Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2013/8667, 10.03.2015

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

MEHMET SERDAR AYAROĞLU

BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2013/8667)

Karar Tarihi: 10/3/2015

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvurucu,

29/6/2001 tarih ve 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun’a muhalefet suçunu

işlediği iddiasıyla yargılandığı davanın makul sürede sonuçlanmadığını

belirterek, adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüş, manevi

tazminat talebinde bulunmuştur.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru,

29/11/2013 tarihinde İstanbul 17. Asliye Ceza Mahkemesi vasıtasıyla

yapılmıştır. İdari yönden yapılan ön incelemede başvurunun Komisyona

sunulmasına engel bir durumun bulunmadığı tespit edilmiştir.

3. İkinci Bölüm Birinci Komisyonunca, kabul edilebilirlik

incelemesi Bölüm tarafından yapılmak üzere, dosyanın Bölüme gönderilmesine

karar verilmiştir.

4. Bölüm

tarafından 29/1/2014 tarihinde, kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin

birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

5. Başvuru konusu olay ve

olgular ile başvurunun bir örneği, görüş için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir. Adalet Bakanlığının 17/2/2014 tarihli yazısında, Anayasa

Mahkemesinin önceki kararlarına ve bu kapsamda sunulan görüşlerine atfen,

başvuru hakkında görüş sunulmayacağı bildirilmiştir.

III. OLAY VE

OLGULAR

A. Olaylar

6. Başvuru formu ve ekleri ile

başvuruya konu yargılama dosyası içeriğinden tespit edilen ilgili olaylar

özetle şöyledir:

7. Başvurucu ve diğer yirmi üç şüpheli hakkında, Bayındırlık

ve İskan Bakanlığının 15/8/2007 tarihli suç ihbarı

üzerine, 4708 sayılı Kanun’a muhalefet suçunu işledikleri iddiasıyla Şişli

Cumhuriyet Başsavcılığının 26/2/2009 tarih ve E.2009/5911 sayılı iddianamesi

ile Şişli 13. Asliye Ceza Mahkemesinde kamu davası açılmıştır.

8. Şişli Adliyesinin kapatılması üzerine, yargılamaya

İstanbul 36. Asliye Ceza Mahkemesinde devam edilmiştir.

9. İstanbul 36. Asliye Ceza Mahkemesi, 11/6/2013 tarih ve

E.2009/824, K.2013/318 sayılı kararı ile başvurucu ve vekilinin yokluğunda,

başvurucunun beraatine karar vermiştir.

10. Gerekçeli karar, 26/6/2013 tarihinde başvurucu vekiline

tebliğ edilmiştir.

11. Mahkemece, kararın 10/9/2013 tarihinde kesinleştiği,

5/11/2013 tarihinde kararın ekine yazılmıştır.

12. Başvurucu, 29/11/2013 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

B. İlgili

Hukuk

13. 4708 sayılı Kanun’un 9. maddesinin birinci fıkrası,

4/12/2004 tarih ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 223. maddesinin (2)

numaralı fıkrasının (e) bendi.

IV. İNCELEME VE

GEREKÇE

14. Mahkemenin 10/3/2015 tarihinde yapmış olduğu toplantıda,

başvurucunun 29/11/2013 tarih ve 2013/8667 numaralı bireysel başvurusu

incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

15. Başvurucu, 4708 sayılı Kanun’a muhalefet suçunu işlediği

iddiasıyla Şişli Cumhuriyet Başsavcılığının 26/2/2009 tarihli iddianamesi ile

hakkında açılan kamu davasının makul sürede sonuçlanmadığını, 10/9/2013

tarihinde kesinleşen karara ilişkin kesinleşme şerhinin 20/11/2013 tarihinde

tebliğ edildiğini belirterek, adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri

sürmüştür.

B. Değerlendirme

16. 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Bireysel başvuru usulü” kenar başlıklı 47. maddesinin (5)

numaralı fıkrası şöyledir:

“Bireysel başvurunun, başvuru yollarının tüketildiği

tarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren

otuz gün içinde yapılması gerekir.”

17. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün “Başvuru süresi ve mazeret” başlıklı 64.

maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:

“Bireysel başvurunun, başvuru yollarının tüketildiği

tarihten, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren

otuz gün içinde yapılması gerekir.”

18. Bireysel başvurunun ön şartlarından birisi de başvuru

süresidir. Süre, başvurunun her aşamasında dikkate alınması gereken bir usul

hükmüdür.

