Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2013/1267, 13.06.2013

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

İLYAS TÜREDİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2013/1267)

Karar Tarihi: 13/6/2013

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvurucu, kasten insan öldürme, yağma ve mala zarar

verme suçlarından yargılandığı davada, delillerin eksik ve hatalı

değerlendirilmesi sonucu mahkûmiyetine karar verilmesi nedeniyle adil

yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru, 31/1/2013 tarihinde

Sakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin

idari yönden yapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bir

eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir.

3. Birinci Bölüm Birinci Komisyonunca, 11/6/2013

tarihinde başvurunun karara bağlanması için Bölüm tarafından ilke kararı

alınması gerekli görüldüğünden, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün

33. maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarınca, kabul edilebilirlik incelemesinin

Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme

gönderilmesine karar verilmiştir.

III. OLAY VE

OLGULAR

A. Olaylar

4. Başvuru dilekçesindeki ilgili olaylar özetle şöyledir:

5. Başvurucunun kasten insan öldürme, yağma ve mala zarar

verme suçlarını işlediği konusunda yeterli şüpheye ulaşan Sakarya Cumhuriyet

Başsavcılığı, cezalandırılması talebiyle aynı yer Ağır Ceza Mahkemesine hitaben

11/9/2007 tarih ve E.2007/4199 sayılı iddianame

düzenlemiştir.

6. Sakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin iddianameyi kabulü ile

başvurucu hakkında kamu davası açılmış ve Mahkemenin 20/2/2008

tarih ve E.2007/227, K.2008/60 sayılı kararıyla başvurucunun, kasten insan

öldürme suçundan 20 yıl hapis, yağma suçundan 6 yıl hapis ve mala zarar verme

suçundan 6 yıl hapis cezaları ile mahkûmiyetine karar verilmiştir.

7. Başvurucunun temyizi üzerine Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 23/11/2010 tarih ve E.2008/10919, K.2010/7490 sayılı

ilamıyla anılan mahkeme kararı mala zarar verme suçu yönünden bozulmuş, diğer

suçlar yönünden onanmış ve onanan suçlar yönünden karar aynı tarihte

kesinleşmiştir.

8. Mala zarar verme suçu yönünden bozma sonrası yapılan

yargılamada Mahkeme, 4/4/2011 tarih ve E.2011/15 ve

K.2011/62 sayılı kararıyla başvurucunun mahkûmiyetine karar vermiş,

başvurucunun temyizi üzerine Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 8/11/2012 tarih ve

E.2012/3138 ve K.2012/8035 sayılı kararla anılan Mahkeme kararını onamış ve

karar aynı tarihte kesinleşmiştir.

9. Başvuru formunda nihai kararın tebliğ veya öğrenme tarihi

15/11/2012 olarak belirtilmiştir.

B. İlgili Hukuk

10. 23/3/2005 tarih ve 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun

Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 8. maddesi, 4/4/1929 tarih ve 1412

sayılı mülga Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 305 ila 326. maddeleri,

26/9/2004 tarih ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 82.,149.

ve 152. maddeleri .

IV. İNCELEME VE

GEREKÇE

11. Mahkemenin 13/6/2013 tarihinde

yapmış olduğu toplantıda, başvurucunun 31/1/2013 tarih ve 2013/1267 numaralı

bireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

12. Başvurucu, kasten insan öldürme,

yağma ve mala zarar verme suçlarından yargılandığı davada delillerin eksik ve

hatalı değerlendirilmesi sonucu mahkûmiyetine karar verildiğini, kendisinin bu

suçları işlemediğini, suçu işleyenlerin başkaları olduğunu, kendisinin asıl

faillere yardım etmesi sebebiyle cezalandırıldığını ancak yardım etmek

suçlaması sebebiyle 35 yıl hapis cezası verilmesinin adaletsizlik olduğunu

belirterek Anayasa’nın 36. maddesinde tanımlanan adil yargılanma hakkının ihlal

edildiğini ileri sürmüş ve yeniden yargılanma talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme

1. Kasten İnsan Öldürme ve Yağma

Suçları Yönünden Adil Yargılanma Hakkının İhlali İddiası

13. 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa

Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un geçici 1.

maddesinin (8) numaralı fıkrası şöyledir:

“Mahkeme, 23/9/2012

tarihinden sonra kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılacak bireysel

başvuruları inceler.”

