Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/12430, 13.04.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

REMZİ MERCEN VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/12430)

Karar Tarihi: 13/4/2017

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvurular 31/7/2014 tarihi ve

devamında yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. 2014/14836, 2014/17963 ve 2014/20329 sayılı bireysel başvuru

dosyaları, konu yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2014/12430 sayılı dosya

üzerinde birleştirilmiştir.

6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

9. Başvurucu Seydo

Başçı'nın 1975 yılında Derik Kadastro Mahkemesinde başvurucular Aynur Mercen, Hatice Öz, Mehmet Sait Mercen,

Şülan Mercen, Abdulkadir Mercen, Zeynep Yıldız ve Ayşe Bayraktaroğlu'nun babaları ve

başvurucu Lamia Mercen'in eşi olan murisleri Mehmet Mercen; başvurucular Gülişah

Mercan, Pervin Üstüner, Selda Araç ve Şükran Mercen'in babaları ve başvurucu Süreyya Mercen'in

eşi olan murisleri İzzettin Mercen; başvurucu Reşit

Mercan'ın babası olan murisi Mehmet Veysi Mercan; başvurucu Fevzi Mercan'ın

babası ve başvurucu Mirhan Mercan'ın dedesi olan

murisleri Abdulkadir Mercen ile başvurucular Orhan Mercen, Remzi Mercen, Zeynelabidin Mercen, Aynur

Karaca, Ayten Erdem, Celal Mercen, Şerefhan Mercen ve Mülkiye Mercen'in

babaları olan murisleri İbrahim Mercen aleyhine

açtığı kadastro tespitine itiraz davası hakkında yerel Mahkemece verilen

kararlar müteaddit kereler Yargıtayca bozulmuş, son

bozma üzerine yerel Mahkemece tekrar verilen karar temyiz neticesinde Yargıtayca onanmış, onama kararına karşı da karar düzeltme

talebinde bulunulması üzerine söz konusu dava hâlen karar düzeltme incelemesi

için Yargıtay'a gönderilme aşamasındadır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 13/4/2017 tarihinde

yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

11. Başvurucular, makul sürede yargılanma ve mülkiyet haklarının

ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

12. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

.

B. Esas Yönünden

13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam eden

davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013, §§ 50, 52).

14. Başvuruya konu dava, başvurucuların murislerinden intikalle

takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süre

değerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçının

yargılamaya katıldığı an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeye

esas alınan sürenin başlangıç anıdır (Gülseren

Gürdal ve diğerleri, B. No: 2013/1115, 5/12/2013,

§ 51).

15. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

16. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 42 yıllık yargılama

süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

18. Başvurucular, uzun süren yargılama nedeniyle taşınmazlarını kullanamadıklarınıbelirterek Anayasa’nın 35. maddesinde

tanımlanan mülkiyet haklarının da ihlal edildiğini iddia etmişlerse de

başvurucuların makul sürede yargılanma haklarının ihlal edildiği yönünde

yukarıda yer verilen tespitler ışığında, mülkiyet haklarının ihlal edildiği

yönündeki iddialarının ayrıca değerlendirilmesine gerek görülmemiştir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı

Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50.

maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının ihlal

edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi hâlinde

ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

20. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.

21. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

22. İhlal tespitiyle giderilemeyecek

olan manevi zararları karşılığında şikâyet konusu yargılama sürecindeki taraf

sayısı ile başvurucular murislerinin tüm mirasçılarının sayısı da dikkate

alındığında başvurucu Seydo Başçı'ya 23.400 TL;

başvurucu Fevzi Mercan'a net 4.700 TL; başvurucu Reşat Mercan'a net 7.800 TL;

başvurucu Mirhan Mercan'a net 670 TL; başvurucular

Aynur Mercen, Hatice Öz, Mehmet Sait Mercen, Şülan Mercen,

Abdulkadir Mercen, Zeynep Yıldız, Ayşe Bayraktaroğlu

ve Lamia Mercen'e ayrı ayrı net 2.900 TL;

başvurucular Gülişah Mercan, Pervin Üstüner, Selda Araç, Şükran Mercen

ve Süreyya Mercen'e ayrı ayrı net 3.900 TL,

başvurucular Orhan Mercen, Remzi Mercen,

Zeynelabidin Mercen, Aynur

Karaca, Ayten Erdem, Celal Mercen, Şerefhan Mercen ve Mülkiye Mercen'a ise

ayrı ayrı net 2.600 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

23. Dosyadaki belgelerden tespit edilen

206,10 TL harç bedelinin başvurucular Remzi Mercen,

Aynur Karaca, Ayten Erdem, Celal Mercen, Orhan Mercen ve Zeynelabidin Mercen'e müştereken; 206,10 TL harç bedelinin başvurucular

Fevzi Mercan, Abdulkadir Mercen, Ayşe Bayraktaroğlu,

Reşat Mercan, Pervin Üstüner, Aynur Mercen, Lamia Mercen, Mehmet Sait

Mercen, Selda Araç, Süreyya Mercen,

Şükran Mercen, Zeynep Yıldız, Şülan

Mercen, Gülişah Mercan,

Hatice Öz ve Mirhan Mercan'a müştereken; 206,10 TL

harç bedelinin başvurucular Şerefhan Mercen ve

Mülkiye Mercen'e müştereken; 206,10 TL harç bedelinin

başvurucu Seydo Başçı'ya ise münferiden ödenmesine

karar verilmesi gerekir.

