekse yüklenicinin yapacağı işler bölümünde açıkça belirtilen bu husus sebebiyle davacı yüklenicinin yapılan iş için müvekkil şirketten ayrıca bir bedel talep etmesi mümkün olmadığını, yine kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının taraflar arasında düzenlenen hakedişlere herhangi bir ihtirazi koymadığını, dolayısıyla da hakedişleri kabul ettiğini, tacir statüsünde olan ve basiretli tacirler hakkındaki hükümlere tabi olan davacının üstelik sözleşmeye ilişkin hakkedişleri de imzaladıktan sonra işin bedelinin ödenmediğini ya da az ödendiğini iddia etmesinin mümkün olmadığını belirterek sonuç olarak haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Dava: itirazın iptali davası olarak açılmış ancak yargılama sırasında sunulan ıslah dilekçesi kapsamında alacak davasına dönüştürülmüştür. Antalya ... . İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyasının incelenmesinde: davacı alacaklı tarafça, borçlu davalı aleyhinde ...-TL diğer ve ....-TL toplam alacak üzerinden ilamsız icra takibine girişildiği, ödeme emrinin borçluya tebliğ edilmesi üzerine süresinde borçlu vekili tarafından icra dairesine verilen itiraz dilekçesi ile borca itiraz edilerek takibin durdurulduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce dosyamız Hukukçu bilirkişi ... ve Elektrik Mühendisi bilirkişi...'e tevdi edilerek rapor aldırılmış bilirkişiler ...havale tarihli raporunda: davacı ... Ltd. Şti. ile davalı ..... arasında imzalanan .../... ihale No' lu, ...-... -...-... ... No' lu, ... tarihli ve ...-TL. ihale bedelli ... ili, ... ve ... ilçeleri arıza bakım onarım işine ait Arıza Bakım Onarım Hizmet Alım Sözleşmesinin 9 ve 9.2 maddesi gereği sözleşmenin ayrılmaz eki Elektrik Dağıtım Şebekelerinde Arıza Bakım Onarım işleri Sözleşmesinin 4.1.7 maddesi ve 6.1. maddesine istinaden davalının sorumluluğunda olan ve davalının yapması gereken fakat davacıya yaptırılmış olan iş ve işlemlerin değerlendirilmesi ve malzeme mutabakat listelerinin incelenmesiyle davalı ... ... ... Satış A.Ş.'nin yapması gereken işleri davacı ... ... ... ve .... .... Şti.'ye ... ... ile ... ... dönemleri arasında yaptırmış olduğu, yürürlükteki ... birim fiyat tariflerine göre yapılan hesaplama sonucu ..., ..., ... yılında ... ve ... İlçelerinde ....-TL + ....-TL + ....-TL = ....-TL tutarlı işin fazladan ve sözleşme dışı olarak davacıya yaptırılmış olduğu hususunda görüş ve kanaat bildirmişlerdir. Davalı vekilince rapora itiraz edilmiş olması nedeniyle dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilerek ek rapor aldırılmış, bilirkişiler ... havale tarihli ek raporlarında: davacı ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. ile Davalı .... A.Ş. arasında imzalanan .../... ihale No' lu,... Grup No" lu, ... tarihli ve ....-TL. İhale bedelli ... ili, ... ve .... ilçeleri Arıza Bakım Onarım işine ait Arıza Bakım Onarım Hizmet Alım Sözleşmesinin ayrılmaz eki ... ... ... Arıza Bakım Onarım işleri Sözleşmesinin 4.1.7 maddesi ve 6.1. maddesine istinaden davalının sorumluluğunda olan ve davalının yapması gereken fakat davacıya yaptırılmış alan iş ve işlemlerin değerlendirilerek Malzeme Mutabakat üstelerinin incelenmesiyle, davalı ... ... ... A.Ş.'nin yapması gereken işleri davacı ... ... .... Ltd. Şti.'ye ... ... ile ... ... dönemleri arasında yaptırmış olduğu, yürürlükteki ... Birim Fiyat tariflerine göre yapılan hesaplama sonucu : ... yılı, ... yılı, ... yıllarında ... İli ... ve ... İlçelerinde ....-TL + ....-TL + ....-TL = ....-TL % 18 (KDV) = ....-TL olmak üzere toplam = ... .-TL tutarlı işin fazladan ve sözleşme dışı olarak davacıya yaptırılmış olduğu hususunda rapor tanzim etmişlerdir. Mahkememiz dosyasında Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak elektrik mühendisi ... ..., ... Grup Başkanı-... ve Hukukçu bilirkişi ... 