Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2013/4820, 06.04.2016

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

MÜNİRE BETÜL CORDS VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2013/4820)

Karar Tarihi: 6/4/2016

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, kadastro davasının makul sürede sonuçlandırılmaması

nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 27/6/2013 tarihinde İstanbul Anadolu 17. Asliye Hukuk

Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Başvuru formu ve eklerinin idari yönden

yapılan ön incelemesi neticesinde başvurunun Komisyona sunulmasına engel teşkil

edecek bir eksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir.

3. Birinci Bölüm İkinci Komisyonunca 27/6/2013 tarihinde, kabul

edilebilirlik incelemesi Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAYLAR VE OLGULAR

A. Olaylar

4. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

5. Başvurucuların murisleri aleyhine Kartal Gezici Arazi

Kadastro Hâkimliğinde açılan kadastro tespitine itiraz davası sonunda 3/10/1961

tarihli ve E.1958/982, K.1961/125 sayılı kararla dava konusu olan 1380 ve 1381

parsel numaralı taşınmazların yarı hissesinin Arif Kaptan oğlu İbrahim Ethem

mirasçıları adına, yarı hissesinin Arif Kaptan oğlu Mustafa mirasçıları

adlarına tespit ve tapuya tecillerine karar verilmiş; karar temyiz edilmeyerek

kesinleşmiştir.

6. Bu karar başvuruculardan Münire

Betül Cords’a 27/12/2011 tarihinde, İbrahim Kayhan Egeli’ye 28/2/2013 tarihinde, Taylan Egeli’ye

28/2/2013 tarihinde, Ali Hakan Öztürk’e 28/12/2011 tarihinde, Mustafa Ferdi Orhonlu’ya 29/12/2011 tarihinde, Arif Erol Orhonlu’ya 3/2/2012 tarihinde, Hacer Fikret Dedeoğlu’na

28/12/2011 tarihinde, Çiğdem Bilgi’ye 5/1/2012 tarihinde, Arif Engin Konuk’a

27/4/2012 tarihinde, Mehmet Ercan Konuk’a 27/4/2012 tarihinde, Hatice Eyyübe Süngür’e 27/4/2012

tarihinde, Gönül Güven’e 26/12/2011 tarihinde, Gülgün Temel’e 26/12/2011

tarihinde, Mutlu Toplamacıoğlu’na 29/12/2011

tarihinde, Ahmet Konuk’a 5/1/2012 tarihinde, Abdulkadir Özkan’a 4/1/2012

tarihinde, Gülnar Elbasan’a 26/12/2011 tarihinde, Güner Gülpınar’a 26/12/2011

tarihinde, Mehmet Eser Öztürk’e15/5/2013 tarihinde, Ertuğrul Konuk’a 27/4/2012

tarihinde, Nurten Ergen, Aygen Ergen, Bergen Ergen’in

murisleri Ayşe Ergen’e bu karar 1961 tarihinde tebliğ edilmiştir. Anılan

başvurucular, Arif Kaptan oğlu İbrahim Ethem’in mirasçılarıdır.

7. Anılan karar başvurucular Lamia Vacide

Yemişer, Sadullah Tezcan, Şule Tezcan, Esra Çınar,

Reha Tezcan, Handan Özaltın, Perihan Çakır, Nezihi Duman,Vacide Çalışkan Betigül

Tarkın, Zihni Raif Okur, Yusuf Burak Törün, Salih Bora Törün’e

27/4/2012 tarihinde, İsmail Hakkı Yerhan’a 29/12/2011

tarihinde, Başak Pakel’e 5/7/2012 tarihinde, Özgür Pakel’e 5/7/2012 tarihinde,

Suzan Ayşen Uzun’a 26/12/2011 tarihinde, Ahmet Taylan’a 26/11/2011 tarihinde

tebliğ edilmiştir. Anılan başvurucular, Arif Kaptan oğlu Mustafa’nın

mirasçılarıdır.

8. Başvurucular 27/6/2013 tarihindebireysel

başvuruda bulunmuşlardır.

B. İlgili Hukuk

9. 12/1/2011 tarih ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun

30. maddesi ile 21/6/1987 tarih ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 25.

maddesinin birinci fıkrası, 28. maddesinin birinci fıkrası, 29. maddesinin

birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları, 30. maddesinin birinci ve ikinci

fıkraları, 32. maddesinin birinci fıkrası ve 36. maddesinin birinci fıkrasının

son cümlesi (Güher Ergun ve Tosun Tayfun

Ergun, B. No: 2012/12, 17/9/2013, §§ 16-22).

