|
İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN
ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ
(Tebliğ No: 2005/18)
BİRİNCİ KISIM
Genel Bilgi ve İşlemler
Soruşturma
Madde 1 — Petlas Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Petlas) ve
Türk Pirelli Lastikleri A.Ş. (Pirelli) tarafından yapılan ve Brisa Bridgestone
Sabancı Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Brisa) tarafından desteklenen
başvuru üzerine, Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) menşeli "otomobil, hafif
ticari araç, ağır vasıta, zirai araç ve iş makineleri dış
lastikleri" (kauçuktan yeni dış lastikler) için 20/8/2004 tarih ve
25559 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesine İlişkin 2004/18 sayılı Tebliğ ile başlatılan damping
soruşturması Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından
yürütülmüş ve tamamlanmıştır.
Halen, 10/3/2005 tarih ve 25751
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine
İlişkin 2005/6 sayılı Tebliğ ile alınmış geçici önlem yürürlükte
bulunmaktadır.
Kapsam
Madde 2 — Bu bildirim, 4412 sayılı Kanunla Değişik 3577
sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun (Kanun),
30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta
Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar (Karar) ve İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) ile 2/5/2002 tarihli
ve 24743 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğe Ek Madde Eklenmesine Dair Yönetmelik
hükümleri çerçevesinde yürütülen damping soruşturması sonucunda alınan
kesin karara esas teşkil eden bilgi ve bulguları içermektedir.
Bilgilerin toplanması ve
değerlendirilmesi
Madde 3 — Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu
ürünün yerli üreticileri ile bilinen ithalatçıları ve ihracatçılarına
soru formları gönderilmiştir.
Ayrıca, ilgili tüm ihracatçılara
iletilmek üzere ÇHC Ankara Büyükelçiliği’ne de soru formu gönderilmiştir.
Başvuru sahibi ve başvuruyu
destekleyen yerli üretici firmalar soru formuna usulüne uygun şekilde
cevap vermişlerdir. Söz konusu firmalar ayrıca, soruşturma sırasında
Müsteşarlığımız ile işbirliği içinde olmuşlar ve gerektiğinde talep
edilen ilave bilgi ve belgeleri temin etmişlerdir.
Adıgeçen firmaların soru formunun
yanıtlanması konusunda kendilerine tanınan sürenin uzatılması yönündeki
makul talepleri uygun görülerek soru formuna cevap süresi mümkün olduğu
ölçüde uzatılmıştır.
Soruşturma kapsamında, doğrudan soru
formu gönderilen ÇHC’de yerleşik firmalardan Triangle Tyre Co., Ltd. (Triangle)
soru formunu cevaplamıştır. Ayrıca, ÇHC’de üretim yapan Aelous Tyre Co.,
Ltd. (Aelous), Hangzhou Zhongce Rubber Co., Ltd. (Zhongce) ve Quingdao Taifa
Group Corporation (Taifa) firmalarından da soru formuna cevap alınmıştır.
Firmaların tümünün cevaplarının bazı
önemli eksiklikler içermesi nedeniyle anılan eksikliklerin nedenini
açıklama imkânı tanınmış, ancak, Taifa firması cevap vermemiştir.
Soruşturma sürecinde, ÇHC menşeli
kauçuktan yeni dış lastikler ithal ettiği belirlenen 44 ithalatçı firmaya
ithalatçı soru formu gönderilmiş olup, bu firmaların 27 adedinden yanıt
alınmıştır.
Yerinde doğrulama soruşturmaları
Madde 4 — Yönetmelik’in 21 inci
maddesi çerçevesinde şikayetçi firmalar Kırşehir’de yerleşik Petlas Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve
İstanbul’da yerleşik Türk Pirelli Lastikleri A.Ş. ile şikayeti
destekleyen İzmit’te yerleşik Brisa Bridgestone Sabancı Lastik Sanayi ve
Ticaret A.Ş. firması nezdinde yerinde doğrulama incelemesi yapılmıştır.
İlgili tarafların
bilgilendirilmesi ve dinlenmesi
Madde 5 — Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu
ülkenin Ankara’daki Büyükelçiliği’ne ve bilinen üretici-ihracatçı firmalara
şikayetin gizli olmayan metni gönderilmiştir.
Ayrıca, ilgili taraflardan alınan
bilgi ve belgelerin gizli olmayan özetleri inceleme talebinde bulunan
bütün ilgili tarafların bilgisine sunulmuştur.
Soruşturma sırasında ilgili taraflardan
gelen dinleme toplantısı taleplerinin tamamı karşılanmış ve muhtelif
tarihlerde kendilerine soruşturma ile ilgili görüşlerini ve bu görüşlerle
ilgili belgeleri sunma imkânı verilerek, söz konusu görüşler ile belgeler
değerlendirilmiştir.
Bu çerçevede, ithalatçı firmalar ile
muhtelif zamanlarda toplantılar yapılmış, ayrıca, Aelous, Triangle ve Zhongce
firmalarının talebi üzerine, 24/5/2005 tarihinde adıgeçen firmaların
temsilcilerinin katılımı ile bir dinleme toplantısı düzenlenmiştir.
Geçici önlem alındıktan sonra ise
soru formlarına usulüne uygun bir şekilde cevap veren ithalatçılara
geçici önlem bildirimi ve nihai bildirim yapılmış, 12 firmadan geçici
önlem bildirimine, 6 firmadan da nihai bildirime cevap alınmıştır.
Soru formuna, geçici önlem
bildirimine ve nihai bildirime cevap veren firmalardan alınan nesnel
görüşler değerlendirilmiştir. Bu görüşler çerçevesinde, ithalatçılar için
yerli ürün ile ithal edilen ürün arasındaki en önemli tercih sebebinin
fiyat farklılığı olduğu görülmüştür.
Soruşturma dönemi
Madde 6 — Damping belirlemesi için 1/1/2003 - 31/12/2003
tarihleri arası soruşturma dönemi (SD) olarak kabul edilmiştir. Zarar
belirlenmesinde ise, veri toplama ve analiz için 1/1/2001 - 31/12/2003
arasındaki dönem esas alınmıştır.
Soruşturma konusu ürün ve benzer
ürün
Madde 7 — Soruşturma konusu ürün olan kauçuktan yeni dış
lastikler, içerisinde doğal ve/veya sentetik kauçuklar, karbon siyahı,
tekstil ve/veya çelik kordlar, pişirme amaçlı kimyasallar ve lastiğe UV
ve ozon direnci kazandırmak için yine çeşitli kimyasallar içeren komposit
bir üründür. Lastiğin temel işlevi, araç ve yer arasındaki güç
iletişimini sağlaması, hareketi başlatması veya durdurması, yük taşıması,
araçla zemin arasında süspansiyon oluşturarak konforlu bir sürüş sağlamasıdır.
Soruşturma konusu ürünler
kullanıldıkları alanlar itibariyle, 4011.10.00.10.00, 4011.10.00.90.11,
4011.10.00.90.12, 4011.10.00.90.13, 4011.10.00.90.19 GTİP’te yer alan
tekstil-çelik kuşaklı radyal ve konvansiyonel otomobil dış lastikleri ve
diğerleri (otomobil dış lastikleri); 4011.10.00.90.14, 4011.10.00.90.15 GTİP’te
yer alan minibüs, kamyonet ve hafif kamyon radyal dış lastikleri ve konvansiyonel
dış lastikleri (hafif ticari araç dış lastikleri); 4011.20.10.00.11,
4011.20.10.00.12, 4011.20.10.00.19, 4011.20.90.00.11, 4011.20.90.00.12,
4011.20.90.00.19 GTİP’te yer alan otobüslerde ve kamyonlarda kullanılan
dış lastikler (ağır vasıta dış lastikleri); 4011.61.00.00.00,
4011.92.00.00.00 GTİP’te yer alan tarım ve orman taşıtları ve
makinelerinde kullanılan türde dış lastikler (zirai araç dış lastikleri)
ve 4011.62.00.00.00, 4011.63.00.00.00, 4011.69.00.00.00,
4011.93.00.00.00, 4011.94.00.00.00, 4011.99.00.00.00 GTİP’te yer alan
yapı veya sanayi elleçleme taşıtları ve makinelerinde kullanılan türde
dış lastikler ve diğerleridir (iş makineleri dış lastikleri).
Yönetmelik’in 4 üncü maddesi
çerçevesinde, yerli üreticiler tarafından üretilen kauçuktan dış
lastikler ile soruşturma konusu ülkeden ithal edilen kauçuktan dış
lastikler arasında işlevsel özellikler, fiziksel özellikler, kullanım
amaçları, dağıtım kanalları ve birbirini ikame edebilmeleri açısından bir
fark bulunmadığı tespit edildiğinden, ÇHC’den ithal edilen soruşturma
konusu madde ile yerli üretim dalı tarafından üretilen soruşturma konusu maddenin
benzer ürün olarak kabul edilebileceği anlaşılmıştır.
Soruşturma sırasında bazı ilgili
tarafların dış lastiklerin radyal ve konvansiyonel olarak ayrı ayrı ele
alınması gerektiği yönündeki iddiaları da incelenmiştir. Soruşturma
kapsamında gerek damping belirlemesinin gerek zarar incelemesinin söz
konusu madde kullanım yerleri, ebatları ve üretim süreci (radyal-konvansiyonel)
bakımından oldukça detaylı bir şekilde ele alınmış ve değerlendirmeler
buna göre yapılmış olmakla birlikte soruşturma konusu ürünün tamamı için
topluca (damping belirlemesi açısından üretici/ihracatçı firma, zarar
incelemesi açısından yerli üretim dalı bazında) bir sonuca varılmıştır.
Bir ilgili taraf, soruşturma konusu
maddenin yer aldığı 4011.99.00.00.00 GTİP’te bulunan iki adet ürünün
(genellikle inşaat sektöründe kullanılan el arabalarına ve eşya taşımaya
mahsus araçlara ait tekerleklerin dış lastikleri) Türkiye’de sadece Anlaş
Anadolu Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Anlaş) tarafından üretildiğini ve
bu iki grubun soruşturma harici bırakılması gerektiğini ileri sürmüştür.
