Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/19850, 19.01.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

MUSTAFA ÖZKAN BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/19850)

Karar Tarihi: 19/1/2017

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 9/12/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Başvurucu tarafından yapılan 2014/19850 ve 2015/7669 numaralı

başvurular; aralarında kişi ve konu yönünden irtibat bulunduğu anlaşıldığından

birleştirilmiş, incelemeye 2014/19850 numaralı bireysel başvuru dosyası

üzerinden devam edilmiştir.

5. Komisyonca makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine

ilişkin iddia dışındaki iddialar yönünden kabul edilmezlik kararı verilerek

makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddia yönünden

başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar

verilmiştir.

6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

9. Başvurucu 8/4/2010 tarihinde itirazın iptali davası açmıştır.

Kadıköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 2/2/2012 tarihli kararı ile davanın kısmen

kabulüne karar vermiştir. Karar, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin (Daire)

14/3/2013 tarihli ilamı ile bozulmuştur. Karar düzeltme talebi, Dairenin

1/11/2013 tarihli ilamı ile reddedilmiştir. Kadıköy Adliyesinin kapatılmasının

ardından yargılamaya İstanbul Anadolu 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin E.2013/396

sayılı dosyasında devam edilmiş, Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan

yargılamada 28/1/2014 tarihli karar ile davanın reddine karar verilmiştir.

Tarafların temyizi üzerine karar, Dairenin 23/6/2014 tarihli ilamı ile

onanmıştır. Davalı taraf temyiz incelemesi yapılırken temyiz itirazlarının

incelenmediğini ileri sürerek maddi hatanın giderilmesi için karar düzeltme

talebinde bulunmuştur. Dairece davalının karar düzeltme dilekçesi maddi hatanın

giderilmesine yönelik olduğundan temyiz dilekçesi olarak kabul edilmiş,

20/10/2014 tarihli ilam ile Mahkeme kararı davalı yönünden de onanmıştır.

Başvurucunun karar düzeltme talebi, Dairenin 10/3/2015 tarihli ilamı ile

reddedilmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 19/1/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

11. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini

ileri sürmüştür.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

12. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,

2/7/2013, §§ 50, 52).

14. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

15. Anılan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin benzer

başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda 4 yıl 11 aylık

yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

16. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

17. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

18. Başvurucu, manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

19. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

20. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvurucuya net 4.800 TL manevi tazminat ödenmesine karar

verilmesi gerekir.

21. Başvurucu 2014/19850 numaralı bireysel başvuru ile İstanbul

Anadolu 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin E.2013/396 sayılı dosyasındaki

yargılamanın makul olmayan bir süredir devam ettiğini, dava dosyasının karar

düzeltme talebine ilişkin inceleme için Yargıtayda

olduğunu ve Mahkeme kararının hatalı olduğunu ileri sürmüştür. Başvurucu

2015/7669 numaralı bireysel başvuru ile aynı dava dosyasına ilişkin olarak Derece

Mahkemeleri önündeki yargılamanın sonuçlandığını, karar düzeltme talebinin

reddedildiğini belirtmiş, Mahkeme kararının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

Komisyonca 2014/19850 numaralı başvuru ile 2014/7669 numaralı başvuru

birleştirilmiştir. Komisyonca 2/3/2016 tarihli karar ile makul sürede

yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddia dışındaki iddialar yönünden

başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması nedeni ile kabul edilmezlik kararı

verilmiş, yargılama giderlerine ilişkin hüküm kurulmamıştır.

22. 2014/19850 numaralı bireysel başvuru dosyasındaki

belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan

toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucuya ödenmesine, 2015/7669

numaralı bireysel başvuru dosyasında başvurucu tarafından yapılan yargılama

giderlerinin üzerinde bırakılmasına karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucuya net 4.800 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,

tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 1. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan

toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,

2. 2015/7669 numaralı bireysel başvuru dosyasında başvurucu

tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,

E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin İstanbul Anadolu 9. Asliye Hukuk

Mahkemesine (E.2013/396, K.2014/17) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

19/1/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Recep

KÖMÜRCÜ

Celal Mümtaz

AKINCI

Muammer

TOPAL

Recai AKYEL

Raportör Yrd.

:

Derya ATAKUL

Başvurucu

:

Mustafa

ÖZKAN

Vekili

:

Av. Tuba

OYMAK