Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2013/6689, 15.04.2014

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

ALİ YILMAZ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2013/6689)

Karar Tarihi: 15/4/2014

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvurucu, makul sürede yargılanmadığını, bu nedenle adil

yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru, başvurucu vekili tarafından 21/8/2013 tarihinde

Anayasa Mahkemesine bizzat yapılmıştır. İdari yönden yapılan ön incelemede

başvurunun Komisyona sunulmasına engel bir durumun bulunmadığı tespit

edilmiştir.

3. Birinci Bölüm İkinci Komisyonunca, 10/12/2013 tarihinde

kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme

gönderilmesine karar verilmiştir.

III. OLAY VE

OLGULAR

A. Olaylar

4. Başvuru dilekçesindeki ilgili olaylar özetle şöyledir:

5. Başvurucu hakkında Türkiye Cumhuriyeti Devleti Anayasal

Düzenini Değiştirmek Amacıyla Silahlı Eylemde Bulunmak suçunu işlediği

iddiasıyla1/3/1926 tarih ve 765 sayılı Mülga Türk Ceza Kanunu’nun 146. maddesi

uyarınca cezalandırılması için Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi Cumhuriyet

Başsavcılığının 21/5/1993 tarihli iddianamesiyle kamu davası açılmıştır.

6. Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesinin 30/6/1994 tarihli

kararı ile başvurucunun üzerine atılı suçtan müebbet hapis cezası ile

cezalandırılmasına karar verilmiştir.

7. Başvurucu hakkında hükmedilen cezayı infaz etmekte iken

Cumhurbaşkanı tarafından 30/4/2003 tarihinde cezasının kaldırılmasına karar

verilmiştir.

8. Başvurucu hakkında bu kez 1992 yılında işlediği iddia

edilen suçlar nedeniyle Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının 29/1/2007 tarihli

iddianamesi ile cezalandırılması için Bakırköy 7. Ağır Ceza Mahkemesine kamu

davası açılmıştır.

9. Bakırköy 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 19/2/2007 tarihli

görevsizlik kararı ile dosya CMK 250. Maddesi ile Görevli İstanbul 10. Ağır

Ceza Mahkemesine gönderilmiştir.

10. İstanbul 10. Ağır Ceza Mahkemesi 20/11/2007 tarihli

kararı ile başvurucu hakkındaki dosyanın aralarındaki fiili ve hukuki irtibat

nedeniyle İstanbul 9. Ağır Ceza Mahkemesinin 2003/237 Esas sayılı dava dosyası

ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

11. İstanbul 9. Ağır Ceza Mahkemesi, 18/9/2012 tarihinde,

başvurucu hakkında açılan davanın mükerrer olması nedeniyle reddine karar

vermiştir. Mahkeme davanın reddi kararında şu gerekçelere dayanmıştır:

Yukarıda

ceza verilen sanıklar hakkında yapılan açıklamalarda da belirtildiği gibi,

örgüt üyesi olan bir sanığın vahamet arzeden

eylemleri çok sayıda olsa bile her bir suç için ayrı ayrı ceza verilemeyeceği,

eylemlerin tümünün bir bütün olarak 146.madde kapsamında değerlendirilmesi

gerektiği, Sanık Ali Yılmaz hakkında da Ankara DGM. C. Savcılığınca 05/06/2001

tarih ve 1993/33 nolu iddianame ile sanığın 765

sayılı TCK.nun 146/1.maddesi gereğince

cezalandırılmasının talep edildiği, suç tarihinin 01/04/1993 ve öncesi olduğu,

yapılan yargılama sonucunda Ankara DGM tarafından 30/06/1994 tarih ve

1993/54-93 sayılı kararla sanığın 765 sayılı TCK.nun

146/1.maddesi gereğince cezalandırılmasına karar verildiği, mahkememizdeki

yargılama konusu olaylarında aynı dönemlere denk geldiği, dolayısıyla tekrar

ceza verilemeyeceği anlaşıldığından mükerrer açılan davanın reddine karar

verilmiştir.

12. Karar başvurucuya tebliğ edilmemiş ve

kesinleştirilmemiştir.

B. İlgili Hukuk

13. 765 sayılı Kanun’un 146. maddesi

IV. İNCELEME VE

GEREKÇE

14. Mahkemenin 15/4/2014 tarihinde yapmış olduğu toplantıda,

başvurucunun 21/8/2013 tarih ve 2013/6689 numaralı başvurusu incelenip gereği

düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

15. Başvurucu, 1993 yılında işlediği iddia edilen suçlar

nedeniyle yargılandığını ve mahkum edildiğini, aynı

tarihlerde meydana gelen olaylar nedeniyle bu kez 2007 yılında hakkında yeniden

kamu davası açıldığını, bu davada mükerer olarak beş

yıl yargılandığını belirtmiştir. Başvurucu, hakkındaki ceza davasının beş yıl

sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri

sürmüş ve tazminat talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme

16. Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216

sayılı Kanun’un 45. maddesinin (1) numaralı fıkrasında herkesin, Anayasada

güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları

Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği

iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabileceği hükmüne yer verilmiştir.