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 6/4/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucuların

İddiaları

11. Başvurucular,Kartal Gezici Arazi

Kadastro Hâkimliğinin 3/10/1961 tarihli ve E.1958/982, K.1961/125 sayılı

kararının davanın taraflarına tebliğ edilerek hükmün kesinleştirilmesi ve

akabinde dosyanın Tapu Sicil Müdürlüğüne gönderilerek taşınmazların tapu

siciline tescillerinin gerçekleştirilmesi gerekirken tebliğ işlemlerinin

yapılmadığını ve dosyanın sürüncemede bırakıldığını, Tapu Sicil Müdürlüğünce

ilgili parsellerin tescillerinin gerçekleştirilemediğini, usûl

işlemlerinin Mahkemece yapılmaması nedeniyle yargılamanın 50 yılı aşkın bir

süre devam ettiğini, bu nedenle taşınmazları kullanamadıklarını belirterek adil

yargılanma haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüşler ve tazminat talep

etmişlerdir.

B. Değerlendirme

1. Başvurucular İbrahim Kayhan Egeli, Taylan

Egeli ve Mehmet Eser Öztürk Yönünden

12. 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu

ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Bireysel başvuru usulü"

kenar başlıklı 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:

"Bireysel başvurunun, başvuru yollarının

tüketildiği tarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten

itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir."

13. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün "Başvuru süresi ve mazeret"

başlıklı 64. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:

"Bireysel

başvurunun, başvuru yollarının tüketildiği tarihten, başvuru yolu

öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması

gerekir."

14. Bireysel başvurunun ön şartlarından birisi de başvuru

süresidir. Süre, başvurunun her aşamasında dikkate alınması gereken bir usul

hükmüdür.

15. Bireysel başvuruların 6216 sayılı Kanun'un 47. maddesinin

(5) numaralı fıkrası ile İçtüzük'ün 64. maddesinin

(1) numaralı fıkrası uyarınca başvuru yollarının tüketildiği tarihten, başvuru

yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde

Anayasa Mahkemesine doğrudan veya diğer mahkemeler yahut yurt dışı

temsilcilikler vasıtasıyla yapılması gerekmektedir (Yasin Yaman, B. No: 2012/1075, 12/2/2013, §§ 18,19).

16. Başvuru konusu olayda başvurucular İbrahim Kayhan Egeli,

Taylan Egeli ve Mehmet Eser Öztürk Kartal Gezici Arazi Kadastro Hâkimliğinin

3/10/1961 tarihli ve E.1958/982, K.1961/125 sayılı kararının davanın

taraflarına tebliğ edilerek hükmün kesinleştirilmesi ve akabinde dosyanın Tapu

Sicil Müdürlüğüne gönderilerek taşınmazların tapu siciline tescillerinin

gerçekleştirilmesi gerekirken tebliğ işlemlerinin yapılmadığını ve dosyanın

sürüncemede bırakıldığını, Tapu Sicil Müdürlüğünce ilgili parsellerin

tescillerinin gerçekleştirilemediğini, usûl

işlemlerinin Mahkemece yapılmaması nedeniyle elli yılı aşkın süre yargılamanın

devam ettiğini, bu nedenle taşınmazları kullanamadıklarını belirterek adil

yargılanma haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.

17. Bireysel başvuruda bulunulmadan önce ihlal iddiasının

dayanağı olan işlem, eylem ya da ihmal için kanunda öngörülmüş olan idari ve

yargısal başvuru yollarının tamamının tüketilmiş olması gerekmekle birlikte

hukuk sistemimizde, yargılamanın uzamasını önleyici etkiye sahip olan veya

yargılamanın makul sürede yapılmaması sonucunda oluşan zararları tespit ve

tazmin edici nitelik taşıyan bir idari veya yargısal başvuru yolunun bulunmadığı

anlaşıldığından başvuru, kanun yollarının tüketilmesi yönünden kabul edilebilir

niteliktedir (Güher Ergun ve diğerleri,

B. No: 2012/13, 2/7/2013, §§ 28-30).

18. Temyiz yolu açık olan bir hükme yönelik olarak etkili

görmedikleri veya hukuki yararları olmadığı için bu yola başvurmayan

başvurucular, Mahkemece verilen kararı öğrendikleri tarihte ihlale neden

olduğunu ileri sürdükleri kararı öğrenmiş olup temyiz yoluna başvurmayarak,

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru hakkını kullanmışlarsa buna ilişkin süreye

riayet etmeleri beklenir. Her ne kadar Derece Mahkemesi kararı, temyiz başvuru

süresi sonunda kesinleşmekte ise de başvurucular bu yola başvurmadığında

Mahkemece verilen kararın tebliği ile ihlale neden olduğunu ileri sürdükleri

kararı öğrendiklerine göre bu tarihten itibaren otuz gün içinde başvuruda

bulunmaları gerekir. Temyiz yolunu etkili bir yol olarak görmeyen başvurucular

bireysel başvuruda bulunma yolunu tercih etmişlerse bireysel başvuruya ilişkin

süreye riayet etmelidirler (Fikret Güney, B. No: 2013/1936, 17/9/2013, § 23).

