Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/11163, 21.06.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

ERMAN PAKSOY BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/11163)

Karar Tarihi: 21/6/2017

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru; aynı eylemle ilgili iki ayrı kamu davası açılması

nedeniyle aynı suçtan iki kez yargılanmama hakkının, aynı eylem nedeniyle ayrı

bir kamu davası açıldığı hususu dikkate alınmadan ve o yargılamanın sonucu

beklenmeden hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi nedeniyle

adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 2/7/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal

Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler

çerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir:

7. Osmaniye Cumhuriyet

Başsavcılığının 24/4/2012 tarihli iddianamesi ile sendikal hakların kullanılmasını

engelleme suçundan başvurucu hakkında kamu davası açılmıştır.

8. Yargılamayı yürüten Osmaniye 2.

Sulh Ceza Mahkemesi 16/4/2013 tarihli kararıyla başvurucunun beraatine karar vermiştir.

9. Katılan vekilinin talebi

üzerine temyiz incelemesi yapan Yargıtay 18. Ceza Dairesi 8/2/2016 tarihli

kararıyla beraat hükmünü onamıştır.

10. Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığının 23/3/2012 tarihli

iddianamesi ile sendikal hakların kullanılmasını engelleme suçundan başvurucu

hakkında kamu davası açılmıştır. Yargılamaya konu iddianamelerden başvurucu

hakkında açılan davaların aynı eyleme ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

11. Yargılamayı yürüten Kocaeli 4. Asliye Ceza Mahkemesi

27/3/2014 tarihli kararıyla başvurucunun isnat edilen suçtan mahkûmiyetine

hükmetmiş, sonrasında hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı

vermiştir.

12. Başvurucu müdafiinin HAGB kararına

yönelik itirazı Kocaeli 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 16/5/2014 tarihli kararıyla

reddedilmiştir.

13. Başvurucu 2/7/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

14. Mahkemenin 21/6/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Aynı Suçtan İki Kez Yargılanmama Hakkının

İhlal Edildiğine İlişkin İddia

15. Başvurucu; aynı eylem nedeniyle iki kez yargılandığını, bu

nedenle aynı suçtan iki kez yargılanmama hakkının ihlal edildiğini ileri

sürmüştür.

16. Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası ile 30/3/2011

tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri

Hakkında Kanun’un 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereği Anayasa

Mahkemesine yapılan bir bireysel başvurunun esasının incelenebilmesi için kamu

gücü tarafından ihlal edildiği iddia edilen hakkın Anayasa'da güvence altına

alınmış olmasının yanı sıra Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (Sözleşme) veya

Türkiye'nin taraf olduğu ek protokollerin kapsamına da girmesi gerekir. Bir

başka ifadeyle Anayasa ve Sözleşme'nin ortak koruma alanı dışında kalan bir hak

ihlali iddiasını içeren başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi

mümkün değildir (Onurhan Solmaz, B. No: 2012/1049, 26/3/2013, §

18).

17. Aynı suçtan iki kez yargılanmama ve cezalandırılmama hakkı, Sözleşme’ye ek Türkiye’nin taraf olduğu (7) numaralı

Protokol’ün 4. maddesinde yer alsa da, söz konusu Protokol'ün uygun bulunmasına

dair 6684 sayılı Kanun'un Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından 10/3/2016

tarihinde kabul edildiği ve 25/3/2016 tarihinde Resmi Gazete'de

yayınlandığı, 28/3/2016 tarihinde de Bakanlar Kurulunca onaylanan Protokol'ün

1/8/2016 tarihinde yürürlüğe girdiği, başvurucunun HAGB kararına yaptığı

itirazın 16/5/2014 tarihinde reddedildiği ve HAGB kararının aynı tarihte

kesinleştiği, kararın kesinleşiği tarih itibarıyla

Türkiye'nin (7) nolu protokole taraf olmadığı tespit

edilmiştir. Bu nedenle,2/7/2014 tarihli başvuruda, aynı suçtan iki kez

yargılanmama ve cezalandırılmama hakkı yönünden inceleme yapmaya imkân

bulunmamaktadır.