14. Anılan kanun hükmü uyarınca Anayasa Mahkemesinin zaman

bakımından yetkisinin başlangıcı 23/9/2012 tarihi

olup, Mahkeme, ancak bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem ve kararlar

aleyhine yapılan bireysel başvuruları inceleyebilir. Niteliği itibarıyla kamu

düzenine ilişkin olan bu başvuru şartını taşımayan bireysel başvuruların

incelenebilmesi mümkün değildir.

15. Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisi için kesin

bir tarihin belirlenmesi ve Mahkemenin yetkisinin geriye yürür şekilde

uygulanmaması hukuk güvenliği ilkesinin bir gereğidir (B. No: 2012/51, § 22, 25/12/2012).

16. Başvuru konusu olayda, Sakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 20/2/2008 tarih ve E.2007/227, K.2008/60 sayılı kararı,

Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 23/11/2010 tarih ve E.2008/10919, K.2010/7490

sayılı kararı ile onanmış ve hüküm aynı tarihte kesinleşmiştir. Bu durumda

başvuru, zaman bakımından Anayasa Mahkemesinin yetkisi dışında kalmaktadır.

17. Açıklanan nedenlerle, başvuru konusu kararın 23/9/2012 tarihinden önce kesinleşmiş olduğu anlaşıldığından

başvurunun, diğer kabul edilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin “zaman bakımından yetkisizlik” nedeniyle

kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir

2. Mala Zarar Verme Suçu Yönünden Adil

Yargılanma Hakkının İhlali İddiası

18. 6216 sayılı Kanun’un “Bireysel

başvuru usulü” kenar başlıklı 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası

şöyledir:

“Bireysel başvurunun, başvuru yollarının

tüketildiği tarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten

itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir.…”

19. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün

“Başvuru süresi ve mazeret”

başlıklı 64. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:

“Bireysel başvurunun, başvuru yollarının

tüketildiği ve buna ilişkin kararın kesinleştiği tarihten, başvuru yolu

öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması

gerekir.”

20. Bireysel başvuruların, 6216 sayılı Kanun'un 47.

maddesinin (5) numaralı fıkrası ile İçtüzük'ün 64.

maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca, başvuru yollarının tüketildiği

tarihten, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren

otuz gün içinde Anayasa Mahkemesine doğrudan veya diğer mahkemeler yahut yurt

dışı temsilcilikler vasıtasıyla yapılması gerekmektedir.

21. Başvuru konusu Sakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 4/4/2011 tarih ve E.2011/15 ve K.2011/62 sayılı kararı,

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 8/11/2012 tarih ve E.2012/3138 ve K.2012/8035 sayılı

kararı ile onanarak kesinleşmiştir. Başvurucu nihai karardan haberinin 15/11/2012 tarihinde olduğunu belirtmiştir.

22. Ceza muhakemesinde tüketilmesi gereken son başvuru yolu

kural olarak temyizdir. Somut olayda başvuru yolları 8/11/2012

tarihinde Yargıtay 1. Ceza Dairesinin Sakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin

kararını onaması ile birlikte tüketilmiştir. Dosya kapsamından bu kararın

başvurucuya tebliğ tarihi anlaşılmamakla birlikte, başvurucunun karardan en geç

beyan ettiği 15/11/2012 tarihinde öğrendiği kabul

edilmiştir. Dolayısıyla başvuru yolunun tüketildiği tarihin, nihai kararın

öğrenme tarihi olan 15/11/2012, bireysel başvuru

tarihinin de 31/1/2013 olduğu gözetildiğinde bireysel başvuru için öngörülen 30

günlük sürenin geçtiği anlaşılmaktadır.

23. Açıklanan nedenlerle, başvuru yollarının tüketildiği

tarihten itibaren otuz gün içinde yapılmayan bireysel başvurunun, diğer kabul

edilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin “süre aşımı” nedeniyle kabul

edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

A. Başvurunun,

1. Kasten insan öldürme ve yağma suçları yönünden adil

yargılanma hakkının ihlali iddiasının “zaman

bakımından yetkisizlik”,

2. Mala zarar verme suçu yönünden adil yargılanma hakkının

ihlali iddiasının “süre aşımı”

nedeniyle KABUL

EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama

giderlerinin başvurucu üzerinde bırakılmasına,

13/6/2013 tarihinde OY BİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Serruh KALELİ

Üyeler

:

Mehmet ERTEN

Zehra Ayla PERKTAŞ

Burhan ÜSTÜN

Nuri NECİPOĞLU

Raportör

:

Selami TURABİ

Başvurucu

:

İlyas TÜREDİ