19. Başvuru konusu olayda, Kartal Gezici Arazi Kadastro

Hâkimliğinin 3/10/1961 tarihli ve E.1958/982, K.1961/125 sayılı kararı

başvurucular Taylan Egeli’ye ve İbrahim Kayhan Egeli'ye 28/2/2013tarihinde, Mehmet Eser Öztürk'e 15/5/2013

tarihinde tebliğ edilmiştir.

20. Temyiz yolu açık olan ve hukuki yarar görülmediği için

temyiz yoluna başvurulmayan bireysel başvurularda otuz günlük başvuru süresinin

hangi tarihten itibaren başlayacağı hususunun açıklığa kavuşturulması gerekir.

21. Yukarıda anılan Kanun ve İçtüzük hükümleri uyarınca bireysel

başvurunun, başvuru yollarının tüketildiği tarihten, başvuru yolu

öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması

gerekir. Ancak başvurucular, etkili yol olarak görmedikleri temyiz yoluna

başvurmamışlarsa mahkemece verilen kararın öğrenilmesinden itibaren otuz gün

içinde bireysel başvuruda bulunmaları gerekir (Adnan

Akdemir ve Hülya Akdemir, B. No: 2013/7309, 30/6/2014, § 30).

22. Başvuru konusu olayda anılan başvurucular, ihlale neden

olduğunu düşündükleri Kartal Gezici Arazi Kadastro Hâkimliğinin 3/10/1961

tarihli kararını sırasıyla28/2/2013 ve 15/5/2013 tarihinde öğrendikleri hâlde

bu tarihten itibaren otuz günlük başvuru süresinin geçmesinden sonra 27/6/2013

tarihinde bireysel başvuruda bulunmuşlardır. Dolayısıyla başvuruda İbrahim

Kayhan Egeli, Taylan Egeli ve Mehmet Eser Öztürk açısından süre aşımı bulunduğu

sonucuna varılmaktadır.

23. Açıklanan nedenlerle ihlale neden olduğu ileri sürülen

karara ilişkin olarak otuz gün geçtikten sonra yapılan başvurunun, bu

başvurucular için diğer kabul edilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin "süre aşımı" nedeniyle kabul

edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Diğer Başvurucular Yönünden

24. 6216 sayılı Kanun’un geçici 1. maddesinin (8) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Mahkeme, 23/9/2012 tarihinden sonra

kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılacak bireysel başvuruları

inceler.”

25. Anayasa ve 6216 sayılı Kanun’un anılan hükümleri uyarınca

Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisinin başlangıcı 23/9/2012 tarihi

olup Mahkeme, ancak bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem ve kararlar

aleyhine yapılan bireysel başvuruları inceleyebilecektir. Bu açık düzenlemeler

karşısında, anılan tarihten önce kesinleşmiş nihai işlem ve kararları da

içerecek şekilde yetki kapsamının genişletilmesi mümkün değildir. Mahkemenin

zaman bakımından yetkisine ilişkin bu düzenlemelerin, kamu düzenine ilişkin

olmaları nedeniyle bireysel başvurunun tüm aşamalarında resen dikkate

alınmaları gerekir (Ahmet Melih Acar,

B. No: 2012/329, 12/2/2013, 15).

26. Öte yandan Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisi

için kesin bir tarihin belirlenmesi ve Mahkemenin yetkisinin geriye yürür

şekilde uygulanmaması hukuk güvenliği ilkesinin bir gereğidir (Zafer Öztürk, B. No: 2012/51, 25/12/2012,

§ 18).

27. Bir hükme karşı başvurulabilecek kanun yolunun kalmaması

veya baştan böyle bir yolun bulunmaması ile hüküm şeklî anlamda kesinleşir.

Kesinleşme olağan kanun yollarının tüketilmesi veya tüketilmesi için öngörülen

zamanın geçmesi ile gerçekleşmektedir.