Konu ile ilgili olarak yapılan
incelemede, Anlaş firması dışında, bahsekonu dış lastikleri üreten ya da
üretme kapasitesi olan Özka Özkanıklar Kauçuk ve Mamulleri İmalat ve San.
Ltd. Şti. (Özka) isimli firma tespit edilmiştir.
Adıgeçen her iki firmanın da, ÇHC’den
yapılan ithalat nedeniyle anılan dış lastikleri ya kapasitelerinin
altında üretmekte olduğu ya da üretme kapasiteleri olmasına rağmen
üretimi durdurdukları belirlenmiştir.
Soruşturma konusu ürün ile ilgili
açıklamalar genel içerikli olup, uygulamaya esas olan GTİP ve karşılığı
eşya tanımıdır.
İKİNCİ KISIM
Dampinge İlişkin Belirlemeler
Genel
Madde 8 — ÇHC’de yerleşik Triangle, Aelous, Zhongce ve Taifa
firmalarının, soru formuna verdikleri cevaplarında damping belirlemesi
için gerekli olan temel bilgiler açısından eksiklikler tespit edilmiş ve adıgeçen
firmalara duruma ilişkin bilgi verilerek, açıklama yapma imkânı
tanınmıştır.
Diğer taraftan, adıgeçen firmalara,
soru formunun piyasa ekonomisi ile ilgili bölümüne verdikleri cevaplar
hakkında ilave sorular gönderilmiş, anılan sorulara Triangle, Zhongce ve Aelous
firmaları cevap iletirken, Taifa firmasından herhangi bir cevap
alınamamıştır. Bu itibarla, Taifa firmasının piyasa ekonomisi
koşullarında faaliyet gösterdiğine dair iddiasına ilişkin bilgi ve
belgeler edinilemediğinden, söz konusu firmanın piyasa ekonomisi
koşullarında faaliyet göstermediği sonucuna varılmıştır.
Triangle, Zhongce ve Aelous
firmalarının piyasa ekonomisinde faaliyet gösterdiklerine yönelik
iddiaları ise İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik Ek
Madde 1 çerçevesinde incelenmiştir.
Bu çerçevede Zhongce firmasının;
a) SD içerisinde yürürlükte bulunan
Dış Ticaret Kanununun 9 uncu maddesi çerçevesinde firmanın üretim ve
satışlarına ilişkin kararlarını doğrudan etkileyecek tarzda, ihracat ve
ithalatını yapabileceği ürün yelpazesinde sınırlama bulunduğu,
b) Firmanın ortaklık yapısında
üçüncü büyük ortağın "yerel hükümet firması" olarak görüldüğü
ve bu konuda talep edilen açıklamaların yetersiz olduğu,
c) Üretimin temel girdilerinden olan
işgücünün serbest dolaşımını engelleyecek şekilde düzenlemeler bulunup
bulunmadığına yönelik inceleme çerçevesinde, firmadan, çalışanlarına
yönelik uygulanan "İkamet Kayıt Yönetmeliği" ve "Geçici
İkamet Uygulaması" metinlerini göndermesi talep edilmiş olmasına
rağmen bu belgelerin iletilmediği,
d) Konu ile ilgili olarak firmanın
cevabının, halihazırda yürürlükte olduğu bilinen 1958 tarihli eski
mevzuatın uzun zaman önce iptal edildiğini ifade etmesi nedeniyle tatmin
edici bulunmadığı,
tespit edilmiştir.
Aelous firması için yapılan
incelemede;
a) SD içerisinde yürürlükte bulunan
Dış Ticaret Kanununun 9 uncu maddesi çerçevesinde, dış ticaret işlemi
yapmaya yetkili olduğuna dair açıklama yapmakla yetindiği ve talep
edilmesine rağmen bu konudaki yetki belgelerini iletmemesi nedeniyle bu
yetkinin kapsamının anlaşılamadığı,
b) Firmanın ortaklık yapısında en
büyük ortağın "yerel hükümet firması" olarak görüldüğü ve bu
konuda talep edilen açıklamaların yetersiz olduğu,
c) Üretimin temel girdilerinden olan
işgücünün serbest dolaşımını engelleyecek şekilde düzenlemeler bulunup
bulunmadığına yönelik inceleme çerçevesinde, firmadan, çalışanlarına
yönelik uygulanan "İkamet Kayıt Yönetmeliği" ve "Geçici
İkamet Uygulaması" metinlerini göndermesi talep edilmiş olmasına
rağmen bu belgelerin iletilmediği,
d) Konu ile ilgili olarak firmanın
cevabının, halihazırda yürürlükte olduğu bilinen 1958 tarihli eski
mevzuatın uzun zaman önce iptal edildiğini ifade etmesi nedeniyle tatmin
edici bulunmadığı,
hususları belirlenmiştir.
Triangle firması için yapılan
incelemede ise;
a) SD içerisinde yürürlükte bulunan
Dış Ticaret Kanununun 9 uncu maddesi çerçevesinde, dış ticaret işlemi
yapmaya yetkili olduğuna dair açıklama yapmakla yetindiği ve talep
edilmesine rağmen bu konudaki yetki belgelerini iletmemesi nedeniyle bu
yetkinin kapsamının anlaşılamadığı,
b) Firmanın ortaklık yapısında en
büyük ortağın "yerel hükümet firması" olarak görüldüğü ve bu
konuda talep edilen açıklamaların yetersiz olduğu,
c) Üretimin temel girdilerinden olan
işgücünün serbest dolaşımını engelleyecek şekilde düzenlemeler bulunup
bulunmadığına yönelik inceleme çerçevesinde, firmadan, çalışanlarına
yönelik uygulanan "İkamet Kayıt Yönetmeliği" ve "Geçici
İkamet Uygulaması" metinlerini göndermesi talep edilmiş olmasına
rağmen bu belgelerin iletilmediği,
d) Ayrıca, Triangle firmasına ait
diğer kaynaklardan ulaşılan organizasyon şemasında adıgeçen firmanın
devlet ile ilişkili olduğuna dair bilgilerin yer aldığı,
belirlenmiştir.
Bu tespitler ışığında Zhongce, Aelous
ve Triangle firmalarının faaliyetlerinde önemli derecede devlet
müdahalesinin bulunduğu ve bu nedenle adıgeçen firmaların piyasa
ekonomisi koşullarında faaliyet göstermediği sonucuna varılmıştır.
Normal değer
Madde 9 — Yönetmelik ek madde 1 deki ölçütler çerçevesinde
piyasa ekonomisi koşullarının geçerli
olduğu ihracatçılarca ispat edilemediğinden normal değer, Yönetmelik’in
7 nci maddesi çerçevesinde, Türkiye’de benzer mal için fabrika
çıkış aşamasında oluşan ticari maliyete makul kâr ilave edilmek suretiyle
hesaplanan değer esas alınarak belirlenmiştir. Mezkur yöntem, Türkiye’nin
genel ekonomik düzeyi ve üretim hacmi nedeniyle elverişli konumda
bulunması nedeniyle tercih edilmiştir.
İhraç fiyatı
Madde 10 — İhraç fiyatı, üretici/ihracatçı firmaların
Türkiye’ye satışlarına ilişkin olarak gönderdikleri fatura örneklerinde
yer alan miktar ve değerler esas alınarak, fabrika çıkış aşamasında
hesaplanmıştır. Buna ilave olarak, ihracatçı firmaların temin etmediği,
kendilerine ait başka faturalar da ithalatçı firmalardan elde edilmiş ve
bu faturalar da hesaplamalara dahil edilmiştir.
Aelous firmasının beyan etmiş olduğu
ihraç işlemi sayısının, firma tarafından gönderilen faturalarda tespit
edilen işlem sayısının üstünde olduğu belirlenmiştir. Adıgeçen firmanın
yollamış olduğu ilave faturaların da önceden gönderdiği faturaların bir
kopyası olduğu anlaşılmıştır. Gönderilmeyen faturalardan sadece bir adedi
diğer kanallardan edinilebilmiştir.
Benzer şekilde, Zhongce firmasının
beyan ettiği faturalar ile bu faturaların üzerindeki işlem sayısı
arasında da tutarsızlık belirlenmiş ve diğer kanallardan adıgeçen firmaya
ait ilave faturalara ulaşılmıştır.
Triangle firmasının da ilettiği
ihraç faturaları haricinde, adıgeçen firmaya ait ilave faturalara
ulaşılmıştır.
Konu hakkında, adıgeçen üç firma
tarafından herhangi bir açıklama yapılmamıştır. Bu itibarla, Aelous, Zhongce
ve Triangle firmalarının ihraç fiyatı hesaplamasında Yönetmelik’in 26 ncı
maddesi çerçevesinde eldeki veriler uygulamasına başvurulmuştur.
İhraç fiyatının fabrika çıkış
aşamasında belirlenmesi amacıyla, banka masrafları, gümrük ve liman
yükleme-boşaltma giderleri, sigorta, navlun vb. giderler için ayarlama
yapılmıştır. Bu ayarlama sırasında, üretici/ihracatçı firmalardan alınan
veriler ve üretici/ihracatçı firmalar tarafından elverişli veri
sağlanmayan durumlarda ise eldeki veriler kullanılmıştır.
Diğer taraftan, ihraç fiyatının hesaplanması
sırasında, ihraç faturası üzerindeki bilgilerden satış işleminin iç
lastik ve kolon dahil olmak üzere yapıldığı belirlenen işlemlerde
ithalatçı ve yerli üretim dalı firmalarından alınan bilgi doğrultusunda
ayarlama yapılmıştır.
Fiyat karşılaştırması
Madde 11 — Adil bir karşılaştırmanın yapılabilmesini teminen
normal değer ile ihraç fiyatı aynı aşamada (fabrika çıkış aşaması)
karşılaştırılmıştır.
