Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2014/200, 08.02.2018

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

BİRGÜL İÇİN VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/200)

Karar Tarihi: 8/2/2018

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, ameliyat sonrasında meydana gelen ölüm olayına

ilişkin sorumlu sağlık personeli hakkında yürütülen ceza davasının

zamanaşımından düşmesi üzerine Adalet Bakanlığı aleyhine açılan tam yargı

davasının reddi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına

ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 6/1/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Birinci Bölüm Birinci Komisyonunca başvurunun kabul edilebilirlik

incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

6. Başvurucuların yakını A.İ. 10/3/2000 tarihinde İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesinde boyun fıtığı

ameliyatı olmuştur. Bu ameliyatta takılan plağın çıkarılması için 11/7/2000

tarihinde yeniden ameliyata alınan A.İ., ameliyat sonrasında toplardamar kesisi sonucu meydana gelen kanama nedeniyle hayatını

kaybetmiştir.

7. Başvurucuların şikâyeti üzerine İzmir Cumhuriyet

Başsavcılığının 27/10/2000 tarihli iddianamesiyle, doktorlar A.K. ve A.R.E.

hakkında tedbirsizlik veya dikkatsizlik veya meslek ve sanatta acemilik veya nizamat ve evamir ve talimata

riayetsizlik ile bir kimsenin ölümüne sebebiyet verme suçundan kamu davası

açılmıştır. 28/12/2001 tarihinde ise diğer doktorlar O.K., K.Ç., M.A. ile

hemşireler Y.Ç. ve F.A.A. hakkında aynı suç isnadıyla kamu davası açılmış;

17/4/2002 tarihinde, açılan davaların birleştirilmesine karar verilmiştir.

8. Kovuşturma aşamasında Yüksek Sağlık Şûrası ve Adli Tıp

Kurumundan kusur tespitine yönelik rapor alınmıştır. Anılan raporlarda,

ameliyat sonrasında nabız ve tansiyon takibi yapılması talimatı vermeyen ve

gereği gibi takip yapmayan bir kısım sağlık personelinin kusurlu olduğu tespit

edilmiştir.

9. İzmir 18. Asliye Ceza Mahkemesinin (Mahkeme) 5/1/2006 tarihli

kararıyla, kusurlu oldukları tespit edilen bir kısım sanık hakkında hapis

cezasına hükmedilmiş ve anılan cezaların adli para cezasına çevrilmesine karar

verilmiştir.

10. Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 28/6/2007 tarihli ilamıyla,

zorunlu müdafi görevlendirilmeksizin hüküm kurulması nedeniyle anılan karar

bozulmuştur.

11. Bozma sonrasında Mahkeme 9/10/2007 tarihli kararıyla yine

bir kısım sanık hakkında hapis cezasına hükmetmiş ve anılan cezaların adli para

cezasına çevrilmesine karar vermiştir.

12. Yargıtay 9. Ceza Dairesi 7/1/2008 tarihinde, sanıklar

hakkında soruşturma izni alınması gerekip gerekmediği değerlendirilmeden hüküm

kurulduğu gerekçesiyle kararın bozulmasına hükmetmiştir.

13. Bozma sonrasında yargılamaya devam eden Mahkeme 7/4/2008

tarihinde, zamanaşımı süresinin dolması nedeniyle kamu davasının düşürülmesine

karar vermiştir.

14. Başvurucular, davanın zamanaşımına uğrayarak sanıkların

cezalandırılmamasında hizmet kusuru bulunduğu gerekçesiyle Adalet Bakanlığı

(Bakanlık) aleyhine manevi tazminat talebiyle tam yargı davası açmıştır. İzmir

3. İdare Mahkemesince, kamu davasının makul bir sürede ve etkin olarak

sonuçlandırılamaması neticesinde sanıklara isnat olunan suçun zamanaşımına

uğradığı açık bulunmakla birlikte bunun Bakanlığa kanunlarla verilmiş olan

yargı ile ilgili idari görevlerini gereği gibi yerine getirmemesinden, diğer

bir ifadeyle idari işlem ve eyleminden kaynaklanmadığı ve yargı fonksiyonunun

işleyiş süreç ve mekanizmaları ile ilgili bir sonuç olarak ortaya çıktığı

gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Danıştay Onuncu Dairesince

24/4/2013 tarihinde anılan karar onanmıştır.

