Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/15172, 04.01.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

NURİTTİN ÖZTÜRK VE ZEYNEP ÇAMLIK BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/15172)

Karar Tarihi: 4/1/2017

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 11/9/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

8. Başvurucular zilyetliğin tespiti ve tapusuz taşınmazın

tescili talebiyle 22/2/1993 tarihinde dava açmışlardır. Adana 1. Asliye Hukuk

Mahkemesi 4/9/1994 tarihli kararı ile davanın kabulüne ve taşınmazın

başvurucular adına tapuya tesciline karar vermiştir. Karar, Yargıtay 20. Hukuk

Dairesinin (Daire) 5/7/1995 tarihli ilamı ile bozulmuştur. Bozma ilamına

uyularak yapılan yargılamada Mahkemece 28/12/1998 tarihli karar ile davanın

kısmen kabulüne karar verilmiştir. Temyiz üzerine karar, Dairenin 20/4/1999

tarihli ilamı ile bozulmuştur. Bozma üzerine Mahkeme 5/7/2000 tarihli kararı

ile davanın kabulüne karar vermiştir. Anılan karar, Dairenin 27/11/2000 tarihli

ilamı ile bozulmuştur. Bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada Mahkemece

13/2/2002 tarihli karar ile davanın kabulüne, taşınmazın eşit paylar hâlinde

başvurucular adına tapuya tesciline karar verilmiştir. Karar, Dairenin

22/9/2003 tarihli ilamı ile bozulmuştur. Bozma ilamına uyularak yapılan

yargılamada Mahkemece 16/7/2013 tarihli karar ile davanın reddine karar

verilmiştir. Temyiz üzerine karar, Dairenin 9/12/2014 tarihli ilamı ile

onanmıştır. Karar düzeltme talebi, Dairenin 29/6/2015 tarihli ilamı ile

reddedilmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

9. Mahkemenin 4/1/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

10. Başvurucular, zilyetliğin tespiti ve tapusuz taşınmazın

tescili talebiyle açtıkları davanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede

yargılanma ve mülkiyet haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.

11. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucular tarafından yapılan

hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini

kendisi takdir eder (Tahir Canan,

B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucuların şikâyetleri bir bütün olarak

makul sürede yargılanma hakkı kapsamında değerlendirilmiştir.

A. Kabul Edilebilirlik Yönünden

12. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,

2/7/2013, §§ 50, 52).

14. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

15. Anılan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin benzer

başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda 22 yıl 4 aylık

yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

16. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

17. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

18. Başvurucular, maddi ve manevi tazminat talebinde

bulunmuşlardır.

19. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

20. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvuruculara ayrı ayrı net 26.000 TL manevi tazminat ödenmesine

karar verilmesi gerekir.

21. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin

başvuruculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvuruculara ayrı ayrı net 26.000 TL manevi tazminat

ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.006,10 TL yargılama giderinin BAŞVURUCULARA MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucuların Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Adana 1. Asliye Hukuk Mahkemesine

(E.2004/559, K.2013/503) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

4/1/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Recep

KÖMÜRCÜ

Celal Mümtaz

AKINCI

Muammer

TOPAL

Recai AKYEL

Raportör Yrd.

:

Derya ATAKUL

Başvurucular

:

1. Nurittin ÖZTÜRK

2. Zeynep

ÇAMLIK

Vekili

:

Av. Kezbannur AKSU