'e dosya tevdi edilerek rapor aldırılmış, bilirkişi heyeti ... tarihli raporlarında: taraflar arasında akdedilen sözleşme ve eki dokümanlar çerçevesinde kapasite artırımlarının idare sorumluluğunda olmakla birlikte, yeni abone taleplerinin karşılanması bakımından ... direk ve aylık işletme bazında 15 direğe kadar tesis yapımının sözleşme dahilinde olduğu, davacının yaptığı 5 direk üzeri ve aylık işletme bazında 16 direk ve üzeri yeni abone talepleri ile ilgili kapasite artırım işlerinin Sözleşme dışı ilave iş niteliğinde olduğu ve varsa bu işlere ait bedellerin sözleşme kapsamında düzenlenen hak edişlerde yer almamasına bağlı olarak rayiç fiyatlarla davacıya davalı tarafından ödenmesinin gerekeceği, davacının talebine konu, güç artırımları, göç trafolarının servise alınıp çıkarılması, güç trafolarının montaj ve demontaj edilmesi ve buna ilişkin diğer işler sözleşme kapsamında bulunmadığı, şayet bu yönde yüklenici tarafından iş yapılmış ise hak edişlerde yer almayan bu işe ait bedelin sözleşme dışı olmasına bağlı olarak rayiç fiyatlarla davacıya davalı tarafından ödenmesi gerektiği, dosyada özel şartnamenin 4.1.7. maddesi hükmüne göre kapasite artırımları ile ilgili iş emri ve aylık iş raporları bulunmaması nedeniyle bu aşamada bir hesaplama yapılamadığı, yine güç trafolarının servise alınıp çıkarılması, güç trafolarının montaj ve demontaj edilmesi ve buna ilişkin diğer işlerle ilgili davacı tarafından iş yapıldığına dair bir belge ve doküman bulunmadığından bu yönde de bir hesaplama yapılamadığı, dosyada mevcut bilirkişi raporuna, davacı tarafından gerçekleştirilen kapasite artırım işlerinin özel şartname hükümleri ve sözleşme kapsamındaki diğer işlerin nitelikleri dikkate alınmadan aylık malzeme mutabakatı çerçevesinde belirlenmiş olması ve rayiç fiyatlar kullanılmadan hesaplama yapılmış olması nedenleriyle iştirak edilmediği ve hesaplamaların hatalı olduğu hususunda görüş ve kanaat bildirmişlerdir. Davalı vekilinin rapora itiraz etmesi üzerine dosya yeniden 2. Ek rapor aldırılmak üzere bilirkişi heyetine tevdi edilerek rapor aldırılmış, birikişiler.... havale tarihli raporda: dava konusu iş ile ilgili olarak açıklanan nedenlerle, yükleniciye sözleşme dışı fazla İş yaptırılmış olduğu, kapasite artışının oluştuğu, davacı Tarafın, ...... .../... İhale kayıt no'Iu .... Grup nolu ve ... tarihli ... ili ... ve ... ilçeleri arıza bakım onarım İşi Kapsamında ... ...-... ... Döneminden kaynaklı Yapılan işlerin ..., ... ve ... yıllarını kapsadığı, yapılan iş miktarının belirlenmesinde ortalama %10 iskonto oranındaki ... birim fiyattan baz alınarak, piyasa rayiç değerinin ... TL - ... = ....-TL olduğu, davacı tarafın ... TL - ... TL = ....-TL toplam kapasite artışından kaynaklı iş ve ...- TL KDV olmak üzere toplam ... TL alacaklı olduğu hususunda rapor tanzim etmiştir. Yine davalı vekilinin rapora itiraz etmesi üzerine dosya yeniden 3. Ek rapor aldırılmak üzere bilirkişi heyetine tevdi edilerek rapor aldırılmış, bilirkişiler ... havale tarihli raporda: dava konusu iş ile ilgili olarak dosyaya sunulan olduğumuz kök rapor ile 1. Ek ve 2. ek rapordaki görüşlerin doğruluğunun ... tarihli Ankara bilirkişi heyet raporunca da teyiden doğrulandığı, dava konusu iş ile ilgili olarak yukarıda açıklanan nedenlerle, yükleniciye sözleşme dışı fazla iş yaptırılmış olduğu, kapasite artışının oluştuğu, davacı tarafın, ... A.Ş.'nin, ... İl Müdürlüğü .../... İhale kayıt no'Iu ... Grup nolu ve ... tarihli ... ili ... ve ... ilçeleri arıza bakım onarım işi kapsamında .. ... - ... .. Döneminden kaynaklı yapılan işlerin .., .. ve .. yıllarını kapsadığı, yapılan iş miktarının belirlenmesinde ortalama yüzde on iskonto oranındaki ... birim fiyatları baz alınarak, piyasa rayiç değerinin ....-TL - ... TL = ....-TL olduğu, davacı tarafın ... TL - ....-TL = ....-TL toplam kapasite artışından kaynaklı iş ve ....- TL KDV olmak üzere toplam ....