Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2018/30964, 20.04.2020

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

SELAHATTİN ÇİFTÇİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2018/30964)

Karar Tarihi: 20/4/2020

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, uzun yargılama nedeniyle makul sürede yargılanma

hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 10/10/2018 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 71.

maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca başvurunun içtihadın oluştuğu alana

ilişkin olduğu değerlendirilerek Bakanlık cevabı beklenmeden incelenmesine

karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

8. Başvurucu, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağının tahsil

edilmesine karar verilmesi talebiyle özel bir şirket aleyhinde 3/10/2012 tarihinde alacak davası açmıştır.

9. İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin 7/11/2013 tarihli

kararı ile dava kabul edilerek toplam 95.906,17 TL alacağın başvurucuya

ödenmesine hükmedilmiştir.

10. Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 29/12/2014 tarihli kararı ile

hüküm bozulmuştur.

11. Yargılama devam etmekte iken İstanbul 20. Asliye Ticaret

Mahkemesi kapatılmıştır. Bunun üzerine İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesince

(Mahkeme) bozma kararına uyularak yargılamaya devam edilmiştir.

12. Mahkemenin 3/7/2018 tarihli kararı ile dava kısmen kabul

edilerek 93.906,17 TL alacağın tahsil edilmesine karar verilmiştir.

13. 19/10/2018 tarihinde düzenlenen kesinleşme şerhine göre

gerekçeli karar 13/8/2018 tarihinde başvurucunun vekiline tebliğ edilmiştir.

14. Davanın taraflarınca temyiz edilmeyen karar, 26/9/2018

tarihinde kesinleşmiştir.

15. Başvurucu 10/10/2018 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

16. Mahkemenin 20/4/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

17. Başvurucu, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede

yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüş; tazminat talebinde

bulunmuştur.

B. Değerlendirme

18. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan

hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini

kendisi takdir eder (Tahir Canan,

B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucunun iddialarının bir bütün olarak

Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkı

kapsamında incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 47. maddesinin (5) numaralı ve

İçtüzük’ün 64. maddesinin (1) numaralı fıkraları uyarınca bireysel başvurunun

başvuru yollarının tüketildiği, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği

tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekmektedir.

20. Temyiz yolu açık olan bir hükme yönelik olarak etkili

görmedikleri veya hukuki yararları olmadığı için bu yola başvurmayan

başvurucular, mahkemece verilen kararı öğrendikleri tarihte ihlale neden

olduğunu ileri sürdükleri kararı öğrenmiş olup temyiz yoluna başvurmayarak

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru hakkını kullanmışlarsa kendilerinden buna

ilişkin süreye riayet etmeleri beklenir. Her ne kadar derece mahkemesi kararı,

temyiz başvuru süresi sonunda kesinleşmekte ise de başvurucular bu yola

başvurmadığında derece mahkemesince verilen kararın tebliği ile ihlale neden

olduğunu ileri sürdükleri kararı öğrendiklerine göre bu tarihten itibaren otuz

gün içinde başvuruda bulunmaları gerekir. Temyiz yolunu etkili bir yol olarak

görmeyen başvurucular bireysel başvuruda bulunma yolunu tercih etmişlerse

bireysel başvuruya ilişkin süreye riayet etmelidirler (Fikret Güney, B. No: 2013/1936, 17/9/2013,

§ 23).

21. Başvuru konusu olayda Mahkemenin 3/7/2018 tarihli kararı

başvurucu vekiline 13/8/2018tarihinde tebliğ edilmiştir.

22. Somut olayda başvurucu, ihlale neden olduğunu düşündüğü

mahkeme kararını 3/7/2018 tarihinde öğrendiği hâlde bu tarihten itibaren otuz

günlük başvuru süresinin geçmesinden sonra 10/10/2018 tarihinde bireysel

başvuruda bulunmuştur. Dolayısıyla başvuruda süre aşımı bulunduğu sonucuna

varılmıştır.

23. Açıklanan gerekçelerle ihlale neden olduğu ileri sürülen

karara ilişkin olarak otuz gün geçtikten sonra yapılan başvurunun diğer kabul

edilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin süre aşımı nedeniyle kabul

edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun süre aşımı nedeniyle

KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

20/4/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Hasan Tahsin GÖKCAN

Üyeler

:

Serdar ÖZGÜLDÜR

Hicabi DURSUN

Muammer TOPAL

Selahaddin MENTEŞ

Raportör

:

Zehra GAYRETLİ

Başvurucu

:

Selahattin ÇİFTÇİ

Vekili

:

Av. Necdet DOĞAN