Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/494 E. 2025/550 K.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/494 Esas - 2025/550 T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/494 Esas KARAR NO : 2025/550 HAKİM : ...... KATİP : ...... DAVACI : ...... VEKİLİ : Av. ...... DAVALI : ...... VEKİLİ : Av. ...... DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) DAVA TARİHİ : 17/07/2024 KARAR TARİHİ : 16/07/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 13.08.2025 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 25.04.2024 tarihinde sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sol arka tekerinin patlaması üzerine direksiyon hakimiyetini kaybederek yan yatıp sürüklenerek bariyerlere çarpması ve devrilerek orta şerit üzerinde durması neticesinde tek taraflı ölümlü ve yaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini, bu kazanın sonucunda ... plakalı araçta yolcu konumunda olan müvekkilinin eşi ...'ün vefat ettiğini, desteğin ölümü üzerine müvekkilinin maddi açıdan mağdur olduğunu, kazanın meydana gelmesinde sürücünün KTK 30/1-A ve 65/1-B maddelerini ihlali nedeniyle tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, yolcu konumunda bulunan desteğin herhangi bir kusuru bulunmadığını, ... plakalı aracın davalı sigorta şirketinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu davalı sigorta şirketine 17.05.2024 tarihinde tebliğ edilen başvuruya davalının cevap vermeyerek 30.05.2024 tarihinde temerrüde düştüğünü, ihtara rağmen davalının ödeme yapmadığını ileri sürüp şimdilik 125.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 30.05.2024 temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili, harçlandırılmış talep arttırım dilekçesi ile maddi tazminat talebini 1.726.682,60-TL ya çıkarmıştır. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; KTK 97. Maddesi uyarınca sigorta şirketine kanunda belirtilen evraklarla müracaat edilmediğini, müvekkiline yapılan başvurunun usulüne uygun olmadığını, zamanaşımı definin gözönünde bulundurulmasını, kusur durumunun tespiti gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla tazminata karar verilecek ise KTK uyarınca genel şartlara göre hesaplama yapılması gerektiğini, meydana gelen kazanın bir iş kazası olup davacıya ... tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi gerektiğini, ceza dosyasının celbi ile uzlaşma olup olmadığının tespiti gerektiğini, faiz talebinin hatalı olduğunu bildirip davanın reddini savunmuştur. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı araçta yolcu olarak bulunan davacının desteği ...'ün sigortalı aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasında ölmesi nedeniyle davalıdan destekten yoksun kalma tazminat talep etme yasal koşullarının oluşup oluşmadığı ve kusur konularına ilişkindir. ( ......). Taraflarca dayanılan delillerin toplanmasında; Kaza tespit tutanağı, ... kayıtları, poliçe ve hasar dosyasının geldiği, ...... Esas sayılı dosyasının Uyap sistemi üzerinden geldiği, ...... nolu soruşturma dosyasının Uyap sistemi üzerinden geldiği, davacının ekonomik sosyal durum araştırmasının yapıldığı, ...'ya yazılan müzekkereye cevap geldiği, ...'ün iş kazasıyla ilgili herhangi bir kaydının olmadığı, eşine ölüm aylığının bağlandığının bildirildiği ve Mahkememizce gerekli bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporunun dosya arasına alındığı görülmüştür. ZMMS poliçesinin incelenmesinde; ... plakalı tek kabin kamyonetin ... adına kayıtlı iken kaza tarihini de kapsayacak şekildi 20.02.2024/20.02.2025 tarihleri arasında davalı sigorta şirketinde ZMMS'li olduğu, poliçe limitinin 1.800.000,00 TL olduğu görülmüştür. 2918 sayılı KTK'da ZMMS (trafik) sigortası ile ilgili ayrıntılı düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemeler uyarınca; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar(2918 sayılı KTK m. 85/1). Zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları, teminat tutarları ile tarife ve talimatları ... bağlı bulunduğu Bakanlıkça tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır (m. 93/1). Zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabilecegi gibi dava da açabilir (m. 97). ZMMS sigorta poliçesinden kaynaklanan kaza sonucu meydana gelen zararlardan sigorta şirketi azami poliçe teminat limiti dahilinde, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında, gerçek zararın tazmini ile sınırlıdır ( ......,). Destekten yoksun kalma tazminatı, BK'nın 45/II.(TBK md. 53) maddesinde düzenlenmiş olup; "Ölüm neticesi olarak diğer kimseler müteveffanın yardımından mahrum kaldıkları takdirde onların bu zararını da tazmin etmek lazım gelir" şeklinde hükme bağlanmıştır. Görülmektedir ki, destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi sebebiyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. Haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse BK'nın 45/II. