Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/12672, 07.12.2016

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

RAMAZAN AYAS VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/12672)

Karar Tarihi: 7/12/2016

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 25/7/2014 tarihinde

yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. 2016/4406 sayılı dosyanın, konu yönünden hukuki irtibat

nedeniyle 2014/12672 sayılı dosyayla birleştirilmesine karar verilmiştir.

7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

9. Başvurucu Ramazan Ayas'ın babası

olan murisinin açtığı 1954 tarihli kadastro tespitine itiraz davası sonucu

verilen kararın temyiz aşamasında bozulması üzerine dava 1969/48 esasını almış

ve bu aşamada davaya diğer başvurucuların murisi de davacı sıfatıyla

katılmıştır. Yerel Mahkemece anılan esaslı davanın 16/7/2014

tarihinde açılmamış sayılmasına karar verilmiş ve karar temyiz edilmeyerek

kesinleşmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 7/12/2016 tarihinde

yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlal

Edildiğine İlişkin İddia

11. Başvurucular, makul sürede yargılanma hakkının ihlal

edildiğini ileri sürmüşlerdir.

1. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

12. Başvurucular

Mahmut Beyazdoğan ve Mehriban

Erdoğan başvuru formlarında, kendilerinin şikâyet konusu davadan ancak davanın

açılmamış sayılmasına dair nihai kararın kendilerine tebliğ edildiği 10/11/2014 tarihinde haberdar olduklarını, dolayısıyla daha

önce anılan davayla ilgili hiçbir işleme katılmadıklarını beyan etmişlerdir.

Başvurucuların söz konusu beyanları değerlendirildiğinde şikâyet konusu davaya

mirasçı sıfatıyla katılmadıkları ve yargılama sürecinin bir tarafı haline

gelmediklerinin kabulü gerektiği anlaşılmaktadır. Anılan sebeplerle

başvurucular Mahmut Beyazdoğan ve Mehriban

Erdoğan yönünden başvurunun, kişi bakımından

yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi

gerekir.

13. Başvurucu Ramazan Ayas'ın açıkça

dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini

gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul sürede yargılanma

hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddiasının kabul edilebilir olduğuna karar

verilmesi gerekir.

2. Esas Yönünden

14. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul süre şikâyetiyle ilgili

kararını verdiği tarih esas alınır (Güher

Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013,

§§ 50, 52).

15. Başvuruya konu dava, başvurucunun murisinden intikalle takip

etmekte olduğu bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süre değerlendirmesi bakımından

dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçının yargılamaya katıldığı an

değil somut olayda muris açısından değerlendirmeye esas alınan sürenin

başlangıç anıdır (Gülseren Gürdal ve

diğerleri, B. No: 2013/1115, 5/12/2013, §

51).

16. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

17. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 60 yıldır devam eden

yargılamanın süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

18. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

19. Başvurucu uzun süren yargılama nedeniyle taşınmazlarını

kullanamadığını belirterek Anayasa’nın 35. maddesinde tanımlanan mülkiyet

hakkının da ihlal edildiğini iddia etmişse de başvurucunun makul sürede

yargılanma hakkının ihlal edildiği yönünde yukarıda yer verilen tespitler

ışığında, mülkiyet hakkının ihlal edildiği yönündeki iddiasının ayrıca

değerlendirilmesine gerek görülmemiştir.

B. Diğer İhlal İddiaları

20. Başvurucu Ramazan Ayas ayrıca

davanın açılmamış sayılmasına dair verilen kararın hakkaniyete aykırı olması

nedeniyle adil yargılanma hakkının da ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

21.30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 45. maddesinin (2) numaralı

fıkrası uyarınca bireysel başvuru yoluna başvurabilmek için olağan kanun

yollarının tüketilmiş olması gerekir (Ayşe Zıraman ve Cennet Yeşilyurt, B. No: 2012/403, 26/3/2013, § 16).

22.Somut olayda başvurucunun söz konusu iddiasını ileri

sürebileceği temyiz kanun yolunu tüketmeden bireysel başvuruda bulunduğu

anlaşılmaktadır.

23.Açıklanan nedenlerle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiası yönünden başvurunun diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden

incelenmeksizin başvuru yollarının

tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi

gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

24. 6216 sayılı Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrası

şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

25. Başvurucu, manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

26. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

27. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvurucuya, başvuru konusu davadaki taraf sayısının fazlalığı da

gözetildiğinde net 19.500 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi

gerekir.

28. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucuya

ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. 1. Başvurucular Mahmut Beyazdoğan

ve Mehriban Erdoğan yönünden başvurunun kişi bakımından yetkisizlik nedeniyle

KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

2. Başvurucu Ramazan Ayas'ın makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddiasının KABUL EDİLEBİLİR

OLDUĞUNA,

3. Başvurucu Ramazan Ayas'ın diğer

ihlal iddialarının başvuru yollarının

tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucu Ramazan Ayas'a net 19.500

TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucu Ramazan Ayas'a

ÖDENMESİNE,

E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Mazgirt Kadastro Mahkemesine

(E.1969/48, K.2014/64) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 7/12/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin YILDIRIM

Üyeler

:

Osman Alifeyyaz

PAKSÜT

Recep KÖMÜRCÜ

Celal Mümtaz AKINCI

Recai AKYEL

Raportör Yrd.

:

Ceren Sedef EREN

Başvurucular

:

1. Ramazan AYAS

Vekili

:

Av. Özden EREN

2. Mahmut BEYAZDOĞAN

3. Mehriban

ERDOĞAN

Vekili

:

Av. Muharrem ERDOĞAN