Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/6920, 19.07.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

EDİP UYSAL VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/6920)

Karar Tarihi: 19/7/2017

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 14/5/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine

ilişkin iddia dışındaki iddialar yönünden kısmi kabul edilmezlik kararı

verilerek makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddia

yönünden başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından

yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

8. Batman ili Kozluk ilçesi Yeniçağlar köyü Karşıyaka mevkisinde bulunan, başvuruculara ait konut ve yapılara,

Batman Barajı ve Hidro Elektrik Santrali Tesislerinin

yapımı sırasında dinamit patlatılmasıyla meydana gelen sarsıntılar sonucu zarar

verildiği iddiasıyla başvurucular tarafından Kozluk Asliye Hukuk Mahkemesinde

tespit davası açılmıştır.

9. Kozluk Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan keşif ve bilirkişi

incelemesi sonrasında düzenlenen bilirkişi raporunda, binalarda ciddi

çatlakların bulunduğunun ve meydana gelen zararın 49.841,00 TL olduğunun

belirlenmesi üzerine başvurucular, söz konusu tutarın tazminat olarak

taraflarına ödenmesi talebiyle Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne başvuruda

bulunmuşlardır.

10. İdarenin cevap vermemesi üzerine başvurucular, zımni ret

işlemi sonucu 12/10/2001 tarihinde maddi tazminat istemli tam yargı davası

açmışlardır.

11. Diyarbakır 1. İdare Mahkemesinin 30/12/2004 tarihli ve

E.2001/1194, K.2004/3134 sayılı kararıyla davanın süre aşımı nedeniyle reddine

hükmedilmiştir.

12. Başvurucuların temyizi üzerine Danıştay Onuncu Dairesinin

3/7/2008 tarihli ve E.2007/7804, K.2008/5307 sayılı kararı ile bozma kararı

verilmiştir.

13. Bozma kararına uyularak yapılan yeniden incelemede

Diyarbakır 1. İdare Mahkemesinin 9/7/2009 tarihli ve E.2008/2362, K.2009/1448

sayılı kararı ile davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

14. Başvurucuların temyizi üzerine Danıştay Onuncu Dairesinin

9/7/2012 tarihli ve E.2010/2859, K.2012/3362 sayılı kararıyla İlk Derece Mahkemesi

hükmünün onanmasına karar verilmiştir.

15. Başvurucuların karar düzeltme istemi, aynı Dairenin

27/2/2014 tarihli ve E.2012/8202, K.2014/1234 sayılı kararı ile reddedilmiştir.

Bu karar 15/4/2014 tarihinde başvurucular vekiline tebliğ edilmiştir.

16. Başvurucular 14/5/2014 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuşlardır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

17. Mahkemenin 19/7/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

18. Başvurucular, makul sürede yargılanma haklarının ihlal edildiğini

ileri sürmüşlerdir.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

19. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

20. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

idari yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak

davanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin şikâyetile ilgili kararını

verdiği tarih esas alınır (Selahattin Akyıl,

B. No: 2012/1198, 7/11/2013, §§ 45, 47).

21. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

idari yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Selahattin Akyıl, § 41).

22. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olaydaki yaklaşık 12 yıl 4 aylık

yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

23. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

24. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

25. Başvurucular, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.

26. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

27. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında;

i. Başvurucular Edip Uysal, Emran

Uysal, Mehmet Uysal, Suat Uysal ve Zeliha Uysal'ın aynı konutu paylaştığı,

ekonomik birliktelik içerisinde olduğu dikkate alınarak net 16.800 TL manevi

tazminatın başvuruculara müştereken ödenmesine,

ii. Başvurucular Ercan Uysal ve Faruk Uysal'ın farklı konutta

ikamet ediyor olması dikkate alınarak net 16.800 TL manevi tazminatın

başvuruculara ayrı ayrı ödenmesine karar verilmesi gerekir.

28. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin

başvuruculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucular Edip Uysal, Emran

Uysal, Mehmet Uysal, Suat Uysal ve Zeliha Uysal'a net 16.800 TL manevi

tazminatın müştereken; başvurucular Ercan Uysal ve Faruk Uysal'a net 16.800 TL

manevi tazminatın ayrı ayrı ÖDENMESİNE,

D. Başvurucuların tazminata ilişkin diğer taleplerinin REDDİNE,

E. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.006,10 TL yargılama giderinin BAŞVURUCULARA MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

F. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

G. Kararın bir örneğinin Diyarbakır 1. İdare Mahkemesine

(E.2008/2362, K.2009/1448) GÖNDERİLMESİNE,

H. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

19/7/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Recep

KÖMÜRCÜ

Celal Mümtaz

AKINCI

Recai AKYEL

Raportör Yrd.

:

Leyla Nur

ODUNCU

Başvurucular

:

1. Edip

UYSAL

2. Emran UYSAL

3. Ercan

UYSAL

4. Faruk

UYSAL

5. Mehmet

UYSAL

6. Suat

UYSAL

7. Zeliha

UYSAL

Vekilleri

:

Av. Mustafa

YILDIZ