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir. Ancak, destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi için öncelikle, ölen ile destekten yoksun kalan arasında maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığı gerekir. Dosya kapsamına ve dinlenen tanıklara göre davacı ile destek ... boşanmış olsalar bile aynı evde birlikte yaşamaya devam ettikleri, çevrede karı-koca olarak bilindikleri, dolayısıyla davacının eş olarak ölenin desteğinden yoksun kaldığı anlaşılmaktadır. Borçlar Kanunu'nun 45. maddesinde sözü geçen destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa ne de Kanun'un nafaka hakkındaki hükümlerine dayanır; sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların olağan akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. O halde, destek sayılabilmek için yardımın eylemli olması ve ölümden sonra da düzenli bir biçimde devam edeceğinin anlaşılması yeterli görülür. Bununla birlikte, destekten yoksun kalan kimse devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunmalıdır. Genel olarak bakım ihtiyacı, sosyal düzeye uygun olan yaşamın devamını sağlamak için gerekli olanaklardan yoksun kalmayı anlatır. Eğer ölenin eylemli olarak baktığı davacı, ölüm yüzünden bu bakımın sağladığı yaşama düzeyinin altına düşmüş olursa, ihtiyaç bulunma koşulu gerçekleşmiş sayılır. Burada önemli olan, destekten yoksun kalan kimsenin ve ailesinin temsil ettiği sosyal ve ekonomik düzeye göre normal karşılanan giderlerdir (...'nun 21.04.1982 gün, ...... sayılı kararı). Diğer taraftan, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 06.03.1978 tarih ve 1/3 Sayılı kararının gerekçesinde de: "Destekten yoksun kalma tazminatının eylemin karşılığı olan bir ceza olmayıp, ölüm sonucu ölenin yardımından yoksun kalan kimsenin muhtaç duruma düşmesini önlemek ve yaşamının desteğin ölümünden önceki düzeyde tutulması amacına yönelik sosyal karakterde kendine özgü bir tazminat olduğu” hususu vurgulanmış; ...'nun 30.11.2005 gün ve ...... sayılı ilamında da aynı esaslar benimsenmiştir. Mahkememizce mevcut trafik kazası sebebiyle kazaya karışan tarafların kusur durumları ve buna göre tazminat hesabı yapılması için bilirkişi raporları aldırılmıştır. Mahkememizce Görevlendirilen Nitelikli Hesaplamalar Bilirkişisi ... ve Trafik Bilirkişisi ...'den Aldırılan 20.06.2025 Tarihli Bilirkişi Raporundan Özetle; "KUSUR YÖNÜNDEN: 1-Davalı ... A.Ş tarafından ZMMS(Trafik) kapsamında sigortalanan ... plakalı araç sürücüsü ... in 2918 sayılı karayolları Trafik kanununun 30/a, 65/b-c, md. kurallarını ihlallen % 100 oranında TAM KUSURLU olduğu kanaatine varılmıştır. 2-Kaza esnasında ... plakalı araç içerisinde yolcu konumunda bulunan destek ...” ün emniyet kemeri kullanımına ilişkin durumun Kaza Tespit Raporunda Belirsiz olarak işaletlendiği görüldüğünden Müterafik Kusura ilişkin değerlendirme sayın mahkemenin takdirlerine bırakılmıştır. 3-Kazaya etken başkaca unsur olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır. DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI YÖNÜNDEN: Açıklanan hesaplama ilkeleri ve yapılan hesaplamalar doğrultusunda, takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; 1- Hak sahibi eşi ...'ÜN talep edebileceği toplam destekten yoksun kalma tazminatı tutarının 1.920.078,86-TL olduğu, davacı talebinin 125.000,00-TL olduğu, yönündeki görüş ve kanaatlerimizi içeren iş bu bilirkişi raporu düzenlenerek Hukuki ve Nihai Takdiri Sayın Mahkeme Başkanlığınıza ait olmak üzere arz olunur." bildirilmiştir. Yapılan yargılama, ceza soruşturması dosyası, müzekkere cevapları, toplanan deliller, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamından; Davacının desteğinin 25/04/2024 günü meydana gelen trafik kazasında vefat ettiği, dosya kapsamında aksine bilgi-belge bulunmadığından davacı desteği ...'ün asgari gelir sahibi olduğu dikkate alınarak bilirkişi tarafından hesaplama yoluna gidildiği, davacının desteğinin emniyet kemeri takmadığı belirlenemediğinden müterafik kusur indirimi yapılmadığı, davacıya eşinin ölümü nedeniyle ... tarafından rücüya tabi ödeme yapıldığından ödenen rücuya tabi ödeme miktarının hesaplanan tazminattan mahsubu gerektiği anlaşıldığından davanın kabulüne, dava açmazdan evvel davalı sigorta şirketine davacı tarafça başvurulduğu, temerrüt tarihinin 02/08/2024 olarak tespit edildiğinden bu tarihinden itibaren ve kaza yapan aracın ticari araç olması nedeniyle avans faizi ile birlikte 1.726.682,60-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalıdan tahsiline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-DAVANIN KABULÜNE, 1.726.682,60 TL destekten yoksun kalma tazminatının 02/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 117.949,69-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 427,60-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 117.522,09-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL peşin harcı ile 427,60 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 855,2‬0 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 249.935,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Adli yardım nedeniyle; 427,60-TL Başvuru Harcı, 427,60-TL Peşin/nisbi Harcı, 5.470,00-TL Islah Harcı, 9.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 109,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 15.434,20TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 6-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ...... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 7-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ...... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.16/07/2025 Katip ...... e-imzalı Hakim ...... e-imzalı