Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/13166, 14.12.2016

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

MEHMET ATA ASLAN VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (2)

(Başvuru Numarası: 2014/13166)

Karar Tarihi: 14/12/2016

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 12/8/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

8. Başvuruculardan Mehmet Ata Aslan'ın babası olan murisi

16/1/1962 yılında kadastro tespitine itiraz davası açmış ve diğer

başvurucuların her biri farklı olan murisleri de 1/11/1999 tarihinde

verdiklerini iddia ettikleri dilekçeyle söz konusu davaya müdahillik talebinde

bulunmuşlardır. Anılan dava hâlen yerel Mahkeme aşamasında derdest durumdadır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

9. Mahkemenin 14/12/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

10. Başvurucular, makul sürede yargılanma ve mülkiyet haklarının

ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

11. Başvuruculardan

Abdurrahman Aslan her ne kadar murisi olan babasının 1/11/1999 yılında verdiği

dilekçeyle başvuru konusu davaya müdahil sıfatıyla taraf olduğunu belirtmişse

de anılan dilekçede başvurucunun murisinin isminin bulunmadığı ayrıca başvuru

dosyasındaki diğer belgelerden de başvurucunun ya da murisinin söz konusu

davaya taraf olduklarına dair herhangi bir bilgiye rastlanmadığı görüldüğünden,

başvurucu Abdurrahman Aslan yönünden başvurunun kişi bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez

olduğuna karar verilmesi gerekir.

12. Diğer başvurucular yönünden açıkça dayanaktan yoksun

olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden

de bulunmadığı anlaşılan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine

ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul süre şikâyetiyle ilgili

kararını verdiği tarih esas alınır (Güher

Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013, §§ 50, 52).

14. Başvuru konusu davanın açılış tarihi farklı olmakla beraber

başvurucu Mehmet Latif Aslan murisinin, biri 1/11/1999 diğeri 27/3/2000 tarihli

iki farklı dilekçeyle davaya müdahillik talebinde bulunduğu anlaşılmışsa da söz

konusu davaya müdahil davacı sıfatıyla taraf olduğu anlaşılan başvurucu

yönünden değerlendirmeye alınması gereken belgenin sonraki tarihli dilekçe

olduğu kabul edilmelidir. Bu nedenle başvurucu Mehmet Latif Aslan açısından

makul süre değerlendirmesinde dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, davanın

açıldığı tarih değil usulüne uygun olarak müdahale talebinde bulunulan 27/3/2000

tarihidir (İsmail Özkan, B. No:

2012/367, 17/9/2013, § 25).

15. Başvuruya konu dava, başvurucuların murislerinden intikalle

takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süre

değerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçıların

yargılamaya katıldığı an değil somut olayda her birinin murisleri açısından

değerlendirmeye esas alınan sürenin başlangıç anıdır (Gülseren Gürdal ve diğerleri, B. No:

2013/1115, 5/12/2013, § 51).

16. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

17. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda başvurucu Mehmet Ata Aslan

yönünden yaklaşık 55 yıl, başvurucu Mehmet Latif Aslan yönünden ise yaklaşık 17

yıllık yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

18. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

19. Başvurucular uzun süren yargılama nedeniyle taşınmazlarını kullanamadıklarınıbelirterek Anayasa’nın 35. maddesinde

tanımlanan mülkiyet haklarının da ihlal edildiğini iddia etmişlerse de başvurucuların

makul sürede yargılanma haklarının ihlal edildiği yönünde yukarıda yer verilen

tespitler ışığında mülkiyet haklarının ihlal edildiği yönündeki iddialarının

ayrıca değerlendirilmesine gerek görülmemiştir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

20. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

21. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

22. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

23. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvurucu Mehmet Ata Aslan'a net 5.000 TL, başvurucu Mehmet Latif

Aslan'a net 2.800 TLmanevi tazminat ödenmesine karar

verilmesi gerekir.

24. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin

başvurucular Mehmet Ata Aslan ve Mehmet Latif Aslan'a müşterek olarak

ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. 1. Başvurucu Abdurrahman Aslan yönünden başvurunun kişi bakımından yetkisizlik nedeniyle

KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

2. Başvurucular Mehmet Ata Aslan ve Mehmet Latif Aslan'ın makul

sürede yargılanma haklarının ihlal edildiğine ilişkin iddialarının KABUL

EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucu Mehmet Ata Aslan'a net 5.000 TL, başvurucu Mehmet

Latif Aslan'a net 2.800 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer

taleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucular Mehmet Ata Aslan ve Mehmet Latif

Aslan'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucuların Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Mardin Kadastro Mahkemesine

(E.2013/121) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

14/12/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Recep

KÖMÜRCÜ

Celal Mümtaz

AKINCI

Recai AKYEL

Raportör Yrd.

:

Ceren Sedef

EREN

Başvurucular

:

1. Mehmet

Ata ASLAN

2. Mehmet

Latif ASLAN

3.

Abdurrahman ASLAN

Vekili

:

Av. Cüneyt

ALKANDEMİR