15. Onama kararının 6/12/2013 tarihinde tebliği üzerine

başvurucular 6/1/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuşlardır.

IV. İLGİLİ HUKUK

16. 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü

Kanunu'nun 2. maddesinin ilgili bölümü şöyledir:

" 1. İdari dava türleri şunlardır:

...

b) İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel

hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam

yargı davaları,

..."

17. 2577 sayılı Kanun'un 13. maddesinin (1) numaralı fıkrası

şöyledir:

“İdari eylemlerden hakları ihlal edilmiş

olanların idari dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya

başka süretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl

ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurarak

haklarının yerine getirilmesini istemeleri gereklidir. Bu isteklerin kısmen

veya tamamen reddi halinde, bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden

itibaren veya istek hakkında altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde bu

sürenin bittiği tarihten itibaren, dava süresi içinde dava açılabilir.”

V. İNCELEME VE GEREKÇE

18. Mahkemenin 8/2/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucuların

İddiaları

19. Başvurucular; Bozyaka Eğitim ve

Araştırma Hastanesinde doktor ve hemşire olarak görev yapan sağlık personelinin

kusurlu eylemleri nedeniyle yakınları vefat etmesine karşın davanın zamanaşımı

nedeniyle düşürülmesine karar verilmesi üzerine, davanın zamanaşımına

uğramasında Bakanlığın hizmet kusuru bulunduğu gerekçesiyle açtıkları tam yargı

davasının reddedildiğini belirterek adil yargılanma ve etkili başvuru

haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.

B. Değerlendirme

20. Anayasa Mahkemesi olayların başvurucu tarafından yapılan

hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini

kendisi takdir eder (Tahir Canan,

B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvuru formu ve ekleri bir bütün olarak

incelendiğinde başvurucuların bireysel başvuruya konu ettikleri şikâyetlerinin

Bakanlık aleyhine açtıkları tam yargı davasının hukuka aykırı şekilde

reddedilmesi ve yargılamanın sonucu itibarıyla adil olmadığı iddialarına

ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Başvurucuların iddiaları adil yargılanma hakkı

kapsamında incelenmiş olup etkili başvuru hakkı yönünden ayrıca bir değerlendirme

yapılmasına gerek görülmemiştir.

21. Anayasa’nın 148. maddesinin dördüncü fıkrasında, kanun

yolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireysel başvuruda

incelenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava

konusu yapılmış maddi olay ve olguların kanıtlanması, delillerin

değerlendirilmesi, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanması ile

uyuşmazlıkla ilgili varılan sonucun adil olup olmaması bireysel başvuru konusu

olamaz. Ancak bireysel başvuru kapsamındaki hak ve özgürlüklere müdahale teşkil

eden, bariz takdir hatası veya açık keyfîlik içeren

tespit ve sonuçlar bu kapsamda değildir (Ahmet

Sağlam, B. No: 2013/3351, 18/9/2013, § 42).

22. Başvuruya konu davanın zararın idari bir işlem ya da

eylemden kaynaklanmadığı gerekçesiyleİzmir 3. İdare

Mahkemesince reddedildiği anlaşılmaktadır. Anılan kararın adil olmadığına

yönelik iddia, derece mahkemesince delillerin değerlendirilmesi ve hukuk

kurallarının yorumlanmasına ilişkin olup Mahkeme kararında bariz takdir hatası

veya açık bir keyfîlik oluşturan durumun da

bulunmadığı dikkate alındığında ihlal iddialarının kanun yolu şikâyeti

niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.

23. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik

koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça

dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun açıkça

dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucular üzerinde BIRAKILMASINA

8/2/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serruh KALELİ

Nuri

NECİPOĞLU

Kadir ÖZKAYA

Rıdvan GÜLEÇ

Raportör Yrd.

:

Gizem Ceren

DEMİR KOŞAR

Başvurucular

:

1. Birgül

İÇİN

2. Fehime

İÇİN

3. Gülseren

İÇİN

4. Mehmet

İÇİN

5. Sedat

İÇİN

6. Vedat

İÇİN

Vekili

:

Av. Mahmut

DİKMEN