Damping marjı
Madde 12 — Damping marjı, ihraç fiyatlarının farklı alıcı,
bölge veya dönemler arasında farklılık göstermesi nedeniyle dampingin
büyüklüğünün tam olarak belirlenebilmesi için ürün grupları bazında ayrı ayrı
tespit edilen ağırlıklı ortalama oluşturulmuş normal değer ile işlem
bazında ihraç fiyatının fabrika çıkış aşamasında karşılaştırılması
yöntemiyle hesaplanmıştır.
Bu çerçevede, hesaplanan damping
marjı Aelous firması için CIF bedelin %141,36’sı, Zhongce firması için
CIF bedelin %133,84’ü, Triangle firması için CIF bedelin %87,22’si ve Taifa
firması için CIF bedelin %168,17’si olarak tespit edilmiştir.
Bir ilgili taraf, iş makinesi dış
lastikleri grubunda yerli üretim dalının verileri kullanılarak hesaplanan
normal değerin ebat bazında karşılaştırılması halinde damping tespit
edilmeyeceğini ileri sürmüştür.
Bunun üzerine, iş makinesi dış
lastik grubunda mümkün olduğunca ebat bazında yapılan inceleme sonucunda,
anılan iddianın aksine, daha önce tespit edilen ve yukarıda belirtilen
damping marjlarında az da olsa bir artış görülmüştür.
Bir ilgili taraf, yapılan damping
marjı hesaplamasının, Türkiye’de ağırlıklı olarak üretimi yapılan radyal
dış lastik grubuna ait veriler esas alınarak hesaplanan normal değer ile ÇHC’den
ağırlıklı olarak ithal edilen konvansiyonel dış lastik grubuna ilişkin
ihraç fiyatları kullanılarak yapılmasının söz konusu marjı yükselttiği
iddiasında bulunmuştur.
İhraç fiyatı hesaplamasında
faturaları esas alınan üretici/ihracatçı ÇHC firmalarının Türkiye’ye
ihraç ettikleri oto dış lastiklerinin neredeyse tamamı ve Türkiye’de
üretilen oto dış lastiklerinin çok büyük bir bölümü radyaldir. Ayrıca,
zirai dış lastik grubunda da damping marjı hesaplaması, traktör ön,
traktör arka ve römork lastikleri olmak üzere üç alt grup itibariyle
yapılmış olup, hesaplamada, söz konusu alt gruplara ayrılabilen yerli
üretim dalının konvansiyonel grubuna ilişkin verileri kullanılmıştır. İş
makinesi dış lastik grubunda ise yukarıdaki açıklamada da belirtildiği
üzere, mümkün olduğu ölçüde ebat bazında değerlendirme yapılmış ve bu
değerlendirmede Türkiye’de üretimi yapılan konvansiyonel lastikler, ÇHC
menşeli konvansiyonel lastik ithalatı ile karşılaştırılmıştır.
Hafif ticari ve ağır vasıta
gruplarında ise, damping marjına yönelik, radyal/konvansiyonel dış lastik
ayrımına göre ayrıca inceleme yapılmıştır.
Diğer taraftan, her bir grup için normal
değer hesaplaması tüm ebatların yer aldığı ağırlıklı ortalama alınarak
yapılmakla birlikte, tüm gruplarda mümkün olduğunca ebat bazında yapılan
karşılaştırmada belirlenen normal değer rakamlarının, genel olarak,
belirlenen ağırlıklı ortalama normal değer rakamından yüksek olduğu,
dolayısı ile normal değer hesaplamasında benimsenen yöntemin, bazı ilgili
tarafların görüşlerinin tersine damping marjını azaltıcı yönde etkide
bulunduğu görülmüştür.
Söz konusu değerlendirmelere ilave
olarak, damping marjı hesaplamasında kullanılan normal değerin
belirlenmesinde, mümkün olduğunca yerli üretim dalının, ÇHC menşeli
soruşturma konusu ürünün de yer aldığı yenileme pazarına ilişkin verileri
esas alınmış, böylece normal değerin piyasa farklılığından etkilenmesinin
önüne geçilmiştir.
Normal değerin hesaplanması
sırasında, ilgili tarafların iddiaları çerçevesinde tüm hususlar
incelenmiş ve hesaplama mümkün olduğunca konunun bütün boyutları dikkate
alınarak yapılmıştır.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Zarara İlişkin Belirlemeler
BİRİNCİ BÖLÜM
Dampingli İthalat
Genel açıklama
Madde 13 — Soruşturma konusu ürünün zarar incelemesi, yerli
üretim dalının durumunun ayrıntılı bir şekilde ortaya konulması amacıyla
beş farklı grupta yapılmıştır.
Maddenin genel ithalatı
Madde 14 — Soruşturma konusu maddenin genel ithalatı ürün
grupları itibariyle şu şekildedir:
a) Otomobil Dış Lastikleri: Bu
grupta, miktar bazında 2001 yılında 1.264.128 adet olan genel ithalat,
2002 yılında %41’lik artışla 1.782.991 adet, 2003 yılında ise bir önceki
yıla göre % 62,9’luk artış ile 2.905.524 adet olarak gerçekleşmiştir. Söz
konusu grupta genel ithalatın miktar bazında 2001-2003 dönemindeki artış
oranı %129,8 olmuştur.
Otomobil dış lastikleri grubunda genel
ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı ise %113,8’dir.
b) Hafif Ticari Araç Dış Lastikleri:
Hafif ticari araç dış lastikleri grubunda genel ithalat miktar bazında
2001 yılında 172.289 adettir. Bu rakam 2002 yılında %132,8’lik artış ile
401.231 adede, 2003 yılında ise bir önceki yıla göre %103,6’lık artış ile
817.299 adede yükselmiştir. Söz konusu grupta 2001-2003 dönemi miktar
artış oranı ise %374,4’tür.
Hafif ticari araç dış lastikleri
grubunda genel ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı da
%309,3’tür.
c) Ağır Vasıta Dış Lastikleri: Bu
grupta genel ithalat miktar bazında 2001 yılında 284.711 adet iken bu
rakam 2002’de %103,4’lük artışla 579.256 adet, 2003’te ise bir önceki
yıla göre %56,9’luk artışla 909.057 adet seviyesine çıkmıştır. Genel
ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %219,3’tür.
Ağır vasıta dış lastikleri grubunda
genel ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı %163,4’tür.
d) Zirai Araç Dış Lastikleri: Zirai
araç dış lastikleri genel ithalatı miktar bazında 2001 yılında 47.729
adet, 2002’de 93.019 adet ve 2003’te 254.335 adet olarak gerçekleşmiştir.
Bu rakamlar, bir önceki yıllara göre 2002 yılında %94,8’lik, 2003 yılında
ise %173,4’lük artışı göstermektedir. Söz konusu grupta 2001-2003 dönemi
miktar artış oranı ise %432,9’dur.
Zirai araç dış lastikleri grubunda
genel ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı da %469,5
olmuştur.
e) İş Makineleri Dış Lastikleri: Bu
grupta genel ithalat miktar bazında 2001 yılında 69.334 adet iken, bu
rakam 2002 yılında %180,1’lik artışla 194.205 adede, 2003 yılında ise bir
önceki yıla göre %41,1’lik artışla 274.090 adede yükselmiştir. Genel
ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %295,3’tür.
İş makineleri dış lastikleri grubunda
genel ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı %37,1’dir.
Tüm gruplarda genel ithalat miktar
bazında 2001 yılında 1.838.191 adet iken, bu rakam 2002 yılında %65,9’luk
bir artışla 3.050.702 adet ve 2003 yılında bir önceki yıla göre %69,1’lik
bir artışla 5.160.305 adet seviyesine yükselmiştir. Tüm gruplarda
2001-2003 miktar artışı ise %180,7’dir.
Tüm gruplarda genel ithalatın
2001-2003 dönemi değer bazlı artış oranı %149,7 olmuştur.
Maddenin soruşturma konusu
ülkeden ithalatı
Madde 15 — Soruşturma konusu maddenin ÇHC’den ithalatı madde
grupları itibariyle şu şekildedir:
a) Otomobil Dış Lastikleri: Bu
grupta ÇHC’den ithalat miktar bazında 2001 yılında 18.726 adet iken, 2002
yılında %133,3’lük artış ile 43.695 adet, 2003 yılında ise bir önceki
yıla göre %578,5’lik artışla 296.480 adet seviyesine çıkmıştır. ÇHC’den
ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %1.483,3’tür.
Otomobil dış lastikleri grubunda ÇHC’den
ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı %1.837,4’tür.
Bu grupta, soruşturma konusu
maddenin ÇHC’den ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında
%1,48 iken, bu pay 2002 yılında %2,45, 2003’te ise %10,2 olarak
gerçekleşmiştir.
b) Hafif Ticari Araç Dış Lastikleri:
Hafif ticari araç dış lastikleri grubunda ÇHC’den ithalat miktar bazında
2001 yılında 31.117 adet, 2002’de 97.290 adet ve 2003 yılında ise 460.751
adet olmuştur. 2002 yılında artış oranı bir önceki yıla göre %212,6 iken,
2003’teki artış oranı 2002’ye göre %373,5’tir. ÇHC’den ithalatın 2001-2003
dönemi miktar artış oranı ise %1.380,7’dir.
Hafif ticari araç dış lastikleri
grubunda ÇHC’den ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı
%1.311,1’dir.
Söz konusu grupta, soruşturma konusu
maddenin ÇHC’den ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında
%18,06 iken, bu pay 2002 yılında %24,25, 2003’te ise %56,37 olarak
gerçekleşmiştir.
c) Ağır Vasıta Dış Lastikleri: Bu
grupta ÇHC’den ithalat miktar bazında 2001 yılında 70.224 adettir. Söz
konusu ithalat 2002 yılında %167,6’lık artış ile 187,951 adet seviyesine
yükselmiş, 2003 yılında ise bir önceki yıla göre %123,8’lik artış ile
420.642 adet seviyesine çıkmıştır. ÇHC’den ithalatın 2001-2003 dönemi
miktar artış oranı ise %499’dur.
