Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/816 E. 2023/807 K.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/816 Esas - 2023/807 T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR ESAS NO : 2022/816 Esas KARAR NO : 2023/807 HAKİM : .... KATİP : .... DAVACI : .... VEKİLLERİ : Av. .... Av. .... DAVALILAR : 1- .... 2- .... 3- .... 4- .... 5- .... 6- .... 7- .... 8- .... 9- .... 10- .... 11- .... 12- .... DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 05/12/2022 KARAR TARİHİ : 29/11/2023 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 22/12/2023 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ... firmalar nezdinde çalışmış ... isimli işçinin emekli olması nedeniyle 14/07/2021'de işçinin bana hesabına 41.689,83 TL kıdem tazminat ödemesi yapıldığını, davalı firmaların dava dışı işçiye ödenen bedelden sorumlu olduklarını ileri sürüp şimdilik 36.000 TL'nin ödeme tarihi olan 14/07/2021 tarihinden itibaren işlem avans faiziyle birlikte davalılardan tahsiline hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür. Davalıların cevap dilekçesi vermedikleri görülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, asıl işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir. Taraflar arasında yapılan hizmet alım sözleşmeleri, şartnameler, ödeme belgeleri, müzekkere cevapları ile ilgili tüm evraklar celp edilmiştir. ...'nün cevabi yazısı, ...'a ait olan Rücu için sözleşme ve şartnameleri içeren CD ve ekleri, .... Gazetesi'ne yazılan müzekkerenin cevabi yazısının dosya içerisine alındığı, davacı vekilinin 04/10/2023 tarihinde Islah Dilekçesi sunduğu görülmüştür. Dava dışı işçi ...'un ... kayıtlarına göre, ... bünyesinde 11 yıl 9 ay 1 gün, toplam 4286 gün davacı kurum ile aralarında hizmet sözleşmeleri bulunan davalı şirketler yanında çalışmış olduğu, davacının dava dışı işçiye 20/07/2020 tarihinde toplam 41.689,83-TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı, dava dışı ... ve ... ltd.Şt. firmalarının kendi dönemlerine isabet eden 4,620,31-TLyı davacıya ödediği tespit edilmiştir. Dosyamız arasında yapılan hizmet alım sözleşmelerinin mahkememize sunulduğu görülmüştür. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş ... işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin ... ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, ... tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; ... işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı ... tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Mahkememizce işçilik alacaklarından anlayan bir Bilirkişi ...'dan aldırılan 25/08/2023 Tarihli Rapora Göre özetle; "Dava dışı işçi için kıdem tazminatı alacağının 49.320.83 TL hesaplandığı, ancak davacı dava dışı işçiye 41.689.83 TL ödeme yaptığından rücu hesaplanmasının bu miktar üzerinden yapılacağı. Bu miktarın 4..620,31 TL'sı dava dışı şirketçe ödendiğinden bakiye 37.069,52 TL'nin (dava dışı işçi 11 yıl 7 ay davalılar yanında çalışmış) rücu tutarlan hesaplanmıştır, Takdir Sayın Hâkimliğinize ait olmak üzere; davalılardan talep edilebilecek miktarlar aşağıdaki gibi hesaplanmıştır; ... İnş. Ltd.Şti- 573,89-TL ... Ltd.Şti 68,09-TL ... Ltd Şti 2.927,82-TL ... Ltd Şti 3.384,99-TL ... Ltd. Şti 3.414,17-TL ... Ltd. Şti 4.270,14-TL ... Ltd.Şti 38,91-TL ... Ltd Şti (...) | — 4.143,69-TL ... Ltd Şti 301,54-TL ... Ltd. Şti 3.550,35-TL ... Ltd. Şti 3.530,89-TL ... Ltd Şti (...) 3.482,26-TL ... Ltd Şti 3.550,35-TL ... Ltd. Şti 3.832,43-TL Toplam 37.069,52-TLolarak hesaplandığı" bildirilmiştir. Mahkememizce bilirkişi raporunda yapılan hesaplamalar hükme alınmış olup, denetime elverişli raporu doğrultusunda hüküm kurma yoluna gidilmiştir. Dava konusu olayda da, davacı ile davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl (üst) işveren, davalı (alt) işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu'ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, davalı (alt) işverenle birlikte müteselsilen sorumlu olacağı, burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumlu olacakları anlaşılmıştır. İç ilişkide (alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki ilişkide