Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/10680, 10.05.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

AYTEKİN GÜLLÜ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/10680)

Karar Tarihi: 10/5/2017

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 27/6/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine

ilişkin iddia dışındaki iddialar yönünden kısmi kabul edilmezlik kararı

verilerek makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddia

yönünden başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından

yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

8. Başvurucu, Gaziantep Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüğünde

gümrük muayene memuru olarak çalışmakta iken hakkında disiplin soruşturması

açılmıştır.

9. Mülga (kapatılan) Gümrük Müsteşarlığı Yüksek Disiplin

Kurulunun 10/1/2001 tarihli ve 01 sayılı kararı ile başvurucunun meslekten

çıkarılmasına karar verilmiştir.

10. Başvurucu tarafından belirtilen işlem aleyhineiptal

davası açılmıştır.

11. Gaziantep İdare Mahkemesinin 28/3/2002 tarihli ve

E.2001/611, K.2002/507 sayılı kararı ile davanın reddine hükmedilmiştir.

12. Başvurucunun temyizi üzerine Danıştay Onikinci

Dairesinin 18/6/2003 tarihli ve E.2002/5140, K.2003/1891 sayılı kararı ile İlk

Derece Mahkemesi hükmünün onanmasına karar verilmiştir.

13. Başvurucunun karar düzeltme istemi, aynı Dairenin 8/10/2004

tarihli ve E.2003/5428, K.2004/2959 sayılı kararı ile kabul edilmiştir.

14. Mülga Gümrük Müsteşarlığı Yüksek Disiplin Kurulunun

18/4/2005 tarihli ve 2005/1 sayılı kararı ile başvurucunun meslekten

çıkarılmasına karar verilmiştir.

15. Başvurucu tarafından belirtilen işlem aleyhine 12/7/2005

tarihinde iptal davası açılmıştır.

16. Gaziantep 1. İdare Mahkemesinin 27/12/2007 tarihli ve

E.2005/163, K.2007/1747 sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline

hükmedilmiştir.

17. Davalı idarenin temyizi üzerine Danıştay Onikinci

Dairesinin 30/12/2008 tarihli ve E.2008/2241, K.2008/7432 sayılı kararı ile

bozma kararı verilmiştir.

18. Bozma kararına uyularak yapılan yeniden incelemede,

Gaziantep 1. İdare Mahkemesinin 25/3/2009 tarihli ve E.2009/230, K.2009/372

sayılı kararı ile davanın reddine hükmedilmiştir.

19. Başvurucunun temyizi üzerine Danıştay Onikinci

Dairesinin 14/11/2011 tarihli ve E.2009/6319, K.2011/5808 sayılı kararı ile

bozma kararı verilmiştir.

20. Davalı idarenin karar düzeltme istemi, aynı Dairenin

19/2/2014 tarihli ve E.2012/1325, K.2014/940 sayılı kararı ile reddedilmiş; İlk

Derece Mahkemesinin davanın reddi kararının onanmasına hükmedilmiştir.

21. Başvurucu 27/6/2014 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

22. Mahkemenin 10/5/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

23. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini

ileri sürmüştür.

A. Gaziantep 1. İdare

Mahkemesinin 27/12/2007 tarihli ve E.2005/163, K.2007/1747 Sayılı Kararı

Kapsamında Yürütülen Yargılamada Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlal

Edildiğine İlişkin İddia

1. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

24. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Esas Yönünden

25. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

idari yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak

davanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Selahattin Akyıl, B. No: 2012/1198,

7/11/2013, §§ 45, 47).

26. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

idari yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Selahattin Akyıl, § 41).

27. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 8 yıl 7 aylık

yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

28. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

B. Gaziantep İdare

Mahkemesinin 28/3/2002 tarihli ve E.2001/611, K.2002/507 Sayılı Kararı

Kapsamında Yürütülen Yargılamada Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlal

Edildiğine İlişkin İddia

29. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un geçici 1. maddesinin (8)

numaralı fıkrası uyarınca Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisinin

başlangıcı 23/9/2012 tarihi olup bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem ve

kararlar aleyhine yapılan bireysel başvurular incelenebilir (Zafer Öztürk, B. No: 2012/51, 25/12/2012,

§ 17).

30. Somut olayda, başvuru konusu

kararın 23/9/2012 tarihinden önce (8/10/2004 tarihinde, bkz. § 13)

kesinleştiği anlaşılmıştır.

31. Açıklanan nedenlerle başvurunun, diğer kabul edilebilirlik

koşulları yönünden incelenmeksizin zaman

bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

32. 6216 sayılı Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrası

şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

33. Başvurucu, tazminat talebinde bulunmuştur.

34. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

35. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları karşılığında

başvurucuya net 9.600 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

36. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harçtan oluşan

yargılama giderinin başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. 1. Gaziantep 1. İdare Mahkemesinin 27/12/2007 tarihli ve

E.2005/163, K.2007/1747 sayılı kararı kapsamında yürütülen yargılamada makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR

OLDUĞUNA,

2. Gaziantep İdare Mahkemesinin 28/3/2002 tarihli ve E.2001/611,

K.2002/507 sayılı kararı kapsamında yürütülen yargılamada makul sürede

yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın zaman bakımından yetkisizlik nedeniyle

KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucuya net 9.600 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,

tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harçtan oluşan yargılama giderinin BAŞVURUCUYA

ÖDENMESİNE,

E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Gaziantep 1. İdare Mahkemesine

(E.2005/163, K.2007/1747) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

10/5/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Recep

KÖMÜRCÜ

M. Emin KUZ

Raportör Yrd.

:

Leyla Nur

ODUNCU

Başvurucu

:

Aytekin

GÜLLÜ