Ağır vasıta dış lastikleri grubunda ÇHC’den
ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı %512,9’dur.
Anılan grupta, soruşturma konusu
maddenin ÇHC’den ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında
%24,67 iken, bu pay 2002 yılında %32,45, 2003’te ise %46,27 olarak
gerçekleşmiştir.
d) Zirai Araç Dış Lastikleri: Zirai
araç dış lastiklerinin ÇHC’den ithalatı miktar bazında 2001 yılında 5.078
adet, 2002’de 29.372 adet ve 2003’te 150.326 adet olarak gerçekleşmiştir.
Bu rakamlar, bir önceki yıllara göre 2002 yılında %478,4, 2003 yılında
ise %411,8’lik artışı göstermektedir. Söz konusu grupta 2001-2003 dönemi
miktar artış oranı ise %2.860,3’tür.
Zirai araç dış lastikleri grubunda ÇHC’den
ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı %1.393,6
olmuştur.
Bu grupta, soruşturma konusu maddenin
ÇHC’den ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında %10,64
iken, bu pay 2002 yılında %31,58, 2003’te ise %59,11 olarak
gerçekleşmiştir.
e) İş Makineleri Dış Lastikleri: Bu
grupta ÇHC menşeli ithalat miktar bazında 2001 yılında 4.885 adet iken,
bu rakam 2002 yılında %1.009,1’lik artışla 54.180 adede, 2003 yılında ise
bir önceki yıla göre %144,2’lik artışla 132.351 adede yükselmiştir. Genel
ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %2.609,3’tür.
İş makineleri dış lastikleri
grubunda ÇHC’den ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı
%776,4’tür.
Söz konusu grupta, soruşturma konusu
maddenin ÇHC’den ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında
%7,05 iken, bu pay 2002 yılında %27,9, 2003’te ise %48,29 olarak gerçekleşmiştir.
Tüm gruplar itibariyle bakıldığında,
ÇHC menşeli ithalat miktar bazında 2001 yılında 130.030 adet iken, bu
rakam 2002 yılında %217,2’lik bir artış ile 412.488 adet ve 2003 yılında
ise bir önceki yıla göre %254’lük bir artış ile 1.460.550 adet seviyesine
yükselmiştir. Tüm gruplarda ÇHC menşeli genel ithalatın 2001-2003 dönemi
miktar artış oranı ise %1.023,2 olmuştur.
Tüm gruplarda ÇHC menşeli ithalatın
2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı ise %769,7’dir.
Tüm gruplarda ÇHC menşeli ithalatın
toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında %7,07 iken, bu pay 2002 yılında
%13,52’ye, 2003 yılında ise %28,3’e çıkmıştır.
Maddenin üçüncü ülkelerden
ithalatı
Madde 16 — Soruşturma konusu maddenin üçüncü ülkelerden
ithalatı ise madde grupları itibariyle şu şekildedir:
a) Otomobil Dış Lastikleri: Bu
grupta üçüncü ülkelerden ithalat miktar bazında 2001 yılında 1.245.402
adet iken, 2002 yılında %39,6’lık artış ile 1.739.296 adet, 2003 yılında
ise bir önceki yıla göre %50’lik artışla 2.609.044 adet seviyesine
çıkmıştır. Üçüncü ülkelerden ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış
oranı ise %109,5’tir.
Otomobil dış lastikleri grubunda
üçüncü ülkelerden ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı
%102’dir.
Bu grupta, soruşturma konusu
maddenin üçüncü ülkelerden ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001
yılında %98,52 iken, bu pay 2002 yılında %97,55, 2003’te ise %89,8 olarak
gerçekleşmiştir.
b) Hafif Ticari Araç Dış Lastikleri:
Hafif ticari araç dış lastikleri grubunda üçüncü ülkelerden ithalat
miktar bazında 2001 yılında 141.172 adet, 2002’de 303.941 adet ve 2003
yılında ise 356.548 adet olmuştur. 2002 yılında artış oranı bir önceki
yıla göre %115,2 iken, 2003’teki artış oranı 2002’ye göre %17,3’tür.
Üçüncü ülkelerden ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise
%152,6’dır.
Hafif ticari araç dış lastikleri
grubunda üçüncü ülkelerden ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında
artış oranı %162,1’dir.
Söz konusu grupta, soruşturma konusu
maddenin üçüncü ülkelerden ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001
yılında %81,94 iken, bu pay 2002 yılında %75,75, 2003’te ise %43,63
olarak gerçekleşmiştir.
c) Ağır Vasıta Dış Lastikleri: Bu
grupta üçüncü ülkelerden ithalat miktar bazında 2001 yılında 214.487
adettir. Söz konusu ithalat 2002 yılında %82,4’lük artış ile 391.305 adet
seviyesine yükselmiş, 2003 yılında ise bir önceki yıla göre %24,8’lik
artış ile 488.415 adet seviyesine çıkmıştır. Üçüncü ülkelerden ithalatın
2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %127,7’dir.
Ağır vasıta dış lastikleri grubunda
üçüncü ülkelerden ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı
%125,5’tir.
Anılan grupta, soruşturma konusu
maddenin üçüncü ülkelerden ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001
yılında %75,33 iken, bu pay 2002 yılında %67,55, 2003’te ise %53,73
olarak gerçekleşmiştir.
d) Zirai Araç Dış Lastikleri: Zirai
araç dış lastiklerinin üçüncü ülkelerden ithalatı miktar bazında 2001
yılında 42.651 adet, 2002’de 63.647 adet ve 2003’te 104.009 adet olarak
gerçekleşmiştir. Bu rakamlar, bir önceki yıla göre 2002 yılında %49,2,
2003 yılında ise %63,4’lük artışı göstermektedir. Söz konusu grupta
2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %143,9’dur.
Zirai araç dış lastikleri grubunda
üçüncü ülkelerden ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı
%405 olmuştur.
Bu grupta, soruşturma konusu
maddenin üçüncü ülkelerden ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001
yılında %89,36 iken, bu pay 2002 yılında %68,42, 2003’te ise %40,89
olarak gerçekleşmiştir.
e) İş Makineleri Dış Lastikleri: Bu grupta
üçüncü ülkeler menşeli ithalat miktar bazında 2001 yılında 64.449 adet
iken, bu rakam 2002 yılında %117,2’lik artışla 140.025 adede, 2003
yılında ise bir önceki yıla göre %1,2’lik artışla 141.739 adede
yükselmiştir. Genel ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise
%119,9’dur.
İş makineleri dış lastikleri
grubunda üçüncü ülkelerden ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında
artış oranı %10,8’dir.
Söz konusu grupta, soruşturma konusu
maddenin üçüncü ülkelerden ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001
yılında %92,95 iken, bu pay 2002 yılında %72,1, 2003’te ise %51,71 olarak
gerçekleşmiştir.
Tüm gruplar itibariyle bakıldığında,
üçüncü ülkeler menşeli ithalat miktar bazında 2001 yılında 1.708.161 adet
iken, bu rakam 2002 yılında %54,4’lük bir artış ile 2.638.214 adet ve
2003 yılında ise bir önceki yıla göre %40,2’lik bir artış ile 3.699.755
adet seviyesine yükselmiştir. Tüm gruplarda üçüncü ülkeler menşeli genel
ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %116,6 olmuştur.
Tüm gruplarda üçüncü ülkeler menşeli
ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı ise %114,8’dir.
Tüm gruplarda üçüncü ülkeler menşeli
ithalatın toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında %92,93 iken, bu pay
2002 yılında %86,48’e, 2003 yılında ise %71,7’ye gerilemiştir.
Dampingli ithalatın pazar
payındaki değişim
Madde 17 — Soruşturma konusu maddenin yurtiçi tüketimi,
yerli üretim dalının yurtiçi satışları ile genel ithalatın toplanması
suretiyle hesaplanmıştır.
Bu çerçevede belirlenen toplam tüketim
miktarı endeks olarak 2001 yılında 100 iken, madde grupları itibariyle,
2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla, otomobil dış lastik grubunda 141 ve
182, hafif ticari araç dış lastik grubunda 150 ve 180, ağır vasıta dış
lastik grubunda 157 ve 193, zirai araç dış lastik grubunda 121 ve 188 ve
iş makineleri dış lastik grubunda ise 255 ve 349 olarak gerçekleşmiştir.
ÇHC’nin pazar payı ise 2001, 2002 ve
2003 yıllarında sırası ile, otomobil dış lastik grubunda %0,58, %0,96 ve
%5,04, hafif ticari araç dış lastik grubunda %3,71, %7,73 ve %30,54, ağır
vasıta dış lastik grubunda %7,67, %13,11 ve %23,86, zirai araç dış lastik
grubunda %1,50, %7,21 ve %23,69 ve iş makineleri dış lastik grubunda ise
%5,92, %25,79 ve %45,95 olarak gerçekleşmiştir.
Tüm gruplar esasında toplam tüketim
miktarı 2001 yılında 100 olarak kabul edildiğinde 2002’de 146 ve 2003
yılında ise 186 olarak gerçekleşmiştir. Tüm gruplar esasında ÇHC’nin söz
konusu tüketimden aldığı pay ise 2001 yılında %2,40, 2002 yılı için %5,24
ve 2003 yılı için de %14,49 olmaktadır.
Dampingli ithalatın fiyatlarının
gelişimi
Madde 18 — Soruşturma konusu maddeye ilişkin her bir grupta
ve tüm gruplar toplamı itibariyle 2001-2003 döneminde ÇHC’den yapılan
ithalatın fiyatlarının genel ithalatın fiyatlarının altında kaldığı
tespit edilmiştir.
ÇHC’den yapılan ithalatın fiyatı
2001 yılında 100 olarak alındığında, 2003 yılında otomobil dış lastikleri
grubunda 122, hafif ticari araç dış lastikleri grubunda 95, ağır vasıta
dış lastikleri grubunda 102, zirai araç dış lastikleri grubunda 50 ve iş
makineleri dış lastikleri grubunda ise 32 olmuştur.