17. 6216 sayılı Kanun’un geçici 1. maddesinin (8) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Mahkeme, 23/9/2012 tarihinden sonra kesinleşen nihai işlem

ve kararlar aleyhine yapılacak bireysel başvuruları inceler.”

18. Anılan Anayasa ve Kanun hükümleri uyarınca Anayasa

Mahkemesinin zaman bakımından yetkisinin başlangıcı 23/9/2012 tarihi olup,

Mahkeme, ancak bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine

yapılan bireysel başvuruları inceleyebilecektir. Bu açık düzenlemeler

karşısında, anılan tarihten önce kesinleşmiş nihai işlem ve kararları da

içerecek şekilde yetki kapsamının genişletilmesi mümkün değildir. Öte yandan

başvuru yollarını tüketen nihai kararın başvurucuya Anayasa Mahkemesinin zaman

bakımından yetkisinin başladığı tarihten sonra tebliğ edilmesi, başvuruyu,

Mahkemenin zaman bakımından yetkisi kapsamına sokmaz.

19. Öte yandan, Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisi

için kesin bir tarihin belirlenmesi ve Mahkemenin yetkisinin geriye yürür

şekilde uygulanmaması hukuk güvenliği ilkesinin bir gereğidir. (B. No: 2012/51,

25/12/2012, § 18)

20. Başvuru konusu olayda başvurucu, 1993 yılında işlediği

iddia edilen suçlar nedeniyle açılan ceza davasında yargılanmış ve mahkum edilmiştir. Başvurucu hakkında aynı fiiller nedeniyle

bu kez 29/1/2007 tarihinde ceza davası açılmış ve İstanbul 9. Ağır Ceza

Mahkemesinin, 18/9/2012 tarihli kararı ile başvurucu hakkında açılan davanın

mükerrer olması nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir. İstanbul 9. Ağır

Ceza Mahkemesinin kararı başvurucuya tebliğ edilmemiş ve kesinleştirme işlemi

de yapılmamıştır.

21. 4/4/1929 tarih ve 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü

Kanunu’nun 305. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Ceza Mahkemelerinden verilen hükümler temyiz

olunabilir” biçimindeki

hükme göre ceza

mahkemelerince verilen ve son karar olarak nitelendirilen beraat, mahkûmiyet,

ret ve düşme kararlarına karşı temyiz yoluna başvurulabilir. Dolayısıyla somut

olayda verilen ret kararına karşı başvurucunun temyiz yoluna başvurma hakkı

bulunmaktadır.

22. Temyiz süresi hükmün tefhiminden itibaren bir haftadır.

Hüküm ilgilinin yokluğunda yapılmış ise gerekçeli kararın ilgiliye tebliğinden

itibaren bir haftadır. 1412 sayılı Kanun’un 310. maddesinin birinci ve ikinci

fıkrası şöyledir:

“ Temyiz talebi, hükmün tefhiminden bir hafta içinde

hükmü veren mahkemeye bir dilekçe verilmesi veya zabıt katibine yapılacak

beyanla olur. Beyan tutanağa geçirilir ve tutanak hakime

tasdik ettirilir.

Hükmün tefhimi sanığın yokluğunda olmuşsa bu süre tebliğ

tarihinden başlar.”

23. Somut olayda başvurucunun nihai kararı öğrendiği tarihten

itibaren kanuni süresi içerisinde temyiz yoluna başvurma hakkı bulunmakla

birlikte bu yola başvurmamıştır. Bu itibarla başvurucu hakkında açılan mükerrer

davanın reddedilmesine ilişkin nihai kararın tebliğ edilmemiş olması, hukuk

yollarının, bireysel başvuru yönünden, İstanbul 9. Ağır Ceza Mahkemesinin

18/9/2012 tarihli kararıyla tüketilmiş olduğu gerçeğini ortadan

kaldırmayacaktır.

24. Açıklanan nedenlerle, olayda iç hukuk yolunu tüketen

nihai kararın, Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisinin başladığı 23/9/2012

tarihinden önce verildiği anlaşıldığından başvurunun, diğer kabul edilebilirlik

şartları yönünden incelenmeksizin “zaman

bakımından yetkisizlik” nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

Başvurunun, “zaman bakımından yetkisizlik”

nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA, yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde

bırakılmasına, 15/4/2014 tarihinde OY

BİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Serruh

KALELİ

Üyeler

:

Nuri NECİPOĞLU

Hicabi

DURSUN

Erdal TERCAN

Zühtü ARSLAN

Raportör

:

Yunus HEPER

Başvurucu

:

Ali YILMAZ

Vekili

:

Av. Onur ŞAHİNKAYA