Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/19794, 13.04.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

ESAT AKBULUT VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/19794)

Karar Tarihi: 13/4/2017

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 18/12/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilir olduğuna ve esas

incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine

karar verilmiştir.

5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

7. Başvurucuların bazıları ile diğerlerinin murisleri aleyhine,

Siverek Sulh Hukuk Mahkemesinin E.1983/101 ve K.1983/227 sayılı kararı ile

düzenlenen mirasçılık belgesinde bazı mirasçıların gösterilmemiş olduğu

iddiasıyla ve doğru veraset ilamının verilmesi talebiyle 27/8/2001 tarihinde

verasetin iptali davası açılmıştır. Siverek Sulh Hukuk Mahkemesi 27/3/2003

tarihli kararı ile davanın kabulüne karar vermiştir.

8. Başvurucuların bazıları ile diğerlerinin murisleri aleyhine,

Siverek Sulh Hukuk Mahkemesinin 27/3/2003 tarihli kararı ile verilen verasetin

iptali kararında belirlenen mirasçılarda da hata bulunduğu iddiasıyla ve doğru

veraset ilamının verilmesi talebiyle 3/1/2006 tarihinde yargılamanın

yenilenmesi davası açılmıştır.

9. Siverek Sulh Hukuk Mahkemesi 12/10/2006 tarihli kararı ile

davanın reddine karar vermiştir. Karar, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 14/4/2008

tarihli ilamı ile bozulmuş; karar düzeltme talebi, aynı Dairenin 7/10/2008

tarihli ilamı ile reddedilmiştir. Bozma üzerine Mahkemenin E.2008/627 sayılı

dosyasına kaydedilen davada yargılama devam etmektedir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 13/4/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

11. Başvurucular 3/1/2006 tarihinde yargılamanın yenilenmesi

talebiyle aleyhlerine açılan davada makul sürede yargılanma haklarının ihlal

edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Esas Yönünden

12. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih esas alınır (Güher

Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013, § 50).

13. Başvuruya konu dava, başvurucular Kafur Dağlı, İbrahim Halil

Dağlı ve Beso Akbulut'un miras bırakanlarından

intikalle takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süre

değerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçıların

yargılamaya katıldıkları an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeye

esas alınan sürenin başlangıç anıdır (Gülseren

Gürdal ve diğerleri, B. No: 2013/1115, 5/12/2013, § 51).

14. Sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra aşamasını

da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam eden davalar

yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının ihlal

edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, § 52).

15. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

16. Anılan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin benzer

başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut başvuruda 11 yıl 3

aydır devam eden yargılamanın süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

B. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

19. Başvurucular, maddi ve manevi tazminat talebinde

bulunmuşlardır.

20. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

21. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında dava konusu hukuki menfaatin niteliği, dava dosyasındaki taraf ve

mirasçı sayısı ile aile birliği de dikkate alınarak başvurucular Esat Akbulut

ve Perihan Akbulut'a müştereken net 7.500 TL, başvurucular Anzılha

Akbulut ve Cuma Akbulut'a müştereken net 7.500 TL, başvurucular Asiye Akbulut

ve İzzettin Akbulut'a müştereken net 7.500 TL, başvurucular Beso

Akbulut ve Kazim Akbulut'a müştereken net 7.500 TL,

başvurucular İbrahim Halil Akbulut, Ekrem Akbulut, Mehmet Akbulut, Cemile

Akbulut, Zeynep Akbulut, Emin Akbulut, Abdulkadir Akbulut, Sıddık Akbulut,

Fatma Kaçmaz, Meral Kıtaybahadır ve Şazime Yavuzarslan'a ayrı ayrı

net 7.500 TL; başvurucular Kafur Dağlı ve İbrahim Halil Dağlı'ya

ayrı ayrı net 2.500 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

22. Başvurucular tarafından maddi tazminat talebinde bulunulmuş

olmakla beraber tespit edilen ihlal ile iddia edilen maddi zarar arasında

illiyet bağı bulunmadığı anlaşıldığından başvurucuların maddi tazminat

taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir.

23. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin

başvuruculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucular Esat Akbulut ve Perihan Akbulut'a müştereken net

7.500 TL, başvurucular Anzılha Akbulut ve Cuma

Akbulut'a müştereken net 7.500 TL, başvurucular Asiye Akbulut ve İzzettin

Akbulut'a MÜŞTEREKEN net 7.500 TL, başvurucular Beso

Akbulut ve Kazim Akbulut'a müştereken net 7.500 TL;

başvurucular İbrahim Halil Akbulut, Ekrem Akbulut, Mehmet Akbulut, Cemile

Akbulut, Zeynep Akbulut, Emin Akbulut, Abdulkadir Akbulut, Sıddık Akbulut,

Fatma Kaçmaz, Meral Kıtaybahadır ve Şazime Yavuzarslan'a ayrı ayrı

net 7.500 TL; başvurucular Kafur Dağlı ve İbrahim Halil Dağlı'ya

ayrı ayrı net 2.500 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer

taleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.006,10 TL yargılama giderinin BAŞVURUCULARA MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucuların Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Siverek

Sulh Hukuk Mahkemesine (E.2008/627) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

13/4/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Muammer

TOPAL

M. Emin KUZ

Raportör Yrd.

:

Derya ATAKUL

Başvurucular

:

1. Esat

AKBULUT

2. İbrahim

Halil AKBULUT

3. Ekrem

AKBULUT

4. Mehmet

AKBULUT

5. Cemile

AKBULUT

6. Perihan

AKBULUT

7. Cuma

AKBULUT

8. Kazim AKBULUT

9. Zeynep

AKBULUT

10. Emin

AKBULUT

11.

Abdulkadir AKBULUT

12. Sıddık

AKBULUT

13. İzzettin

AKBULUT

14. Fatime KAÇMAZ

15. Meral

KITAYBAHADIR

16.Asiye

AKBULUT

17. Kafur

DAĞLI

18. Beso AKBULUT

19. İbrahim

Halil DAĞLI

20. Anzılha AKBULUT

21. Şazime YAVUZASLAN

Vekili

:

Av. Lütfü

POLAT