Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2014/11376, 20.07.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

ŞEHRİBAN COŞKUN VE

DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru

Numarası:2014/11376)

Karar

Tarihi: 20/7/2017

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru;

kamu kurum ve kuruluşları aleyhine verilmiş, ekonomik değere ilişkin ve icra

edilebilir bir yargı kararının uzun süre icra edilmemesi nedeniyle mahkemeye

erişim hakkı ile mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 11/7/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru,

başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra

Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca

başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar

verilmiştir.

5. Bölüm

Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin

birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru

belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru

formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:

8. Başvurucular

tarafından 2/12/2011 tarihinde Alaplı Asliye Hukuk

Mahkemesinde Alaplı Belediye Başkanlığı ve diğer başka davalılar aleyhine

açılan kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat davasında 9/4/2013

tarihli karar ile 4.801.055 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek

faizi ile birlikte Alaplı Belediye Başkanlığından alınarak başvuruculara

ödenmesine hükmedilmiş, bu karar taraflarca temyiz edilmeyerek 27/5/2013

tarihinde kesinleşmiştir.

9.

Başvurucular tarafından 15/11/2016 tarihinde, ilgili

idare tarafından 30/1/2017 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunulan beyanlar ile

başvurucular lehine hükmedilen tazminatın hâlen ödenmediği ifade edilmiştir.

10. Merkezi

Nüfus İdare Sistemi üzerinde yapılan sorgulama sonucu başvuruculardan Şerife Durgut'un bireysel başvuru tarihinden sonra 7/5/2016 tarihinde öldüğü anlaşılmıştır.

11. Ölen

başvurucu Şerife Durgut'un mirasçılarından Metin Durgut ve Emre Durgut vekilleri

Av. Seçkin Atar aracılığıyla 15/11/2016 tarihinde,

diğer mirasçı Murat Durgut 31/1/2017 tarihindeAnayasa Mahkemesine sundukları dilekçeler ile

murisleri tarafından yapılan bireysel başvuruyu devam ettireceklerini beyan

etmişlerdir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

12. Mahkemenin

20/7/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru

incelenip gereği düşünüldü:

13. Başvurucular;

ilgili idare aleyhine verilmiş, ekonomik değere ilişkin ve icra edilebilir

yargı kararının uzun süre icra edilmemesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkı ile

mülkiyet haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Kabul Edilebilirlik Yönünden

14. Açıkça

dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini

gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan mahkemeye erişim hakkı

ile mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

15. Kamu

kurum ve kuruluşları aleyhine verilmiş, icra edilebilir bir yargı kararının hiç

icra edilmemesi ya da icranın makul süre içinde yapılmaması, kararın verildiği

yargılamada sağlanmış olan mahkemeye erişim hakkı dâhil adil yargılanma hakkı

güvencelerini anlamsız hâle getirir. Dolayısıyla böyle bir durum mahkemeye

erişim hakkının ihlal edilmesi sonucunu doğurur (Kenan Yıldırım ve Turan Yıldırım, B. No: 2013/711, 3/4/2014, §§

37-54).

16. Öte

yandan mahkeme kararına dayanan icra edilebilir bir alacak, mülkiyet hakkı

kapsamında korunan ekonomik bir değer ifade eder. Kamu kurum ve kuruluşları

aleyhine hükmedilmiş böyle bir alacağın hiç ödenmemesi ya da ödenmesinin uzun

sürmesi suretiyle oluşan belirsizlik, mülkiyet hakkının ihlaline neden olur (Kenan Yıldırım ve Turan Yıldırım, §§

55-75).

17. Anılan

ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda verdiği kararları dikkate

alındığında somut olayda yukarıda belirtilen nitelikteki yargı kararının 3 yıl

11 ayı aşan bir süre geçmesine rağmen icra edilmemiş olması nedeniyle mahkemeye

erişim hakkı ile mülkiyet hakkının ihlal edildiği sonucuna varmak gerekir.

18. Açıklanan

gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan mahkemeye erişim

hakkı ile Anayasa’nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının

edildiğine karar verilmesi gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden

19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının ihlal edildiğine ya da

edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve

sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir…”

20. Başvurucular,

maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

21. Somut

olayda mahkemeye erişim hakkı ile mülkiyet hakkının ihlal edildiği sonucuna

varılmıştır.

22. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvuruculardan Şehriban Coşkun, Billur Aygör,

Mediha Yavuz, Gökhan Yavuz, Uğur Yavuz, Yıldıran Yavuz, Ayhan Baydar, Emine

Çakar ve Meltem Ataman'a ayrı ayrı net 9.600 TL; ölen başvurucu Şerife Durgut'un mirasçıları Metin Durgut,

Emre Durgut ve Murat Durgut'a

miras payları dikkate alınarak ayrı ayrı net 3.200 TLmanevi

tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

23. Anayasa

Mahkemesinin maddi tazminata hükmedebilmesi için başvurucuların uğradıklarını

iddia ettikleri maddi zarar ile tespit edilen ihlal arasında illiyet bağı

bulunmalıdır. Başvurucuların bu konuda herhangi bir belge sunmamış olması

nedeniyle maddi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir.

24. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harçtan oluşan

yargılama giderinin Şehriban Coşkun, Billur Aygör,

Mediha Yavuz, Gökhan Yavuz, Uğur Yavuz, Yıldıran Yavuz, Ayhan Baydar, Emine

Çakar ve Meltem Ataman, Metin Durgut, Emre Durgut, Murat Durgut'a ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan yargılama giderinin Şehriban Coşkun, Billur Aygör, Mediha Yavuz, Gökhan Yavuz, Uğur Yavuz, Yıldıran

Yavuz, Ayhan Baydar, Emine Çakar Ve Meltem Ataman, Metin Durgut,

Emre Durgut'a ödenmesine karar verilmesi gerekir.

25. Ayrıca

yargı kararının mümkün olan en kısa sürede icra edilmesi ve böylece hukuk

devleti ilkesi ile adalete olan güvenin gördüğü zararın devam etmesinin

önlenmesi için ihlal kararının bir örneğinin ilgili idareye gönderilmesine

karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan

gerekçelerle;

A. Mahkemeye

erişim hakkı ile mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL

EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın

36. maddesinde güvence altına alınan mahkemeye erişim hakkı ile Anayasa’nın 35.

maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvuruculardan Şehriban Coşkun, Billur Aygör,

Mediha Yavuz, Gökhan Yavuz, Uğur Yavuz, Yıldıran Yavuz, Ayhan Baydar, Emine

Çakar ve Meltem Ataman'a ayrı ayrı net 9.600 TL; ölen başvurucu Şerife Durgut'un mirasçıları Metin Durgut,

Emre Durgut ve Murat Durgut'a

ayrı ayrı net 3.200 manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer

taleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harçtan oluşan yargılama giderinin Şehriban Coşkun,

Billur Aygör, Mediha Yavuz, Gökhan Yavuz, Uğur Yavuz,

Yıldıran Yavuz, Ayhan Baydar, Emine Çakar ve Meltem Ataman, Metin Durgut, Emre Durgut, Murat Durgut'a ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan yargılama

giderinin Şehriban Coşkun, Billur Aygör, Mediha

Yavuz, Gökhan Yavuz, Uğur Yavuz, Yıldıran Yavuz, Ayhan Baydar, Emine Çakar Ve

Meltem Ataman, Metin Durgut, Emre Durgut'a

MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

E. Ödemelerin,

kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden

itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin

sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ

UYGULANMASINA,

F. Kararın

bir örneğinin Alaplı Belediye Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın

bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 20/7/2017

tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serruh KALELİ

Nuri NECİPOĞLU

Kadir ÖZKAYA

Rıdvan GÜLEÇ

Raportör Yrd.

:

İsmail Emrah PERDECİOĞLU

Başvurucular

:

1. Şehriban COŞKUN

2. Billur AYGÖR

3. Mediha YAVUZ

4. Gökhan YAVUZ

5. Uğur YAVUZ

6. Yıldıran YAVUZ

7. Emine ÇAKAR

8. Meltem ATAMAN

9. Ayhan BAYDAR

(Şerife DURGUT mirasçıları)

10. Metin DURGUT

11. Emre DURGUT

Vekili

:

Av. Seçkin ATAR

(Şerife DURGUT mirasçısı)

12. Murat DURGUT