-TL alacaklı olduğu hususunda görüş ve kanaat bildirmiştir. Davacı vekilinin celse arasında ... havale tarihli ıslah dilekçesi sunduğu dilekçesinde dava değerini ....-TL'den ....-TL olarak (....-TL) artırdığı, ıslah harcını yatırıp makbuzunu dosyaya sunduğu ve ıslah dilekçesinin de davalı vekillerine usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir. Mahkememizin ... tarihli .../... esas-.../... karar sayılı kararında; Mahkememizce yapılan yargılama toplanan deliller, taraflar arasında imzalanan sözleşme, davalı idare kayıtları, davacı tarafından yapılan işlere ilişkin iş emirleri, onaylar, hüküm vermeye yeterli ve elverişli görülen bilirkişi heyet raporu ve ek rapor birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasındaki sözleşme gereğince kapasite artırımlarının davalı idarenin sorumluluğu altında olduğu ve sözleşme dışında yüklenici davacı tarafça fazladan yapılan işler nedeni ile kapasite artışı meydana geldiği yargılama sırasında alınan... tarihli bilirkişi heyeti raporunda kapasite artışından kaynaklı iş bedelinin %18 KDV ile birlikte ... TL olduğu anlaşılmakla gerekçeli ve denetime elverişli bilirkişi heyeti raporu doğrultusunda davanın taleple bağlı kalınarak ... TL üzerinden kabulü ile davacının fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına karar vermek gerekmiş, kabul edilen alacağa daha önce davalının usulüne uygun olarak temerrüte düşürülmemiş olması nedeni ile alacağın dava tarihinden itibaren tarafların tacir olması nedeni ile talep doğrultusunda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair verilen karar; Davalı tarafından istinaf edilmiş, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin ... tarihli .../... esas- .../... karar sayılı ilamı ile;"Taraflar arasındaki sözleşmenin 9. maddesi uyarınca, yukarıda belirtilen şartnameler, yönetmelik ve idari şartname sözleşmenin ekleri arasında sayılmıştır. Davacı dayandığı vakıaları ortaya koymak durumundadır. (HMK 119/1-e ve 194 m.) Hakim tarafların söylemediği şeyi veya vakıaları kendiliğinden dikkate alamaz. (25. m.) Ancak, Hakim davayı aydınlatma ödevi çerçevesinde belirsiz ya da çelişkili gördüğü hususlarda açıklama yaptırabilir ve delil gösterilmesini isteyebilir. (31. m.) Davacı taraf, özel şartnamenin 4.1.7. maddesine istinaden aylık 15 direğin çok üstünde iş ve şebekenin tesis ettirildiğini ileri sürerek talepte bulunmakta ise de, somut olarak nerede ve hangi ayda kaç direk veya şebeke tesis ettiğini, bunların ne kadarının sözleşme kapsamında, ne kadarının sözleşme dışında fazladan iş olarak yapıldığını somutlaştırıp, ortaya koymuş değildir. Dolayısıyla, sadece fazladan iş yapıldığı iddiasına dayalı olarak davanın görülüp bitirilmesi usul ve yasaya uygun düşmemektedir....'a yazılan yazı cevabı ekinde gönderilmekle ve davacı vekili tarafından dosyaya sunulmak suretiyle, taraflar arasındaki sözleşme, özel şartname ve idari şartname, hizmet işleri genel şartnamesi, hakediş belgeleri, davalı kurum içi yazışmalar, keşif özetleri, malzeme talep ve iade fişleri, personel takip çizelgesi, banka dekontları, malzeme mutabakat belgeleri, malzeme cetvelleri, araç takip çizelgeleri, bir kısım tutanaklar, malzeme talep ve iade fişleri, faturalar, fider açma ve kapasite arttırımı ile ilgili taraflar arasındaki yazışmalar, giriş ve çıkış bonoları, bir kısım protokollere dair belgeler getirtilmiş ise de, sözleşme, şartnameler ve ilgili yönetmelik gereği kapasite arttırımlarının idare tarafından yazılı olarak yükleniciye bildirime ilişkin belgeler, yüklenici tarafından da rapor halinde idareye verilmesine ilişkin belgeler, işin projesi, işin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar, teslim, kontrol, denetim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin tüm evrak, bilgi ve belgeler dosyaya getirtilmemiş olup, bu suretle esasa etkili delillerin tümü toplanmadan sonuca gidilmesi de usul ve