24. Dosyadaki belgelerden tespit edilen

1.800 TL vekâlet ücretinin başvurucular Remzi Mercen,

Aynur Karaca, Ayten Erdem, Celal Mercen, Orhan Mercen, Zeynelabidin Mercen, Şerefhan Mercen ve

Mülkiye Mercen'e müştereken; 1.800 TL vekâlet

ücretinin başvurucular Fevzi Mercan, Abdulkadir Mercen,

Ayşe Bayraktaroğlu, Reşat Mercan, Pervin Üstüner,

Aynur Mercen, Lamia Mercen,

Mehmet Sait Mercen, Selda Araç, Süreyya Mercen, Şükran Mercen, Zeynep

Yıldız, Şülan Mercen, Gülişah Mercan, Hatice Öz, Mirhan

Mercan ve Seydo Başçı'ya müştereken ödenmesine karar

verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucu Seydo

Başçı'ya 23.400 TL; başvurucu Fevzi Mercan'a net 4.700 TL; başvurucu Reşat

Mercan'a net 7.800 TL; başvurucu Mirhan Mercan'a net

670 TL; başvurucular Aynur Mercen, Hatice Öz, Mehmet

Sait Mercen, Şülan Mercen, Abdulkadir Mercen, Zeynep

Yıldız, Ayşe Bayraktaroğlu ve Lamia Mercen'e ayrı

ayrı net 2.900 TL; başvurucular Gülişah Mercan,

Pervin Üstüner, Selda Araç, Şükran Mercen ve Süreyya Mercen'e ayrı

ayrı net 3.900 TL; başvurucular Orhan Mercen, Remzi Mercen, Zeynelabidin Mercen, Aynur Karaca, Ayten Erdem, Celal Mercen, Şerefhan Mercen ve

Mülkiye Mercen'a ise ayrı ayrı net 2.600 TL manevi

tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 1. 206,10 TL harç bedelinin

başvurucular Remzi Mercen, Aynur Karaca, Ayten Erdem,

Celal Mercen, Orhan Mercen

ve Zeynelabidin Mercen'e

MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; 206,10 TL harç bedelinin başvurucular Fevzi Mercan,

Abdulkadir Mercen, Ayşe Bayraktaroğlu, Reşat Mercan,

Pervin Üstüner, Aynur Mercen,

Lamia Mercen, Mehmet Sait Mercen,

Selda Araç, Süreyya Mercen, Şükran Mercen, Zeynep Yıldız, Şülan Mercen, Gülişah Mercan, Hatice Öz

ve Mirhan Mercan'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; 206,10 TL

harç bedelinin başvurucular Şerefhan Mercen ve

Mülkiye Mercen'e MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; 206,10 TL

harç bedelinin başvurucu Seydo Başçı'ya ise

MÜNFERİDEN ÖDENMESİNE,

2. 1.800 TL vekâlet ücretinin

başvurucular Remzi Mercen, Aynur Karaca, Ayten Erdem, Celal Mercen, Orhan

Mercen, Zeynelabidin Mercen, Şerefhan Mercen ve Mülkiye Mercen'e

MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; 1.800 TL vekâlet ücretinin başvurucular Fevzi Mercan,

Abdulkadir Mercen, Ayşe Bayraktaroğlu, Reşat Mercan,

Pervin Üstüner, Aynur Mercen,

Lamia Mercen, Mehmet Sait Mercen,

Selda Araç, Süreyya Mercen, Şükran Mercen, Zeynep Yıldız, Şülan Mercen, Gülişah Mercan, Hatice

Öz, Mirhan Mercan ve Seydo

Başçı'ya MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Derik Kadastro Mahkemesine (E.1988/27,

K.2014/8) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 13/4/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Muammer

TOPAL

M. Emin KUZ

Raportör Yrd.

:

Ceren Sedef

EREN

Başvurucular

:

1. Remzi

MERCEN

2. Aynur

KARACA

3. Ayten

ERDEM

4. Celal

MERCEN

5. Orhan

MERCEN

6. Zeynelabidin MERCEN

7. Mülkiye

MERCEN

8. Şerefhan

MERCEN

Vekili

:

Av. Ali

AYDEMİR

9. Fevzi

MERCAN

10.

Abdulkadir MERCEN

11. Ayşe

BAYRAKTAROĞLU

12. Reşat

MERCAN

13. Pervin

ÜSTÜNER

14. Aynur

MERCEN

15. Lamia

MERCEN

16. Mehmet

Sait MERCEN

17. Selda

ARAÇ

18. Süreyya

MERCEN

19. Şükran

MERCEN

20. Zeynep

YILDIZ

21. Şülan MERCEN

22. Gülişah MERCAN

23. Hatice

ÖZ

24. Mirhan MERCAN

25. Seydo BAŞÇI

Vekili

:

Av. Hakan

GELERİ