18. Açıklanan nedenlerle başvurunun bu kısmının konu bakımından yetkisizlik nedeniyle

kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Adil Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine

İlişkin İddia

19. Başvurucu, aynı eylem nedeniyle bir başka kamu davası

açıldığı dikkate alınmadan ve o yargılamanın sonucu beklenmeden HAGB kararı

verilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

20. HAGB, sanığa yüklenen suça ilişkin yargılama sonunda cezaya

hükmedilmesi hâlinde hükmün açıklanmasının belirli koşulların gerçekleşmesine

bağlı olarak ertelenmesi anlamına gelmektedir. Kanunda belirtilen koşulların

gerçekleşmesine karşın sanığın kabul etmemesi hâlinde hükmün açıklanmasının

geri bırakılmasına karar verilemeyeceği 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza

Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesinin (6) numaralı fıkrasının son cümlesinde

ifade edilmektedir. Bu kapsamda sanığın, yargılamanın hukuki kesinliği ifade

eden bir hükümle sonuçlanmasını ya da cezaya hükmedilmesi durumunda hükmün

açıklanmasının geri bırakılmasını tercih etme imkânı bulunmaktadır (Ali Gürsoy, B. No: 2012/833, 26/3/2013, §

19).

21. HAGB kararı, yargılamayı hükümle sonuçlandıran bir karar

niteliğinde olmayıp ceza yargılamasını sona erdiren düşme nedenlerinden

biridir. 5271 sayılı Kanun'un 231. maddesinin (10) ve (11) numaralı

fıkralarında belirtildiği üzere denetim süresi içinde kasıtlı yeni bir suç

işlenmediği takdirde açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarak

davanın düşmesine, denetim süresi içinde kasıtlı yeni bir suç işlenmesi veya

öngörülen yükümlüklere aykırı davranılması hâlinde hükmün açıklanmasına karar

verilir (Ali Gürsoy, § 21).

22. 5271 sayılı Kanun'un 231. maddesinin (12) numaralı

fıkrasında, HAGB kararına karşı itiraz kanun yoluna başvurulabileceği

düzenlenmiştir. Bununla birlikte ancak denetim süresi içinde kasıtlı yeni bir

suç işlenmesi hâlinde hükmün açıklanmasıyla veya bu süre içinde kasıtlı yeni

bir suç işlenmemesi hâlinde düşme kararıyla yargılama nihai olarak sona

erdiğinde hüküm niteliği olan bu kararlara karşı kanun yoluna başvurulabilir ve

esasa ilişkin itirazlar bu aşamada ileri sürülebilir (Ali Gürsoy, § 22).

23. 5271 sayılı Kanun'un 231. maddesinin (6) numaralı fıkrasına

göre sanık kabul etmediği takdirde HAGB kararı verilmez. Bu durumda ilk derece

mahkemesince istinaf kanun yolu açık olarak karar verilebilecektir. Başka bir

deyişle haklarında HAGB kararı verilmesini kabul eden sanıklar, verilen kararın

istinafta yapılacak esas ve usul incelemesini talep etme hakkından

vazgeçmişlerdir. Somut olayda başvurucu, yargılama sonunda hakkında HAGB kararı

verilmesine rıza göstermiştir. Dolayısıyla başvurucu, söz konusukarar

ile ortaya çıkan menfaatlerden yararlanmayı tercih etmiştir (Adnan Erkuş/Türkiye, B. No: 61196/11,

4/12/2012, § 22).

24. Somut olayda yargılama sonunda verilen kararların temel

hakları ihlal ettiği iddiası -somut olayın özelliği de nazara alındığında-

istinaf/temyiz incelemesinde de ileri sürülebilecek iddialardandır.

Başvurucunun talebi üzerine HAGB kararı verildiği ve istinaf/temyiz yoluna

başvurmayı mümkün kılan bir karar verilmesinin tercih edilmediği

anlaşılmaktadır.

25. Açıklanan nedenlerle başvurunun bu kısmının açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle

kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. 1. Aynı suçtan iki kez yargılanmama hakkının ihlal edildiğine

ilişkin iddianın konu bakımından yetkisizlik

nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

2. Adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle

KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

21/6/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin YILDIRIM

Üyeler

:

Serdar ÖZGÜLDÜR

Osman Alifeyyaz

PAKSÜT

Recep KÖMÜRCÜ

Recai AKYEL

Raportör

:

Murat İlter DEVECİ

Başvurucu

:

Erman PAKSOY

Vekili

:

Av. Şerife FİKİRLİ US