Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/11821, 08.06.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

HAYDAR DEMİRHAN VE SERDAR DEMİRHAN BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/11821)

Karar Tarihi: 8/6/2017

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, ceza davasında tanık dinletme taleplerinin

gerekçesiz reddedilmesi ve hukuka aykırı delillere dayanılarak mahkûmiyet

kararı verilmesi nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvurular 10/7/2014 ve 11/7/2014 tarihlerinde

yapılmıştır.

3. Başvurular, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan

ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvuruların kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. 2014/11987 başvuru numaralı bireysel başvuru dosyasının

hukuki irtibat nedeniyle2014/11821 başvuru numaralı bireysel başvuru dosyası

ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

8. Başvuru formları ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

9. (Kapatılan) İstanbul 12. Ağır Ceza Mahkemesinin (CMK 250.

madde ile görevli) 26/2/2013 tarihli ve E.2009/186,

K.2013/29 sayılı kararıyla suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma ve

uyuşturucu madde ticareti yapma suçlarından başvurucular hakkında mahkûmiyet

kararı verilmiştir.

10. Başvurucuların anılan kararı temyiz etmesi üzerine Yargıtay

10. Ceza Dairesinin 12/6/2014 tarihli ve E.2014/3459,

K.2014/4613 sayılı kararıyla anılan hükümonanmıştır.

Aynı dosyada yargılanan bir kısım sanık yönünden ise bozma kararı verilmiştir.

11. Yargıtayın kısmi bozmaya ilişkin

kararının ardından dosya, İstanbul 15. Ağır Ceza Mahkemesinin E.2009/2 sayısına

kaydedilmiştir.

12. Başvurucular nihai karardan 12/6/2014

tarihinde haberdar olmuştur. Bireysel başvurular 10/7/2014

ve 11/7/2014 tarihlerinde yapılmıştır.

13. Bireysel

başvurular sonrasında İstanbul 15. Ağır Ceza Mahkemesi 16/2/2016

tarihli ve E.2009/2, K.2013/8 sayılı ek kararı ile başvurucular hakkında

infazın durdurulmasına ve yukarıda belirtilen davada yargılamanın yenilenmesine

karar vermiştir. Ek kararın gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:

"İstanbul (kapatılan) 12.Ağır Ceza

Mahkemesince 2009/186 Esas - 2013/29 sayılı kararıylasanıklardan

A. D. liderliğinde örgüt kapsamında sanıklar ...

Haydar, Serdar ... yönündenTCK 188/3-4-5, 220/1-2

maddeleri gereğince sanıkların cezalandırılması yoluna gidilmiş, yapılan temyiz

incelemesi sonucunda Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının yargılamanın iadesi

yönünde talepte bulunan sanıklar Haydar Demirhan ve Serdar Demirhan yönünden

beraat mütalaasında bulunmuş Yargıtay 10. Ceza Dairesi 2014/359 Esas -

2014/4613 Karar sayılı ilamıyla oy çokluğuyla (3/2 Başkan ile bir üyenin

muhalefeti ile)sanıklar Haydar Demirhan ve Serdar Demirhan yönünden yerel

mahkeme kararının onanmasına, [karar verilmiştir]. Sanıkların Anayasa

Mahkemesi ve CMK 'daki tutukluluk süreleri gözönüne alınarak 5 yılı dolmuş olduğundan bu sanıklar

yönünden tahliye yoluna gidilmiştir.

Sanıklar Haydar Demirhan ve Serdar Demirhan

vasilerinin talebiyle hükme esas alınan ve evde yapılan arama tutanağının sahte

olduğunu belirtmiş ev arama tutanağında ismi geçen S. T.nin imzasının sahteve bu hususta Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda

bulunmuş Cumhuriyet Savcılığı ilgili ev arama tutanağı bilirkiyiye

tevdii edilmiş 31/12/2012 tarihinde Adli Tıp Uzmanı

(Grafolog) C. A. imzası ile alınan bilirkişi raporunda ev arama tutanağındaki

S.T.ye atfen atılan imzanın S. T.nin eli ürünü olmadığının rapor edildiği

görülmüştür.

...

Sanıkların

cezalandırılmasına gidilen CMK 311/1-amaddesine göre duruşmada kullanılan ve

hükmü etkileyen bir belgenin sahteliği anlaşılırsa yargılamanın iade nedeni

sayıldığı, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun emsal kararlarında da koşullarına

uymayan bir arama kararına istinaden yapılan aramanın hukuka aykırı olacağını

böyle bir arama ile elde edilen deliller yargılama neticesine hükme esas

alınamayacağı durumu karşısında CMK 318. [m]addesi

gereğince yargılamanın yenilenmesi isteminin kabule değerolduğuna

karar verilmesi gerektiğinden CMK 312. maddesi gereğince sanıklar HAYDAR

DEMİRHAN VE SERDAR DEMİRHAN'ınileride mağduriyetine

yol açmama adına yapılan inceleme sonucunda yenileme isteminin CMK 321/2.