28. Başvuru konusu olayda, Kartal Gezici Arazi Kadastro

Hâkimliğinin 3/10/1961 tarihli kararı başvurucular Münire

Betül Cords’a 27/12/2011 tarihinde, Ali Hakan

Öztürk’e 28/12/2011 tarihinde, Mustafa Ferdi Orhonlu’ya

29/12/2011 tarihinde, Arif Erol Orhonlu’ya 3/2/2012

tarihinde, Çiğdem Bilgi’ye 5/1/2012 tarihinde, Arif Engin Konuk’a 27/4/2012

tarihinde, Mehmet Ercan Konuk’a 27/4/2012 tarihinde, Hatice Eyyübe

Süngür’e 27/4/2012 tarihinde, Gönül Güven’e

26/12/2011 tarihinde, Gülgün Temel’e 26/12/2011 tarihinde, Mutlu Toplamacıoğlu’na 29/12/2011 tarihinde, Ahmet Konuk’a

5/1/2012 tarihinde, Abdulkadir Özkan’a 4/1/2012 tarihinde, Gülnar Elbasan’a

26/12/2011 tarihinde, Güner Gülpınar’a 26/12/2011 tarihinde, Ertuğrul Konuk’a

27/4/2012 tarihinde, Nurten Ergen, Aygen Ergen, Bergen

Ergen’in murisleri Ayşe Ergen’e bu karar 1961 yılında; Lamia Vacide Yemişer, Sadullah Tezcan,

Şule Tezcan, Esra Çınar, Reha Tezcan, Handan Özaltın, Perihan Çakır, Nezihi Duman,Vacide Çalışkan, Betigül Tarkın, Zihni Raif Okur, Yusuf Burak Törün,

Salih Bora Törün’e 27/4/2012 tarihinde, İsmail Hakkı Yerhan’a 29/12/2011 tarihinde, Başak Pakel’e 5/7/2012

tarihinde, Özgür Pakel’e 7/7/2012 tarihinde, Suzan Ayşen Uzun’a 26/12/2011

tarihinde, Ahmet Taylan’a 27/12/2011 tarihinde, Hacer Fikret Dedeoğlu’na

28/12/2011 tarihinde tebliğ edilmiştir. Anılan karar temyiz edilmediği için bu

başvurucular yönünden 23/9/2012 tarihinden önce kesinleşmiştir.

29. Açıklanan nedenlerle başvuru konusu kararın anılan

başvurucular yönünden bireysel başvuruların incelenmeye başlandığı tarih olarak

belirlenen 23/9/2012 gününden önce kesinleşmiş olduğu anlaşıldığından diğer

kabul edilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin zaman bakımından yetkisizlik nedeniyle

kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. 1. İbrahim Kayhan Egeli, Mehmet Eser Öztürk, Taylan Egeli’nin başvurularının süre

aşımı nedeniyle KABUL

EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

2. Diğer başvurucuların başvurularının zaman bakımından yetkisizlik nedeniyle

KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucular üzerinde BIRAKILMASINA,

6/4/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Nuri

NECİPOĞLU

Erdal TERCAN

Kadir ÖZKAYA

Rıdvan GÜLEÇ

Raportör Yrd.

:

Yusuf Enes

KAYA

Basvurucular

:

1. Münire Betül CORDS

2.

Abdulkadir ÖZKAN

3. Arif

Engin KONUK

4. Reha

TEZCAN

5. İsmail

Hakkı YERHAN

6. Ahmet

TAYLAN

7. Vacide ÇALIŞKAN

8. Betigül TARKIN

9. Mehmet

Eser ÖZTÜRK

10. Handan

ÖZALTIN

11. Hacer

Fikret DEDEOĞLU

12. Çiğdem

BİLGİ

13. MutluTOPLAMACIOĞLU

14. Sadullah

TEZCAN

15. Ertuğrul

KONUK

16. Gülgün

TEMEL

17. Bergen ERGEN

18. Nurten

ERGEN

19. Esra

ÇINAR

20. Ali

Hakan ÖZTÜRK

21. Güner

GÜLPINAR

22. Zihni

Raif OKUR

23. Yusuf

Burak TÖRÜN

24. Başak

PAKEL

25. Nezihi

DUMAN

26. Suzan

Ayşen UZUN

27. Mustafa

Ferdi ORHONLU

28. Perihan

ÇAKIR

29. İbrahim

Kayhan EGELİ

30. Gönül

GÜVEN

31. Gülnar

ELBASAN

32. Aygen

ERGEN

33. Ahmet

KONUK

34. Mehmet

Ercan KONUK

35. Hatice Eyyübe SÜNGÜR

36. Lamia Vacide YEMİŞER

37. Şule

TEZCAN

38. Özgür

PAKEL

39. Salih

Bora TÖRÜN

40. Taylan

EGELİ

41. Arif

Erol ORHONLU

Vekili

:

Av. Pervin

BIYIKLIOĞLU