Tüm gruplar itibariyle, ÇHC’den
yapılan ithalatın fiyatı 2001 yılında 100 olarak alındığında, 2002
yılında 93 ve 2003 yılında 77 olmuştur.
Dampingli ithalatın yerli üretim
dalının fiyatları üzerindeki etkisi
Madde 19 — ÇHC menşeli ithalatın gümrük vergisi ve ithal
masrafları dahil Türkiye piyasasına giriş fiyatları yerli üretim dalının
satış fiyatları ile mukayese edildiğinde, soruşturma dönemi olan 2003
yılında her bir grupta ve tüm gruplar toplamında dampingli ithalatın
fiyatlarının yerli üretim dalının fiyatlarının önemli ölçüde altında
kaldığı (fiyat kırılması) tespit edilmiştir.
Buna göre, söz konusu fiyat
kırılmaları 2003 yılında, otomobil dış lastik grubu için %37,8, hafif ticari
araç dış lastikleri için %54,9, ağır vasıta dış lastikleri için %74,
zirai araç dış lastikleri için %75,1 ve iş makineleri dış lastikleri için
ise %91,9’dur. Tüm gruplar itibariyle 2003 yılı fiyat kırılması ise
%56,2’dir.
Diğer taraftan, 2003 yılında,
dampingli ithalatın yerli üretim dalının fiyatları üzerindeki etkisi
incelenirken, soru formuna cevap veren üretici/ithalatçı firmaların
gönderdiği faturalar kullanılarak ayrıca hesaplama yapılmıştır.
Bir ilgili tarafın, zirai dış lastik
grubunda yapılan fiyat kırılması hesaplamasında traktör ön dış lastikleri
ve traktör arka dış lastiklerinin bir arada değerlendirilmesi ve ÇHC’den
yapılan ithalatın ağırlıklı olarak traktör ön dış lastikleri olması
nedeniyle kırılmanın suni şekilde yüksek çıktığı yönündeki iddiası
üzerine traktör ön dış lastikleri için ayrı hesaplama yapılmıştır. Söz
konusu hesaplamada, 2003 yılı için, üretici/ihracatçı ÇHC firmalarının
traktör ön dış lastiklerine ilişkin işlemleri, Petlas’ın traktör ön dış
lastik satışları ile karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma sonucunda traktör
ön dış lastiklerinde %43,86 oranında fiyat kırılması tespit edilmiştir.
İKİNCİ BÖLÜM
Yerli Üretim
Dalının Durumu
Dampingli ithalatın yerli üretim
dalı üzerindeki etkisi
Madde 20 — Dampingli ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki
etkisinin belirlenmesinde Petlas, Pirelli ve Brisa firmalarından elde
edilen veriler temel alınmış, ekonomik göstergeler mümkün olduğunca
ayrıntılı incelemeye olanak sağlamak üzere beş grup halinde
değerlendirilmiş, ayrıca, toplu halde de değerlendirmeye tabi
tutulmuştur.
Ekonomik göstergeler incelenirken,
mümkün olduğunca yerli üretim dalının yenileme pazarına ilişkin
verilerinden hareket edilmiş ve böylece zarar incelemesinin soruşturma
konusu dampingli ithalatın yer aldığı piyasa esas alınarak yapılmasına
olanak sağlanmıştır. Öte yandan, eğilimin sağlıklı
bir şekilde incelenmesi amacıyla, TL bazındaki veriler yıllık ortalama
TEFE kullanılarak enflasyondan arındırılmış reel değerler olarak
hesaplanmıştır.
a) Üretim
Yerli üretim dalının 2001 yılında
100 olarak alınan üretim miktar endeksi 2002 ve 2003 yıllarında
sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 117 ve 138, hafif ticari araç dış
lastikleri için 123 ve 133, ağır vasıta dış lastikleri için 116 ve 139,
zirai araç dış lastikleri için 130 ve 138, iş makineleri dış lastikleri
için 129 ve 162 olarak gerçekleşmiştir.
Tüm grupları kapsayan ve 2001
yılında 100 olarak kabul edilen üretim miktar endeksi ise 2002 ve 2003
yıllarında sırası ile 118 ve 137 olmuştur.
b) İç piyasa satışları
Yerli üretim dalının 2001 yılında
100 olarak alınan iç piyasa satış miktarı endeksi 2002 ve 2003 yıllarında
sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 146 ve 150, hafif ticari araç dış
lastikleri için 126 ve 104, ağır vasıta dış lastikleri için 131 ve 122,
zirai araç dış lastikleri için 126 ve 124, iş makineleri dış lastikleri
için 125 ve 116 olarak gerçekleşmiştir.
Yerli üretim dalının yurt içi satış
hasılatı ise 2001 yılında 100 olarak kabul edildiğinde 2002 ve 2003
yılları için sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 138 ve 137, hafif
ticari araç dış lastikleri için 120 ve 95, ağır vasıta dış lastikleri
için 110 ve 98, zirai araç dış lastikleri için 128 ve 152, iş makineleri
dış lastikleri için 119 ve 106 olarak gerçekleşmiştir.
Tüm grupları kapsayan ve 2001
yılında 100 olarak kabul edilen iç piyasa satışları miktar endeksi 2002
ve 2003 yıllarında sırası ile 136 ve 130 olarak gerçekleşirken, yurt içi
satış hasılatı endeksi ise aynı yıllarda sırası ile 118 ve 108 olmuştur.
c) İhracat
Yerli üretim dalının 2001 yılında
100 olarak alınan ihracat miktar endeksi 2002 ve 2003 yıllarında
sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 102 ve 120, hafif ticari araç dış
lastikleri için 117 ve 126, ağır vasıta dış lastikleri için 99 ve 127,
zirai araç dış lastikleri için 125 ve 140, iş makineleri dış lastikleri
için 109 ve 155 olarak gerçekleşmiştir.
Yerli üretim dalının ihracat
hasılatı ise 2001 yılında 100 olarak kabul edildiğinde 2002 ve 2003
yılları için sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 82 ve 87, hafif
ticari araç dış lastikleri için 96 ve 89, ağır vasıta dış lastikleri için
81 ve 94, zirai araç dış lastikleri için 107 ve 96, iş makineleri dış
lastikleri için 89 ve 101 olarak gerçekleşmiştir.
Tüm grupları kapsayan ve 2001
yılında 100 olarak kabul edilen ihracat miktar endeksi 2002 ve 2003
yıllarında sırası ile 105 ve 122 olarak gerçekleşirken, ihracat hasılatı
endeksi ise aynı yıllarda sırası ile 86 ve 90 olmuştur.
d) Pazar payı
Yerli üretim dalının pazar payı
2001, 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla, otomobil dış lastiklerinde
%60,92, %60,94 ve %50,65, hafif ticari araç dış lastiklerinde %79,48,
%68,13 ve %45,83, ağır vasıta dış lastiklerinde %68,89, %59,48 ve %48,44,
zirai araç dış lastiklerinde %85,88, %77,17 ve %59,91 ve iş makineleri
dış lastiklerinde ise %15,96, %7,57 ve %4,84 olmuştur.
Tüm gruplar itibariyle yerli üretim
dalının pazar payı ise 2001 yılında %66,02 iken, 2002 yılında %61,26 ve
2003 yılında ise %48,82 seviyesine gerilemiştir.
e) Stoklar
Yerli üretim dalının 2001 yılında
100 olarak alınan stok miktar endeksi 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla,
otomobil dış lastikleri için 128 ve 172, hafif ticari araç dış lastikleri
için 104 ve 99, ağır vasıta dış lastikleri için 95 ve 97, zirai araç dış
lastikleri için 123 ve 114, iş makineleri dış lastikleri için 100 ve 135
olarak gerçekleşmiştir.
Tüm grupları kapsayan ve 2001
yılında 100 olarak kabul edilen stok miktar endeksi ise 2002 ve 2003
yıllarında sırası ile 117 ve 139 olmuştur.
f) Kapasite ve kapasite kullanım
oranı (KKO)
Yerli üretim dalının 2001 yılında
100 olarak alınan kapasite endeksi 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla,
otomobil dış lastikleri için 104 ve 130, hafif ticari araç dış lastikleri
için 97 ve 124, ağır vasıta dış lastikleri için 101 ve 111, zirai araç
dış lastikleri için 107 ve 109, iş makineleri dış lastikleri için 113 ve
109 olarak gerçekleşmiştir.
KKO ise 2001 yılında otomobil dış
lastikleri için %84, hafif ticari araç dış lastikleri için %63, ağır
vasıta dış lastikleri için %62, zirai araç dış lastikleri için %41, iş
makineleri dış lastikleri için %28 olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu
oran 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla, otomobil dış lastikleri için %95
ve %90, hafif ticari araç dış lastikleri için %80 ve %67, ağır vasıta dış
lastikleri için %71 ve %77, zirai araç dış lastikleri için %50 ve %52, iş
makineleri dış lastikleri için %32 ve %41 olmuştur.
Tüm gruplar itibariyle 2001 yılında
100 olarak kabul edilen yerli üretim dalının kapasitesi, 2002 ve 2003
yıllarında sırası ile 102 ve 124’e yükselmiştir.
Tüm gruplarda KKO ise 2001 yılında
%73 iken, 2002 yılında %85 ve 2003 yılında ise %81 seviyesinde
gerçekleşmiştir.
g) İstihdam
Soruşturma konusu madde grupları
itibariyle ayrılamayan yerli üretim dalının istihdam endeksi 2001 yılında
100 olarak alındığında 2002 yılında 98 ve 2003 yılında 101 olmuştur.
h) Ücretler
Soruşturma konusu madde grupları
itibariyle ayrılamayan yerli üretim dalının ücret endeksi 2001 yılında
100 olarak alındığında 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla 92 ve 100
olmuştur.
i) Verimlilik
Soruşturma konusu madde grupları
itibariyle ayrılamayan yerli üretim dalının verimlilik endeksi 2001
yılında 100 olarak alındığında 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla 121 ve
136 olmuştur.
j) Yurt içi fiyatlar
Yerli üretim dalının yurt içi fiyat
endeksi 2001 yılında 100 olarak kabul edildiğinde 2002 ve 2003 yılları
için sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 95 ve 91, hafif ticari araç
dış lastikleri için 95 ve 92, ağır vasıta dış lastikleri için 84 ve 80,
zirai araç dış lastikleri için 102 ve 122, iş makineleri dış lastikleri
için 95 ve 92 olarak gerçekleşmiştir.