MADDESİNE GÖRE KABULÜNE veyeniden duruşma açılmasına,

... İNFAZIN DURDURULMASINA, infaz evrakının

geri alınmasına ve bu husustaİstanbul Cumhuriyet

Başsavcılığı İlamat ve İnfaz Masasına müzekkere

yazılmasına [karar verildi.]"

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

14. Mahkemenin 8/6/2017 tarihinde yapmış

olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucuların

İddiaları

15. Başvurucular mahkûmiyetlerine esas alınan telefon

görüşmelerinin yakın akrabalar arasında gerçekleşmesinden dolayı hukuka aykırı

delil niteliğinde olduğunu, soruşturma kaspamında

icra edilen arama neticesinde tutulan tutanağın altındaki imzanın işlem tanığı

S.T.ye ait olmadığını, bu durumun adli tıp uzmanı raporu ile ispatlandığını,

buna rağmen kararda bu hususlara hiç değinilmediğini ve arama tutanağı altında

imzası bulunan şahısların tanık olarak dinlenmesi taleplerinin gerekçesiz

biçimde reddedildiğini belirterek Anayasa'nın 22., 36.

ve 38. maddelerinde belirtilen haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüş;

yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunmuşlardır.

B. Değerlendirme

16. Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 45. maddesinin (2) numaralı

fıkrası uyarınca bireysel başvuru yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurabilmek

için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması gerekir. Temel hak ve

özgürlüklere saygı, devletin tüm organlarının anayasal ödevi olup bu ödevin

yerine getirilmemesi nedeniyle ortaya çıkan hak ihlallerinin düzeltilmesi idari

ve yargısal makamların görevidir. Bu nedenle temel hak ve özgürlüklerin ihlal

edildiği iddialarının öncelikle derece mahkemeleri önünde ileri sürülmesi, bu

makamlar tarafından değerlendirilmesi ve bir çözüme kavuşturulması esastır (Ayşe Zıraman ve Cennet

Yeşilyurt, B. No: 2012/403, 26/3/2013, §

16).

17. Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru, iddia edilen hak

ihlallerinin derece mahkemelerince düzeltilmemesi hâlinde başvurulabilecek

ikincil nitelikte bir kanun yoludur. Bireysel başvuru yolunun ikincil niteliği

gereği Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilmek için öncelikle

olağan kanun yollarının tüketilmesi zorunludur. Bu ilke uyarınca başvurucunun

şikâyetini öncelikle ve süresinde yetkili idari ve yargısal mercilere usulüne

uygun olarak iletmesi, bu konuda sahip olduğu bilgi ve kanıtlarını zamanında bu

makamlara sunması, aynı zamanda bu süreçte dava ve başvurusunu takip etmek için

gerekli özeni göstermiş olması gerekir (Ayşe

Zıraman ve Cennet Yeşilyurt, § 17).

18. Somut olayda başvurucular hakkında verilmiş olan karar,

temyiz incelemesi sonucunda Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 12/6/2014

tarihli kararıyla onanarak kesinleşmiştir. Ancak başvurucular vasisinin

bireysel başvurudan sonra 8/1/2016 tarihli dilekçesi

ile olağanüstü kanun yolu niteliğinde olan yargılamanın yenilenmesi talebiyle

dosyanın devredildiği mahkemeye yaptığı başvuru kabul edilmiştir.

19. Yargılamanın yenilenmesi, olağanüstü bir kanun yolu olarak

düzenlenmişse de mahkemece yargılamanın yenilenmesine karar verilmesi hâlinde

yapılacak duruşma sonucunda dava hakkında yeniden hüküm verilecektir. Anılan

hükme karşı kanun yollarına başvurulması imkânı da bulunmaktadır. Dolayısıyla

bu süreçte adil yargılanma hakkına yönelik ihlal iddialarının öncelikle derece

mahkemelerince incelenmesinin beklenilmesi Anayasa Mahkemesinin ikincil

nitelikteki rolüne uygun olacaktır (Orhan

Eren, B. No: 2014/3003, 9/3/2017, § 34).

20. Açıklanan nedenlerle başvurunun başvuru yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle kabul

edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun başvuru

yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yapılan yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde

BIRAKILMASINA 8/6/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin YILDIRIM

Üyeler

:

Serdar ÖZGÜLDÜR

Osman Alifeyyaz

PAKSÜT

Recep KÖMÜRCÜ

Celal Mümtaz AKINCI

Raportör

:

Akif YILDIRIM

Başvurucu

:

1. Haydar DEMİRHAN

2. Serdar DEMİRHAN

Vekili

:

Av. Hatip MERCAN