19. Bireysel başvuruların, 6216 sayılı Kanun'un 47.

maddesinin (5) numaralı fıkrası ile İçtüzük'ün 64.

maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca, başvuru yollarının tüketildiği

tarihten, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren

otuz gün içinde Anayasa Mahkemesine doğrudan veya diğer mahkemeler yahut yurt

dışı temsilcilikler vasıtasıyla yapılması gerekmektedir (B. No: 2012/1075,

12/2/2013, §§ 18-19).

20. Başvuru konusu olayda, başvurucu, İstanbul 36. Asliye

Ceza Mahkemesinde yargılandığı davanın makul sürede sonuçlanmadığını

belirterek, adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

21. Bireysel başvuruda bulunulmadan önce, ihlal iddiasının

dayanağı olan işlem, eylem ya da ihmal için kanunda öngörülmüş olan idari ve

yargısal başvuru yollarının tamamının tüketilmiş olması gerekmekle birlikte,

hukuk sistemimizde, yargılamanın uzamasını önleyici etkiye sahip olan veya

yargılamanın makul sürede yapılmaması sonucunda oluşan zararları tespit ve

tazmin edici nitelik taşıyan bir idari veya yargısal başvuru yolunun

bulunmadığı anlaşıldığından başvuru, kanun yollarının tüketilmesi yönünden

kabul edilebilir niteliktedir (B. No: 2012/13, 2/7/2013, §§ 28-30).

22. Bununla birlikte, temyiz yolu açık olan bir hükme yönelik

olarak, etkili görmedikleri veya hukuki yararları olmadığı için bu yola

başvurmayan başvurucular, Mahkemece verilen kararı öğrendikleri tarihte ihlale

neden olduğunu ileri sürdükleri kararı öğrenmiş olup, temyiz yoluna

başvurmayarak, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru hakkını kullanmışlarsa,

buna ilişkin süreye riayet etmeleri beklenir. Her ne kadar derece mahkemesi

kararı, temyiz başvuru süresi sonunda kesinleşmekte ise de başvurucular bu yola

başvurmadığında, Mahkemece verilen kararın tebliği ile ihlale neden olduğunu

ileri sürdükleri kararı öğrendiklerine göre, bu tarihten itibaren otuz gün

içinde başvuruda bulunmaları gerekir. Temyiz yolunu etkili bir yol olarak

görmeyen başvurucular bireysel başvuruda bulunma yolunu tercih etmişlerse

bireysel başvuruya ilişkin süreye riayet etmelidirler.

23. Başvuru konusu olayda, Mahkemece yapılan yargılama

sonunda, 11/6/2013 tarihinde başvurucu ve vekilinin yokluğunda, başvurucunun beraatine karar verilmiştir. Başvurucu her ne kadar başvuru

dilekçesinde, kesinleşme şerhinin 20/11/2013 tarihinde tebliğ edildiğini ileri

sürmüşse de gerekçeli kararın 26/6/2013 tarihinde başvurucu vekiline tebliğ

edildiği anlaşılmıştır.

24. Yukarıda anılan Kanun ve İçtüzük hükümleri uyarınca

bireysel başvurunun, başvuru yollarının tüketildiği tarihten, başvuru yolu

öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması

gerekir. Ancak başvurucular, etkili yol olarak görmedikleri temyiz yoluna

başvurmamışlarsa, mahkemece verilen kararın öğrenilmesinden itibaren otuz gün

içinde bireysel başvuruda bulunmaları gerekir.

25. Başvuru konusu olayda başvurucu, ihlale neden olduğunu

düşündüğü İstanbul 36. Asliye Ceza Mahkemesinin gerekçeli kararını 26/6/2013

tarihinde tebellüğ ettiği halde, bu tarihten itibaren otuz günlük başvuru

süresinin geçmesinden sonra 29/11/2013 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur. Dolayısıyla başvuruda süre aşımı bulunduğu sonucuna varılmaktadır.

26. Açıklanan nedenlerle, ihlale neden olduğu ileri sürülen

karara ilişkin olarak otuz gün geçtikten sonra yapılan başvurunun, diğer kabul

edilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin “süre aşımı” nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun, “süre aşımı” nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu

üzerinde bırakılmasına,

10/3/2015 tarihinde OY BİRLİĞİYLE

karar verildi.

Başkan

:

Alparslan ALTAN

Üyeler

:

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Recep KÖMÜRCÜ

Engin YILDIRIM

Celal Mümtaz AKINCI

Raportör Yrd.

:

Derya ATAKUL

Başvurucu

:

Mehmet Serdar AYAROĞLU

Vekili

:

Av. Serhat ARSLANARGIN