ise, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda taraflar kendi aralarında sözleşme yapabilirler. Borcun mahiyetinden hilafı istidlal olunmadıkça, müteselsil borçlulardan her biri alacaklıya yapılan tediyeden birbirine müsavi birer hisseyi üzerlerine almaya mecburdur. Hissesinden fazla tediyede bulunan, fazla ödeme ile diğerlerine rücu hakkını kazanır. Müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir. ....'nin 28.01.2014 tarih ve ....; 25.02.2014 tarih ve ....., sayılı ilamları ile .... nin 23.06.2014 tarih ve .....; 13.11.2014 tarih ve ....; 30.10.2014 tarih ve ....; 26.10.2015 tarih ve ..... sayılı ilamları da bu yöndedir. Taraflar arasında imzalanan sözleşmeler incelendiğinde, her bir davalı ile yapılan Hizmet Alım Sözleşmelerinin farklı maddesinde ve atıfta bulunulan Şartnamelere göre; yüklenicinin söz konusu işle ilgili olmak üzere çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukların, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin altıncı bölümünde belirlendiği, yüklenicinin bunları aynen uygulamakla yükümlü olduğu anlaşılmaktadır. 22 Şubat 2019 tarihli 30694 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan, 7166 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 11'inci maddesi ile 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 112 nci maddesine beşinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir. Bahse konu maddeye göre “4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere, 11/9/2014 tarihinden sonra imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında, kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde 11/9/2014 tarihinden sonra geçen süreye ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemeleri için sözleşmesinde kıdem tazminatı ödemesinden ötürü alt işverene rücu edileceğine dair açık bir hükme yer verilmemişse alt işverenlere rücu edilmez.” denilmektedir. Madde hükmü, .... sayılı 19/09/2019 tarihli verilen kararı ile iptal edilmiş, karar 15/09/2019 tarihli ve 30919 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. Somut olayda, davacının rücuen alacak talep ettiği dönemdeki sözleşmeler ve eki niteliğindeki teknik şartnameler incelendiğinde kıdem tazminatına ilişkin ödemenin davalıların sorumluluğunda bulunduğu, dava dışı işçinin çalıştığı dönem için 4286 gün üzerinden 41.689,83-TL'nın 4.620,31-TLsından dava dışı şirketler ... Ltd.Şt. Ve ... Ltd. Şt. dönemine ait olup kalan 37.069,52-TLdan tüm davalıların sorumlu oldukları döneme ilişkin miktarlardan rücuen sorumlu olması gerektiği, talep gibi kabul edilen tutara ödeme tarihinden itibaren avans faiz işletileceği anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, 1-Davanın KABULÜNE; 573,089 TL'nin davalı ... Şirketin'den, 107,00 TL'nin davalı ... ... Şirketi 'nden, 7.071,51 TL'nin Davalı ... Şirketi'nden, 3.384,99 TL'nin davalı ... Şirketi'nden, 3.414,17 TL'nin davalı ... Şirketi'nden, 4.270,14 TL'nin davalı ... Şirketi'nden, 301,54 TL'nin davalı ... Şirketi'nden, 3.550,35 TL'nin davalı ... Şirketin'den, 3.530,89 TL'nin ... ... Şirketi'nden, 3.482,26 TL'nin davalı ... Şirketi'nden, 3.550,35 TL'nin davalı ... ... Şirketi'nden, 3.832,43 TL'nin davalı ...Şirketi'nden ödeme tarihi olan 14/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte 37.069,52 TL'nin davalılardan tahisili ile davacıya ödenmesine, 2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 2.532,22-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 633,06-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.899,16-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına, 3-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan; 179,90-TL Başvuru Harcı, 614,79-TL Peşin/nisbi Harcı, 18,27-TL Islah Harcı, 2.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 2.744,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 5.557,46TL'nin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, , 6-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 7-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile .... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 29/11/2023 Katip .... e-imzalı Hakim .... e-imzalı