Tüm gruplar itibariyle 2001 yılında
100 olarak kabul edilen yurt içi fiyatları ise 2002 ve 2003 yıllarında
sırası ile 87 ve 83 olmuştur.
k) Maliyetler
Yerli üretim dalının birim ticari maliyet
endeksi 2001 yılında 100 olarak kabul edildiğinde 2002 ve 2003 yılları
için sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 83 ve 76, hafif ticari araç
dış lastikleri için 85 ve 76, ağır vasıta dış lastikleri için 84 ve 74,
zirai araç dış lastikleri için 83 ve 93, iş makineleri dış lastikleri
için 69 ve 95 olarak gerçekleşmiştir.
Tüm gruplar itibariyle 2001 yılında
100 olarak kabul edilen birim ticari maliyet ise 2002 ve 2003 yıllarında
sırası ile 81 ve 74 olmuştur.
l) Kârlılık
2001 yılı için 100 olarak alınan
yerli üretim dalının birim kârlılığı, 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla,
otomobil dış lastikleri için 132 ve 143, hafif ticari araç dış lastikleri
için 145 ve 167, ağır vasıta dış lastikleri için ise 85 ve 98 olarak
gerçekleşmiştir.
2001 yılı için –100 (zarar) olarak
alınan yerli üretim dalının birim kârlılığı, 2002 ve 2003 yıllarında
sırasıyla zirai araç dış lastikleri için –59 (zarar) ve –53 (zarar), iş
makineleri dış lastikleri için ise –28 (zarar) ve –99 (zarar) olmuştur.
Tüm gruplar itibariyle yerli üretim
dalının birim kârlılığı ise 2001 yılında 100 olarak alındığında 2002 ve
2003 yıllarında sırası ile 126 ve 137 olmuştur.
m) Nakit akışı
Yerli üretim dalının nakit akışı
endeksi 2001 yılında 100 olarak kabul edildiğinde 2002 ve 2003 yılları için
sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 127 ve 121, hafif ticari araç dış
lastikleri için 136 ve 114, ağır vasıta dış lastikleri için 105 ve 99
olarak gerçekleşmiştir.
2001 yılında yerli üretim dalı nakit
akışı endeksi –100 olan gruplardan zirai dış lastiklerde anılan endeks
2002 ve 2003 için –57 ve –50 olurken, iş makineleri dış lastiklerinde ise
4 ve –129 olarak gerçekleşmiştir.
Tüm grupları kapsayan ve 2001
yılında 100 olarak kabul edilen nakit akışı endeksi ise 2002 ve 2003
yıllarında sırası ile 123 ve 113 olmuştur.
n) Özkaynakların kârlılığı ve
yatırım hasılatı
2001 yılı için 100 olarak alınan
yerli üretim dalının özkaynak kârlılığı, 2002 ve 2003 yıllarında
sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 129 ve 100, hafif ticari araç dış
lastikleri için 122 ve 81, ağır vasıta dış lastikleri için ise 75 ve 55
olarak gerçekleşmiştir.
2001 yılı için –100 olarak alınan
yerli üretim dalının özkaynak kârlılığı, 2002 ve 2003 yıllarında
sırasıyla, zirai araç dış lastikleri için –49 ve –31, iş makineleri dış lastikleri
için ise –23 ve –53 olmuştur.
2001 yılı için 100 olarak alınan
yerli üretim dalının yatırım hasılatı 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla,
otomobil dış lastikleri için 131 ve 114, hafif ticari araç dış lastikleri
için 122 ve 81, ağır vasıta dış lastikleri için 76 ve 63 olarak
gerçekleşmiştir.
2001 yılı için –100 olarak alınan
yerli üretim dalının yatırım hasılatı ise, 2002 ve 2003 yıllarında
sırasıyla, zirai araç dış lastikleri için –50 ve –35, iş makineleri dış
lastikleri için ise –23 ve –61 olmuştur.
Tüm gruplar itibariyle yerli üretim
dalının özkaynak kârlılığı ise 2001 yılında 100 iken 2002 ve 2003
yıllarında sırası ile 114 ve 84 olmuştur. Tüm gruplarda aynı yıllarda
yatırım hasılatı endeksi ise 116 ve 96 olarak gerçekleşmiştir.
o) Büyüme
Soruşturma konusu madde grupları
itibariyle ayrılamayan yerli üretim dalının aktif toplamı endeksi 2001
yılında 100 olarak alındığında 2002 yılında 98 ve 2003 yılında 100
olmuştur.
p) Sermaye artışı
Soruşturma konusu madde grupları
itibariyle ayrılamayan yerli üretim dalının özsermaye endeksi 2001
yılında 100 olarak alındığında 2002 yılında 100 ve 2003 yılında 114
olmuştur.
r) Yatırımlardaki artış
Soruşturma konusu madde grupları
itibariyle ayrılamayan yerli üretim dalının yatırımları toplamı (tevsi + yenileme)
endeksi 2001 yılında 100 olarak alındığında 2002 yılında 74 ve 2003
yılında 66 olmuştur.
s) Damping marjının büyüklüğü
Damping marjı tüm gruplarda önemli
oranlarda bulunmuştur.
Yerli üretim dalının ekonomik
göstergelerinin değerlendirilmesi
Madde 21 — 2001-SD aralığında, yerli üretim dalının yurt içi
satışlarının miktar bazında tüm gruplarda arttığı, buna karşılık,
otomobil dış lastikleri grubu dışındaki dört grupta yurt içi satış
miktarının 2003 yılında bir önceki yıla göre azaldığı görülmektedir.
Diğer taraftan, 2001-SD aralığında, yurt içi fiyatlar zirai araç dış
lastikleri dışındaki gruplarda önemli düşüş kaydetmiştir.
İlgili dönemde ağır vasıta dış
lastikleri grubunda birim kârlılığın azaldığı, zirai araç ve iş
makineleri dış lastikleri gruplarında ise negatif kârlılığın bulunduğu
anlaşılmaktadır. Özellikle zirai araç dış lastikleri ve iş makineleri dış
lastikleri gruplarında, 2001-SD döneminde yurt içi satış miktarı artmış
olmasına rağmen zarar devam etmiştir.
Stoklar ise miktar bazında otomobil
dış lastikleri ve hafif ticari araç dış lastikleri gruplarında 2001-SD
aralığında devamlı artış göstermiş, ağır vasıta dış lastikleri ve iş
makineleri dış lastikleri gruplarında 2003 yılında bir önceki yıla göre
artış göstermiş ve zirai araç dış lastikleri grubunda ise 2002 ve 2003
yıllarında 2001’deki seviyesinin önemli oranda üzerinde gerçekleşmiştir.
Yerli üretim dalının ihracat miktar
endeksi 2001-SD döneminde tüm gruplarda önemli bir artış kaydetmiştir. Bu
artışın, zirai araç dış lastikleri grubu dışındaki dört grupta da 2002
yılından sonra ivme kazanması yerli üretim dalının dampingli ithalatın
yurt içi piyasada yol açtığı olumsuzluklardan kaçınmak üzere iç piyasadan
dış piyasaya daha büyük oranda yöneldiğine işaret etmektedir.
Dolayısı ile 2001-SD aralığında beş
ürün grubunda yaşanan üretim artışının, iç piyasa satışlarından ziyade
stok miktarındaki ve ihracattaki artışta etkili olduğu görülmektedir.
Nitekim, incelemeye tabi tüm gruplarda yerli üretim dalının iç piyasadaki
payının önemli ölçüde düşmesi bu durumu teyit eder niteliktedir.
KKO ise, zarar inceleme dönemindeki
üretim artışına rağmen zirai araç dış lastikleri ve iş makinesi dış
lastikleri gruplarında düşük seviyelerde seyretmektedir. Otomobil dış
lastikleri ve hafif ticari araç dış lastikleri gruplarında ise KKO’nun
2002’den 2003 yılına geçişte gerilediği belirlenmiştir.
Bazı ilgili taraflar, yerli üretim
dalının ihracat fiyatlarının düşük olmasına dikkat çekmişlerdir. Konu
zarar incelemesi sırasında ele alınmış ve yerli üretim dalının genellikle
yabancı ortaklı kuruluş yahut yabancı sermaye kuruluşu olması nedeniyle
dış satışa ilişkin kararların ülke dışında alındığı ve böylece ihracata
yönelik faaliyet giderlerinin (pazarlama, reklam, personel vb. giderleri)
iç piyasaya oranla oldukça düşük olması nedeniyle dış piyasa fiyatlarının
daha düşük seviyelerde gerçekleşebileceği anlaşılmıştır.
2001-SD aralığında, sektörün toplam
yatırımlarında, otomobil dış lastikleri grubu dışındaki gruplarda
özellikle 2003 yılında bir önceki yıla göre nakit akışında bozulma
görülmektedir.
Diğer taraftan, yatırımların geri
dönüşü ve yatırım hasılatı göstergelerinde, 2001-SD aralığında ağır
vasıta grubunda devamlı bir bozulma tespit edilmiş, zirai araç dış
lastikleri ve iş makineleri dış lastikleri grubunda ise 2003 yılında bir
önceki yıla göre bozulma gerçekleştiği görülmüştür. Söz konusu
göstergeler, zirai araç dış lastikleri ve iş makineleri dış lastikleri
gruplarında zarar inceleme dönemi boyunca, kârlılıktaki olumsuzluk
nedeniyle, negatif olarak gerçekleşmiş, iş makineleri dış lastikleri
grubundaki bozulma, 2003 yılında bir önceki yıla göre artarak devam
etmiştir.
