Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/19453, 19.01.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

ATİYE ALTUN VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/19453)

Karar Tarihi: 19/1/20171

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru muhtelif tarihlerde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. 2015/3897 ve 2015/4996 sayılı bireysel başvuru dosyaları konu

yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2014/19453 sayılı dosya üzerinde

birleştirilmiştir.

6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

9. Başvurucu Atiye Altun aleyhine

doğrudan, başvurucular Ayşe Kavak Aydın, Esin Kavak ve Nasrullah

Kavak ile Ayşe Cavide Öcal, Cahide Balcı, Mehmet

Cahit Kavak ve Mehmet Cavit Kavak'ın murisleri aleyhine 13/10/1989 tarihinde

Savur Kadastro Mahkemesinde açılan kadastro tespitine itiraz davası sonucunda

verilen kararın Yargıtayca bozulması üzerine yerel

Mahkemece tekrar verilen karar temyiz edilmiştir. Dava temyiz aşamasında

derdest durumdadır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 19/1/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

11. Başvurucular, makul sürede yargılanma ve mülkiyet haklarının

ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

12. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,

2/7/2013, §§ 50, 52).

14. Başvuruya konu dava, bir kısım başvurucuların murislerinden

intikalle takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süre

değerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçının

yargılamaya katıldığı an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeye

esas alınan sürenin başlangıç anıdır (Gülseren

Gürdal ve diğerleri, B. No: 2013/1115, 5/12/2013, § 51).

15. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

16. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 27 yıl 3 aylık

yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

18. Başvurucular, uzun süren yargılama nedeniyle taşınmazlarını

kullanamadıklarını belirterek Anayasa’nın 35. maddesinde tanımlanan mülkiyet

haklarının da ihlal edildiğini iddia etmişlerse de başvurucuların makul sürede

yargılanma haklarının ihlal edildiği yönünde yukarıda yer verilen tespitler

ışığında, mülkiyet haklarının ihlal edildiği yönündeki iddialarının ayrıca

değerlendirilmesine gerek görülmemiştir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

20. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.

21. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

22. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvurucu Atiye Altun'a 23.400 TL; başvurucular

Ayşe Kavak Aydın, Esin Kavak ve Nasrullah Kavak'a

ayrı ayrı net 7.800 TL; başvurucular Ayşe Cavide

Öcal, Cahide Balcı, Mehmet Cahit Kavak ve Mehmet Cavit Kavak'a iseayrı ayrı net 5.850 TL manevi tazminat ödenmesine karar

verilmesi gerekir.

23. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç bedelinin

Ayşe Cavide Öcal, Cahide Balcı, Mehmet Cahit Kavak ve

Mehmet Cavit Kavak'a müştereken; 226,90 TL harç bedelinin ise başvurucular Ayşe

Kavak Aydın, Esin Kavak ve Nasrullah Kavak'a

müştereken; başvurucu Atiye Altun'a ise münferiden

ödenmesine karar verilmesi gerekir.

24. 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan yargılama giderinin ise

başvurucular Atiye Altun, Ayşe Kavak Aydın, Esin

Kavak ve Nasrullah Kavak'a müştereken; yine

başvurucular Ayşe Cavide Öcal, Cahide Balcı, Mehmet

Cahit Kavak ve Mehmet Cavit Kavak'a da müştereken ödenmesine karar verilmesi

gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucu Atiye Altun'a 23.400 TL;

başvurucular Ayşe Kavak Aydın, Esin Kavak ve Nasrullah

Kavak'a ayrı ayrı net 7.800 TL; başvurucular Ayşe Cavide

Öcal, Cahide Balcı, Mehmet Cahit Kavak ve Mehmet Cavit Kavak'a ise ayrı ayrı

net 5.850 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin

REDDİNE,

D. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç bedelinin

Ayşe Cavide Öcal, Cahide Balcı, Mehmet Cahit Kavak ve

Mehmet Cavit Kavak'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; 226,90 TL harç bedelinin ise

başvurucular Ayşe Kavak Aydın, Esin Kavak ve Nasrullah

Kavak'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; başvurucu Atiye Altun'a

ise MÜNFERİDEN ÖDENMESİNE,

E. 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan yargılama giderinin

başvurucular Atiye Altun, Ayşe Kavak Aydın, Esin

Kavak ve Nasrullah Kavak'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; yine

başvurucular Ayşe Cavide Öcal, Cahide Balcı, Mehmet

Cahit Kavak ve Mehmet Cavit Kavak'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

F. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

G. Kararın bir örneğinin Yargıtay 16. Hukuk Dairesi

(E.2015/20900) GÖNDERİLMESİNE,

H. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

19/1/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Recep

KÖMÜRCÜ

Celal Mümtaz

AKINCI

Muammer

TOPAL

Recai AKYEL

Raportör Yrd.

:

Ceren Sedef

EREN

Başvurucular

:

1. Ayşe Cavide ÖCAL

2. Cahide

BALCI

3. Mehmet

Cahit KAVAK

4. Mehmet

Cavit KAVAK

Vekili

:

Av. Bülent

TAN

5. Atiye

ALTUN

6. Ayşe

KAVAK AYDIN

7. Esin

KAVAK

8. Nasrullah KAVAK

Vekili

:

Av. Yazgı

ÇİMEN FİDAN