Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/15590, 23.02.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

ABDULKERİM KAÇIRAN VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/15590)

Karar Tarihi: 23/2/2017

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 19/9/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar

verilmiştir.

5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

7. Başvurucular Sinan Akdemir, Kazım Akdemir, Hamo Akar, Salih Kanat, Eyyüp

Kaçmaz, Abdulkerim Kaçıran ve İsmail Akdemir'in

doğrudan kendilerinin; başvurucular Mehmet Kamer ve Osman Kamer'in babaları

olan murislerinin; başvurucu Hasan Akar'ın babası olan murisinin; başvurucu

Mahmut Konacak'ın babası olan murisinin; başvurucu

Mehmet Eyyüp Akdemir'in babası olan murisinin;

başvurucu Mustafa Kamer'in babası olan murisinin; başvurucular Halil Akdemir ve

Ferit Akdemir'in babaları olan murisleri ile başvurucular Hamza Kanat, Ali

Kanat ve Mustafa Kanat'ın babaları olan murislerinin birlikte 26/10/1989

tarihinde Siverek Kadastro Mahkemesinde açtıkları kadastro tespitine itiraz

davası anılan Mahkemenin kapatılması üzerine Şanlıurfa Kadastro Mahkemesine gönderilmiş

ve söz konusu dava yerel Mahkeme aşamasında derdest durumdadır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

8. Mahkemenin 23/2/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

9. Başvurucular, makul sürede yargılanma haklarının ihlal

edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Başvurucular Mehmet

Keş ve Mehmet Atay Yönünden

10.30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 46. maddesine göre Anayasa

Mahkemesine bireysel başvuruda bulunulması için başvuruya konu edilen ve ihlale

yol açtığı ileri sürülen kamusal eylem veya işlemden başvurucunun kişisel olarak ve doğrudan etkilenmiş olması gerekir (Onur Doğanay, B. No: 2013/1977, 9/1/2014,

§§ 42-45).

11.Somut olayda başvurucuların, uzun sürmesi nedeniyle şikâyet

ettikleri davada taraf sıfatlarının bulunmadığı, dolayısıyla başvurucuların

ihlale neden olduğunu ileri sürdükleri kamusal işlem veya eylemden kişisel

olarak etkilenmedikleri anlaşılmaktadır.

12.Açıklanan nedenlerle başvurunun, başvurucular Mehmet Keş ve

Mehmet Atay yönünden diğer kabul edilebilirlik koşulları bakımından

incelenmeksizin kişi bakımından yetkisizlik

nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,

2/7/2013, §§ 50, 52).

14. Başvuruya konu dava, bir kısım başvurucuların murislerinden

intikalle takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süre

değerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçının

yargılamaya katıldığı an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeye

esas alınan sürenin başlangıç anıdır (Gülseren

Gürdal ve diğerleri, B. No: 2013/1115, 5/12/2013, § 51).

15. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

16. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 27 yıllık yargılama

süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

18. 6216 sayılı Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrası

şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

19. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.

20. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

21. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında, şikâyet konusu davadaki taraf sayısı ve başvurucular murislerinin

tüm mirasçılarının sayısı da dikkate alınarak başvurucular Sinan Akdemir, Kazım

Akdemir, Hamo Akar, Salih Kanat, Eyyüp

Kaçmaz, Abdulkerim Kaçıran ve İsmail Akdemir'e ayrı

ayrı net 27.000 TL; başvurucular Hasan Akar, Mehmet Kamer ve Osman Kamer'e ayrı

ayrı net 9.000 TL; başvurucular Mehmet Eyyüp Akdemir

ve Mustafa Kamer'e ayrı ayrı net 3.850 TL; başvurucular Mahmut Konacak, Halil

Akdemir ve Ferit Akdemir'e ayrı ayrı net 3.000 TL; başvurucular Hamza Kanat,

Ali Kanat ve Mustafa Kanat'a ise ayrı ayrı net 2.500 TL manevi tazminat

ödenmesine karar verilmesi gerekir.

22. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin

başvurucular Sinan Akdemir, Kazım Akdemir, Hamo Akar,

Salih Kanat, Eyyüp Kaçmaz, Abdulkerim

Kaçıran, İsmail Akdemir, Hasan Akar, Mehmet Kamer, Osman Kamer, Mehmet Eyyüp Akdemir, Mustafa Kamer, Mahmut Konacak, Halil

Akdemir, Ferit Akdemir, Hamza Kanat, Ali Kanat ve Mustafa Kanat'amüştereken

ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurucular Mehmet Keş ve Mehmet Atay yönünden başvurunun kişi bakımından yetkisizlik nedeniyle

KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Diğer başvurucular yönünden Anayasa’nın 36. maddesinde

güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucular Sinan Akdemir, Kazım Akdemir, Hamo Akar, Salih Kanat, Eyyüp

Kaçmaz, Abdulkerim Kaçıran ve İsmail Akdemir'e ayrı

ayrı net 27.000 TL; başvurucular Hasan Akar, Mehmet Kamer ve Osman Kamer'e ayrı

ayrı net 9.000 TL; başvurucular Mehmet Eyyüp Akdemir

ve Mustafa Kamer'e ayrı ayrı net 3.850 TL; başvurucular Mahmut Konacak, Halil

Akdemir ve Ferit Akdemir'e ayrı ayrı net 3.000 TL; başvurucular Hamza Kanat,

Ali Kanat ve Mustafa Kanat'a ise ayrı ayrı net 2.500 TL manevi tazminat

ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucular Sinan Akdemir, Kazım Akdemir, Hamo Akar, Salih Kanat, Eyyüp

Kaçmaz, Abdulkerim Kaçıran, İsmail Akdemir, Hasan

Akar, Mehmet Kamer, Osman Kamer, Mehmet Eyyüp

Akdemir, Mustafa Kamer, Mahmut Konacak, Halil Akdemir, Ferit Akdemir, Hamza

Kanat, Ali Kanat ve Mustafa Kanat'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Şanlıurfa Kadastro Mahkemesine

(E.2013/26) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

23/2/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Celal Mümtaz

AKINCI

Muammer

TOPAL

M. Emin KUZ

Recai AKYEL

Raportör Yrd.

:

Ceren Sedef

EREN

Başvurucular

:

1. Mehmet

KAMER

2. Sinan

AKDEMİR

3. Mehmet

KEŞ

4. Hamza

KANAT

5. Hasan

AKAR

6. Mahmut

KONACAK

7. Mehmet Eyyüp AKDEMİR

8. Kazım

AKDEMİR

9. Hamo AKAR

10. Salih

KANAT

11. Mustafa

KAMER

12. Mehmet

ATAY

13. Osman

KAMER

14. Eyyüp KAÇMAZ

15. Abdulkerim KAÇIRAN

16. Halil

AKDEMİR

17. Ferit

AKDEMİR

18. İsmail

AKDEMİR

19. Ali

KANAT

20. Mustafa

KANAT

Vekili

:

Av. Resul

AYDIN