yasaya uygun düşmemektedir. Yukarıda açıklanan nedenlerle, öncelikle davacının nereye ve hangi tarihlerde, kaç adet, fazla iş kapsamında direk ya da şebeke tesis ettiğini somut olarak açıklayıp ortaya koyması için süre verilip bunlar açıklattırılmadan, ayrıca dosyaya gelen belgeler dışında kalan ve yukarıda açıklanan tüm yazı, proje, belge ve tutanaklar davalı idareden getirtilip ve gerektiğinde mahallinde uzman bilirkişiler refakate alınarak, yapılacak keşif neticesinde özel şartnamenin 4.1.7. maddesi gereğince kapasite arttırımı kapsamında talep edilen dönemde yükleniciye yaptırılan fazladan işlerin ne olduğu ve bedeli somut olarak tespit ettirilmeden ve esasa etkili bu deliller toplanmadan sonuca gidilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmemektedir. Bu sebeple, açıklanan hususlara yönelik olarak, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile, HMK 353/1-a/6 maddesi uyarınca esası incelenmeksizin yerel mahkeme kararının ortadan kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir. " gerekçesi ile mahkememiz kararı kaldırılarak dosya mahkememize gelmiş, mahkememizin yukarıdaki esas numarasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur. Yargılama sırasında davacı vekiline hangi tarihlerde, nereye, kaç adet fazla iş kapsamında, direk ya da şebeke tesis ettiği husus açıklattırılmış, Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak, bir elektrik-elektronik mühendisi, bir sayıştaş denetcisi ve bir mali müşavir bilirkişi heyetinden, savunmalar kapsamında davacının ıslah talebi ve dava dilekçesi dikkate alınarak davaya konu sözleşme ve eki niteliğindeki şartnameler uyarınca sözleşme kapsamın dışında yaptığı fazla bir iş olup olmadığı varsa bu iş bedelinin ne olduğu hususlarında rapor aldırılmıştır. Ankara .... Asliye Ticaret Mahkemesince aldırılan, Sayıştay denetçisi..., mali müşavir ..., elektrik-elektronik mühendisi ...r'in bilirkişi heyet raporunda sonuç olarak; Genel Hizmet İdari Şartnamesi 42. Maddesinin incelenmesinde; " Yüklenicinin geçici hakedişleri, itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerçekleri, idareye vereceği ve bir örneğini de Hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunun " idareye verilen..... Tarihli dilekçemde yazılı ihtirazı kayıtla" cümlesini yazarak ya da bu anlama gelecek bir itiraz şerhi ile imzalaması gereklidir. eğer yüklenicinin, hakediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere en çok on gün içinde bu itirazını dilekçesi ile idareye bildirmek zorundadır. yüklenici itirazlarını bu şekilde bildirmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılır" denildiği, dava dosyasında davacının hakedişlere yönelik bir itirazının kaydına rastlanamadığının görüldüğü, Dava dosyasında üç ayrı bilirkişi kurulu raporunun mevcut olduğu, birisinde davacının alacaklı olduğu, diğer ikisinde ise davacının fazla iş yaptığınına dair kanıt olmadığından alacak olmadığına dair tespit yapıldığı, BAM bozma ilamında ifade edildiği gibi dava dosyasında tarafların kabul ve onayını içeren fazla yapılan işe ait yeterli verinin mevcut olmadığı , davacı tarafça sunulan belgelerin davalı taraf kabulünü içermemesi sebebiyle kurulca itibar edilmediği, yine bam bozma ilamında ifade edildiği üzere teknik bilirkişilerce mahallinde inceleme yapılarak fazla işlerin yapıldığının tespitinin yararlı olabileceği kanaatine varıldığı, davacının düzenlenen hakedişlere itiraz şerhi düşmediği, takip tarihinden önce davacı adına fatura düzenleyerek yapıldığı iddia edilen fazla iş bedellerini talep etmesi gerekirken bunu yapmadığı, dava dosyası ekinde bulunan çuval içindeki belgeler üzerinden yapılan fazla iş miktarının tespitinin mümkün görülemediği, zira sözleşme ile zaten yapılarak işin net olarak belirlenmediği, davacının takip tarihinden önce davalıyı temerrüde düşürdüğüne dair delil olmadığından işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı sonuç ve kanaatine varıldığının bildirildiği anlaşılmıştır. Yargıtay .... Hukuk Dairesinin ... T. ... E. ... K. Tarihli ilamında "... Taraflar arasındaki sözleşmenin 8.2/1. maddesinde; Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin sözleşme eki olarak sayıldığı, anılan şartnamenin 42.maddesinde, geçici hakedişlere ve eksik ödemelere itirazın ne şekilde yapılacağının düzenlendiği, belirtilen usule uygun itiraz edilmediği takdirde geçici hakedişlerin kabul edilmiş sayılacağının hüküm altına alındığı, söz konusu düzenlemenin HMK'nın 193/1. maddesi uyarınca taraflar arasındaki delil sözleşmesi mahiyetinde olduğu, yargılamaya konu olan hakedişlere ve ödemelere şartnamenin 42.maddesinde gösterilen şekilde davacılar tarafından yapılmış bir itirazın bulunmadığı ve davacıların hatalı olarak hesaplandığını iddia ettikleri hakedişleri ve ödemeleri olduğu gibi kabul etmiş sayılması gerektiği gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün bozulması gerekmiştir..." şeklinde karar verilmiştir. Davacı vekilinin ... tarihli açıklama dilekçesinde, ... ilçesinin pek çok belde ve köylerinde 24 ay süre içerisinde yapılan işlere yönelik taleplerinin söz konusu olduğunu belirttiği ve bu nedenle keşif yapılmasının zaman bakımında mümkün olmadığı mahkememizce değerlendirilerek keşif yapılmasına karar verilmemiştir. Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin eki niteliğindeki Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42. Maddesinde geçici hakedişlere itiraz usulü düzenlenmiştir. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi Sözleşmenin ekidir. HİGŞ'nin 42. maddesinde “......Yüklenicinin geçici hakedişlere itirazı olduğu takdirde karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunun “...idareye verilen … tarihli dilekçemde yazılı ihtirazi kayıtla” cümlesini yazarak ya da bu anlama gelecek bir itiraz şerhi ile imzalaması gereklidir. Eğer yüklenicinin hakediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere en çok 10 gün içinde bu itirazını dilekçeyle idareye bildirmek zorundadır. Yüklenici itirazlarını bu şekilde bildirmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılır..........” hükmüne yer verilmiştir. Bu hüküm taraflar arasında yapılmış delil sözleşmesi niteliğinde olup, yükleniciyi bağlayacağı gibi görevinden ötürü hakim tarafından da resen dikkate alınması zorunludur. Delil sözleşmesinin bir sonucu olarak, geçici hakedişlere yukarıdaki maddede belirtilen sürelerde ve gösterilen biçimde itiraz edilmediği takdirde geçici hakedişler yüklenici yönünden olduğu gibi kesinleşir ve bu hakedişlere bağlı talep hakları düşer. davacının hakedişlere yönelik bir itirazının kaydına rastlanamamıştır. Davacı ayrıca hak ediş bedellerini herhangi bir ihtirazi kayıt koymadan tahsil etmiştir. HİGŞ’nin 42. maddesindeki düzenlemeye göre ihtirazi kayıt ileri sürülmeden imzalandığından ve yapılan düzeltme ve eklemelere karşı süresi içinde itiraz dilekçesi verilmediğinden hakedişler olduğu gibi kesinleşmiş, bu hakedişlerde yapılan ceza kesintileri bakımından yüklenicinin talep ve dava hakkı düşmüştür. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın reddine, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması lazım gelen ...-TL harcın davacı tarafından peşin ve ıslah ile yatırılan ( ...+...) toplam ‭.. TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırılan ‭..-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 3-Davacının bu dava nedeni ile yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafından yapılan ‭... yargılama giderinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davalı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ....-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 6-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 03/03/2021 Katip E-imzalıdır Hakim E-imzalıdır