Tüm gruplar toplu olarak
değerlendirildiğinde de durum değişmemektedir. Zira, beş grup toplamı
bazında 2001-SD aralığında üretim artmakta, iç piyasa satış miktarında
2003 yılında bir önceki döneme göre azalma meydana gelmekte, buna
karşılık üretimdeki artış etkisini yurt dışı satış miktarındaki ve stok
miktarındaki artış olarak göstermektedir.
Diğer taraftan, beş grup toplu olarak
ele alındığında, KKO, nakit akışı, sermaye artırma yeteneği ve yatırım
hasılatı göstergelerinde 2003 yılında bir önceki yıla göre gerileme
olduğu belirlenmiştir. Dampingli ithalatın olumsuz etkileri kendini
ağırlıklı olarak 2003 yılında göstermektedir.
Ayrıca, 2001-2003 döneminde tüm
grupların toplam ithalatı %181 oranında artarken, aynı dönemde ÇHC
menşeli ithalatın artış oranı %1.023 olmuştur. Söz konusu dönemde yerli
üretim dalının pazar payı düşerken, ÇHC menşeli ithalatın pazar payı ise
devamlı bir yükseliş göstermiştir.
Sonuç olarak, Türkiye’de otomotiv
piyasasının canlılığı ve gelişimi ile büyüyen pazar nedeniyle yerli
üretim dalının ekonomik göstergelerinin tamamında bozulma meydana
gelmemiştir. Bununla birlikte, 2001 yılında ülkemizde yaşanan ekonomik
krizin ardından 2002 yılında yeniden canlanan piyasada ekonomik
göstergelerin bir önceki yıla göre düzelme gösterdiği, ancak, 2003
yılında dampingli ithalatın artan miktarı ve fiyat kırılması ile genel
olarak yerli üretim dalının iç piyasa satışlarının büyüyen piyasadaki
payının azaldığı tespit edilmiştir.
Yerli üretim dalının ekonomik
göstergelerinde 2003 yılında bir önceki yıla göre dikkat çekici bir
bozulma yaşanması da bu durumu doğrulamaktadır.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Dampingli
İthalat ile Nedenselliğe İlişkin Belirlemeler
Dampingli ithalatın etkisi
Madde 22 — Zarar inceleme döneminde soruşturma konusu ürünün
tüm gruplardaki ithalatının ÇHC’den mutlak ve nispi olarak arttığı ve
yerli üretim dalının fiyatlarının önemli ölçüde altında kaldığı tespit edilmiştir.
Dampingli ithalatın fiyatlarının
yerli üretim dalının fiyatlarını kırması ve dampingli ithalattaki artış
eğilimi ile yerli üretim dalında görülen olumsuz gelişmelerin eş zamanlı
olarak ortaya çıkması nedeniyle dampingli ithalat ile yerli üretim dalı
üzerinde oluşan zarar arasında illiyet bağı olduğu sonucuna varılmıştır.
Üçüncü ülkelerden ithalat
Madde 23 — Bazı ilgili taraflar, üçüncü ülkelerden yapılan
ithalata ilişkin faturaları örnek göstermek suretiyle, üçüncü ülke
ithalat fiyatları ile ÇHC menşeli ithalatın fiyatlarını kıyaslamışlar ve soruşturmanın diğer
ülkeleri içerecek şekilde genişletilmesini talep etmişlerdir.
Üçüncü ülkelerden yapılan ithalatın
miktar bazında 2001-SD aralığında nispi olarak otomobil dış lastiklerinde
%109,5, hafif ticari araç dış lastiklerinde %152,6, ağır vasıta dış
lastiklerinde %127,7, zirai araç dış lastiklerinde %143,9 ve iş
makineleri dış lastiklerinde %119,9 oranlarında arttığı tespit
edilmiştir. Ayrıca, zarar inceleme döneminde üçüncü ülkeler menşeli ithalatın
birim fiyatlarının madde gruplarının her birinde ÇHC menşeli ithalatın
birim fiyatlarının üzerinde olduğu belirlenmiştir.
Beş grup itibariyle üçüncü
ülkelerden yapılan ithalatın miktar bazında 2001-SD aralığında %116,6
oranında arttığı, ayrıca birim fiyatlarının ÇHC menşeli ithalatın
ağırlıklı ortalama birim fiyatlarının üstünde olduğu tespit edilmiştir.
Buna karşılık, üçüncü ülkelerin
pazar payı 2001 yılında 100 olarak kabul edildiğinde, 2002 ve 2003
yıllarında sırası ile otomobil dış lastiklerinde 99 ve 115, hafif ticari
araç dış lastiklerinde 144 ve 141, ağır vasıta dış lastiklerinde 116 ve
118, zirai araç dış lastiklerinde 124 ve 130 ve iş makineleri dış
lastiklerinde ise 85 ve 63 olarak gerçekleşmiştir.
Tüm gruplar itibariyle üçüncü ülkelerin
pazar payı ise 2001 yılında 100 kabul edildiğinde 2002 ve 2003 yıllarında
sırası ile 106 ve 116 olmuştur.
Sonuç olarak, diğer ülkeler kaynaklı
soruşturma konusu ithalat, gerek miktarı ve piyasa payındaki eğilim,
gerek fiyatları itibariyle bu aşamada yerli üretime zarar verebilecek
boyutta görülmemektedir.
Diğer unsurların etkisi
Madde 24 — Dampingli ithalatın, talep daralmasının görüldüğü
2001 yılı sonrası önemli oranlarda artış gösterdiği, pazar payını sürekli
artırdığı ve yerli üretimin pazar payı aleyhine genişlediği görülmüştür.
Üçüncü ülkeler menşeli ithalat 2001-2003 döneminde dört grupta pazar
payını artırmaktadır, ancak, tek başına dampingli ithalatın pazar
payındaki artışın gerisinde kalmaktadır.
Dampingli ithalatın fiyatlarının
sürekli olarak ortalama ithal fiyatlarının önemli oranlarda altında
kalması, ithalatın buna bağlı olarak sürekli artması ve pazar payının
genişlemesi dikkate alındığında, dampingli ithalatın yerli üretim dalına
zarar verdiği ve nedensellik bağının mevcut olduğu tespit edilmiştir.
Kaldı ki, önceki yılların ithalat gelişimi de aynı eğilimi
göstermektedir.
Soruşturma ile ilgili diğer
hususlar
Madde 25 — Soruşturma ile ilgili olarak ilgili taraflarca
gündeme getirilen diğer hususlara ilişkin açıklamalar aşağıda yer
almaktadır.
a) Bazı ilgili taraflar, zarar
inceleme döneminin 2001 yılı ile başlamasının, o yıl yaşanan ekonomik
krizden dolayı ithalatta yaşanan gelişmelerin değerlendirilmesinde
yanıltıcı olacağından bahisle, ithalat artışının incelenmesinin 2000 yılı
ithalat verileri ele alınarak yapılması halinde daha önce varılan
sonuçların aksine bir durumun ortaya çıkacağını iddia etmişlerdir.
Soruşturma konusu ürünün ÇHC menşeli
ithalatının gelişimine 2000-2003 dönemi için bakıldığında, söz konusu
ithalatın tüm gruplarda ve toplam olarak genel ithalat içindeki payını
artırdığı tespit edilmiştir. Şöyle ki, tüm gruplar halinde ve toplam
olarak, ÇHC’den yapılan ithalatın genel ithalat içindeki payı yaşanan
ekonomik krizin etkisiyle 2001 yılında bir önceki yıla göre düşüş
göstermekte, ancak 2002 ve 2003 yıllarında yeniden artışa geçmektedir.
Burada önemli olan husus, ÇHC menşeli ithalatın genel ithalat içindeki
payının 2003 yılında, 2000 yılındaki seviyesinin de üzerine çıkacak
şekilde gelişme göstermesidir.
Diğer taraftan, damping soruşturması
sırasında yapılan zarar incelemesinde ithalatın gelişimi ile birlikte
pazar payının gelişimi de değerlendirilmektedir. Söz konusu değerlendirme
sonucunda, zarar inceleme döneminde ÇHC’nin soruşturmaya tabi ürünün
tüketimindeki payının, adıgeçen ürünün genel ithalatındaki artış oranının
da üzerinde büyüdüğü tespit edilmiştir.
Dolayısı ile, zarar inceleme
döneminin 2000 yılından başlatılmasının, ÇHC menşeli ithalatın seyri
bakımından bir farklılık ortaya çıkarmadığı ve bu analizde sadece
ithalatın gelişimi değil aynı zamanda soruşturmaya tabi ülkenin pazar
payının gelişiminin de dikkate alınması gerektiği için iddianın geçersiz
olduğu sonucuna varılmıştır.
b) Bazı ilgili taraflar, şikayetçi
Türk Pirelli Lastikleri A.Ş. firmasının konvansiyonel lastik
üretmediğinden ve bu lastikleri adıgeçen firma için şikayetçiler arasında
yer almayan İzmit’te yerleşik Kocaeli Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin
(Kolsan A.Ş.) üretmekte olduğundan bahisle, Pirelli firmasının konvansiyonel
dış lastikleri için şikayetçi olamayacağını iddia etmiştir.
Daha önce benzer ürün ile ilgili
açıklamalarda da belirtildiği üzere, ÇHC menşeli dış lastikler ithalatına
yönelik olarak açılmış olan damping soruşturması kapsamında konvansiyonel-radyal
dış lastikler ayrı ayrı ele alınmamış ve her iki grup lastik de
soruşturma kapsamında tutulmuştur.
Yapılan incelemeler sonucunda,
Kolsan firmasının Pirelli firması ile yapmış olduğu anlaşma çerçevesinde,
sadece Pirelli için ve Pirelli markalı konvansiyonel lastiklerin
üretimini yaptığı ve tüm üretimini Pirelli’ye sattığı, buna ilave olarak,
söz konusu ürünleri Pirelli haricinde herhangi bir üçüncü kişiye satma
yetkilerinin bulunmadığı belirlenmiştir.
