Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2019/9386, 24.10.2019

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

NASHAAT ALALLOUSH BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2019/9386)

Karar Tarihi: 24/10/2019

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru; öldürülme veya kötü muameleye maruz kalma riski

bulunan ülkeye sınır dışı edilme kararı verilmesi ve geri gönderme merkezindeki

tutulma koşulları nedenleriyle kötü muamele yasağının, idari gözetim altında

tutmanın hukuki olmaması nedeniyle de kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının

ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 26/3/2019 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvurucu, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün

(İçtüzük) 73. maddesi uyarınca sınır dışı etme ve idari gözetim altına alma

işlemlerinin yürütmesinin tedbiren durdurulmasına

karar verilmesini talep etmiştir.

4. Birinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca 27/3/2019 tarihinde tedbir

talebinin ve başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından

yapılmasına karar verilmiştir.

5. Birinci Bölüm tarafından 27/3/2019 tarihinde başvurucunun

ülkesine sınır dışı edilmesine ilişkin işlemin geçici olarak (tedbiren) durdurulmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve ilgili

Kurumlardan gelen belgelere göre olaylar özetle şöyledir:

7. Başvurucu, Suriye Arap Cumhuriyeti vatandaşıdır.

8. İstanbul Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü tarafından

20/3/2019 tarihinde başvurucunun sınır dışı edilmek üzere idari gözetim altına

alınmasına karar verilmiştir. Başvurucu söz konusu karar gereğince Kırklareli

Geri Gönderme Merkezinde (GGM) idari gözetim altına tutulmaya başlanmıştır.

9. Başvurucu tarafından 26/3/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunulmuştur.

10. Başvurucu 27/6/2019 tarihli dilekçesiyle bireysel

başvurusundan feragat ettiğini ve gönüllü olarak ülkesine dönmek istediğini

belirtmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

11. Mahkemenin 24/10/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

12. Başvurucu; sınır dışı edilmesi hâlinde yaşamı ile maddi ve

manevi varlığının ülkesinde tehlikeye düşebileceğini, idari gözetim altında

tutmanın hukuki olmadığını ve GGM'deki koşulların

insan haysiyetiyle bağdaşmadığını belirterek eğitim, aile hayatına saygı, adil

yargılanma, kişi hürriyeti ve güvenliği ile yaşam hakkının yanında kötü muamele

yasağının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme

1. Adli Yardım Talebi Yönünden

13. Anayasa Mahkemesinin Mehmet

Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) kararında belirtilen ilkeler

dikkate alınarak geçimini önemli ölçüde güçleştirmeksizin yargılama giderlerini

ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun açıkça dayanaktan yoksun

olmayan adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir.

2. Diğer İddialar Yönünden

14. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un “Kararlar” kenar başlıklı 50. maddesinin (5) numaralı fıkrası

şöyledir:

“Davadan

feragat hâlinde, düşme kararı verilir.”

15. İçtüzük'ün “Düşme kararı” kenar başlıklı 80.

maddesinin (1) numaralı fıkrasının ilgili kısımları ve (2) numaralı fıkrası

şöyledir:

“(1) Bölümler ya da komisyonlarca yargılamanın her

aşamasında aşağıdaki hallerde düşme kararı verilebilir:

a) Başvurucunun davadan açıkça feragat etmesi

…

(2) Bölümler

ya da Komisyonlar; yukarıdaki fıkrada belirtilen nitelikteki bir başvuruyu,

Anayasanın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve

sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığı

hâllerde incelemeye devam edebilir.”

16. Başvurucu, Anayasa Mahkemesine yaptığı bireysel başvurudan

feragat ettiğini ve kendi isteğiyle ülkesine dönmek istediğini belirtmiştir.

Somut olayda başvurudan feragat edilmesine rağmen başvurunun incelenmesinin

sürdürülmesini haklı kılan bir neden de bulunmamaktadır.

17. Açıklanan gerekçelerle başvurunun kabul edilebilirlik

şartları yönünden incelenmeksizin feragat

nedeniyle düşmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Adli yardım talebinin KABULÜNE,

B. Başvurunun feragat nedeniyle

DÜŞMESİNE,

C. Sınır dışı edilme işlemine ilişkin verilen tedbir kararının

SONLANDIRILMASINA,

D. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun

339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca tahsil edilmesi mağduriyetine

neden olacağından başvurucunun yargılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF

TUTULMASINA,

E. Kararın bir örneğinin İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel

Müdürlüğüne GÖNDERİLMESİNE 24/10/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Hasan Tahsin

GÖKCAN

Üyeler

:

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Burhan ÜSTÜN

Kadir ÖZKAYA

Yusuf Şevki

HAKYEMEZ

Raportör

:

Sinan

ARMAĞAN

Başvurucu

:

Nashaat ALALLOUSH

Vekili

:

Av. Nebil ŞAHİN