Diğer taraftan, soruşturma sırasında
yapılan incelemelerde kullanılan, Pirelli firmasından alınan ve yerinde
doğrulanan veriler içerisinde Kolsan firmasının Pirelli için yapmış
olduğu üretime ilişkin detaylar da yer almaktadır. Bu itibarla,
soruşturmanın açılışından bu yana Kolsan firmasının verileri
değerlendirmelere dahil edilmiştir.
c) Bazı ilgili taraflar, yerli
üreticilerden Petlas Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin, soruşturmaya konu
maddenin Türkiye’deki en önemli ithalatçılarından bir tanesi tarafından
devralınması nedeniyle anılan firmaların birbirleriyle ilişkili olduğu ve
birbirlerini kontrol ettiklerini ifade etmiş ve dolayısı ile Petlas’ın
şikayetçiler arasından çıkarılması gerektiğini ileri sürmüştür.
Yukarıda, soruşturma dönemi ile
ilgili maddede belirtildiği üzere, damping soruşturmasında zarar inceleme
dönemi olarak 2001-2003 yılları, damping belirleme dönemi olarak ise 2003
yılı alınmıştır. Bu nedenle, 2005 yılında yapılan yukarıda bahsekonu
devir işleminin soruşturmanın açılışını ve yürütülmesini engelleyici bir
yönü bulunmamaktadır.
d) Bazı ilgili taraflar, Türkiye’nin
soruşturma konusu üründeki genel ithalatının ÇHC menşeli olanın
haricindeki bölümünün önemli oranda dünyanın muhtelif yerlerinde üretim
tesisleri olan çok uluslu yerli üretim dalı tarafından yapıldığını ifade
etmiş ve bu ithalatın şikayet konusu edilmemesi nedeniyle lastik
piyasasında dünyada hakim olan oligopol yapının ülkemizde de oluştuğunu
ileri sürmüşlerdir.
Soruşturma sırasında yapılan
inceleme sırasında, 2001-2003 döneminde şikayetçi firmaların tüm
gruplarda yıllık satışlarının içerisinde ithal ürünlerin payının oldukça
düşük düzeylerde kaldığı tespit edilmiştir.
e) Bir ilgili taraf, zarar
incelemesi sırasında ÇHC’den gerçekleştirilen ithalatın oransal olarak
çok önemli miktarlarda arttığının gösterilerek, bunun önlem alınmasına
dayanak olarak sunulması hususuna değinmiş ve otomobil dış lastikleri
grubunu ele alarak, bu grupta ÇHC’den yapılan ithalatın diğer ülkelerden
yapılan ithalatın onda biri seviyesinde olması nedeniyle oransal
verilerden hareket edilemeyeceğini iddia etmiştir.
Damping soruşturmaları kapsamında
yapılan zarar incelemesinde, ele alınan değerlerin inceleme dönemindeki
eğilimlerinin ortaya konulması amaçlandığından mutlak verilerin yanısıra
oransal verilerin de incelenmesi zorunluluğu bulunmaktadır.
Bu itibarla, adıgeçen grupta 2001-SD
aralığında üçüncü ülkelerden yapılan ithalat miktar bazında %109,5
oranında artarken, anılan dönemde ÇHC’den yapılan ithalatın miktar
bazında %1.483 oranında artmış olması yapılan değerlendirme bakımından
önem taşımaktadır.
Ayrıca, 2003 yılında ÇHC’den yapılan
otomobil dış lastik ithalatı genel otomobil dış lastik ithalatı içinde
%11,3’lük bir yer tutmakla birlikte, tek bir ülkeden yapılan ithalatın,
anılan dönemde ithalat yapılan birçok ülkeden yapılan toplam ithalat ile
karşılaştırıldığı da unutulmamalıdır.
Buna ilave olarak, soruşturma konusu
ürün "dış lastikler" maddesidir. Dolayısı ile, incelemeyi
kolaylaştırmak amacıyla yapılan gruplandırma içerisinde bir tek grubu
alarak soruşturma konusu maddeye ilişkin genelleme yapılması mümkün
bulunmamaktadır.
f) Bazı ilgili taraflar, yerli
üretim dalını oluşturan şikayetçi firmaların ekonomik durumlarını ayrı ayrı
ele alarak dampingli ithalat ve zarar arasında nedensellik bağının oluşmadığını
ileri sürmüştür.
Bu çerçevede, bahsekonu ilgili
taraflar, Petlas firmasının 1990 yılından bu yana zarar etmekte olan bir
kuruluş olduğundan bahisle, bu zararın ÇHC’den gerçekleştirilen ithalata
bağlanmasının gerekçesinin bulunmadığını ifade etmiştir.
Damping soruşturması çerçevesinde
yapılan zarar incelemesi tek boyutlu olmayıp, dampingli ithalatın hacmi,
bu ithalatın iç piyasadaki benzer mal fiyatları ile yerli üretim dalı
üzerindeki etkilerinin nesnel olarak değerlendirilmesini gerektirmektedir.
Bu itibarla, söz konusu zarar
incelemesinde sadece yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri dikkate
alınmadığı gibi yerli üretim dalını oluşturan firmalardan sadece bir
tanesinin ekonomik göstergeleri de belirleyici olmamaktadır. Dolayısı ile
zarar incelemesini, detayları Üçüncü Kısımda açıklanmış olan bir bütün
olarak görmek gerekir.
Diğer taraftan, adıgeçen kuruluşun
daha önceki yıllarda karşı karşıya kaldığı belirtilen zararın dampingli
ithalat ile zarar arasındaki nedenselliği kesici bir yönü
bulunmamaktadır.
Aynı şekilde, yukarıdaki açıklamalar
ışığında, Pirelli firmasının İstanbul Sanayi Odası’nın her yıl yaptığı
Türkiye’de ilk beş yüz sanayi kuruluşu sıralamasındaki yeri ya da Brisa
firmasının mali tablolarından elde edilen göstergelerin damping ile zarar
arasındaki nedensellik bağını koparıcı niteliği bulunmadığı sonucuna
varılmıştır.
g) Bir ilgili taraf, fiyat
kırılmasının zarar için bir kriter olamayacağını, zira, fiyat
kırılmasının çeşitli nedenlerden dolayı gerçekleşebileceğini ileri
sürmüş, ayrıca, geçici önleme ilişkin 2005/6 sayılı Tebliğ’de, yerli
üretim dalında yaşanan olumsuz gelişmelerin neler olduğunun
belirtilmediğini iddia etmiştir.
Söz konusu damping soruşturması
sırasında gerek geçici önlem aşamasında gerek kesin önlem aşamasında
yapılan zarar incelemesinde fiyat kırılması İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesi Hakkında Mevzuat çerçevesinde yapılmıştır.
Diğer taraftan, 2005/6 sayılı
Tebliğ’de, yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinin
değerlendirilmesi açık bir şekilde yapılmış olduğundan söz konusu iddia
geçerli bulunmamıştır.
h) Bir ithalatçı firma, salt Devlet
İstatistik Enstitüsü (DİE) verileri ile hesaplama yapılmasının gerçeği
ortaya koyamayacağını belirtmiş ve ağır vasıta dış lastikleri grubundan
örnek rakamlar vererek, bu grupta iki ithalatçı firmanın toplam ithalat
içindeki payının %75 olduğu varsayımı ile soruşturmada kullanılan
verilerin gerçeği yansıtmadığını iddia etmiştir.
Söz konusu iddia, soruşturma
sırasında kullanılan verilerin kaynağı olan DİE’nin, Türkiye’de veri
toplama ve istatistik yayımlama konusundaki tek resmi yetkili organ
olması, ayrıca, iddia içerisindeki hesaplamanın dayandığı varsayımın ve
rakamların kaynağının da anlaşılamaması nedeniyle geçerli bulunmamıştır.
BEŞİNCİ KISIM
Sonuç
Madde 26 — Soruşturma
sonucunda dampingin, yerli üretim dalında zararın ve her ikisi arasında
illiyet bağının mevcut olduğu tespit edildiğinden, İthalatta Haksız
Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nun kararı ve Bakan’ın onayı ile aşağıda
tanımı ve menşei verilen maddelerin Türkiye’ye ithalatında karşılarında
belirtilen oranda dampinge karşı önlem yürürlüğe konulmuştur.
|
Menşe Ülke
|
GTİP
|
Eşyanın Tanımı
|
Dampinge Karşı Vergi
Oranı
(CIF %)
|
|
Çin Halk Cum.
|
4011.10.00.10.00
|
Turizm amaçlı
otomobillerde kullanılan türden olanlar
|
60
|
|
4011.10.00.90.11
|
Tekstil kuşaklı radyal
binek oto dış lastikleri
|
60
|
|
4011.10.00.90.12
|
Çelik kuşaklı radyal
binek oto dış lastikleri
|
60
|
|
4011.10.00.90.13
|
Konvansiyonel (crossply)
binek oto dış lastikleri
|
60
|
|
4011.10.00.90.19
|
Diğerleri
|
60
|
|
4011.10.00.90.14
|
Minibüs, kamyonet ve
hafif kamyon radyal dış lastikleri (kolonlar dahil)
|
60
|
|
4011.10.00.90.15
|
Minibüs, kamyonet ve
hafif kamyon konvansiyonel (crossply) dış lastikleri (kolonlar dahil)
|
87
|
|
4011.20.10.00.11
|
Kamyon ve otobüs radyal
dış lastikleri (kolonlar dahil)
|
60
|
|
4011.20.10.00.12
|
Kamyon ve otobüs konvansiyonel
(crossply) dış lastikleri (kolonlar dahil)
|
87
|
|
4011.20.10.00.19
|
Diğerleri
|
87
|
|
4011.20.90.00.11
|
Kamyon ve otobüs radyal
dış lastikleri (kolonlar dahil)
|
60
|
|
4011.20.90.00.12
|
Kamyon ve otobüs konvansiyonel
(crossply) dış lastikleri (kolonlar dahil)
|
87
|
|
4011.20.90.00.19
|
Diğerleri
|
87
|
|
4011.61.00.00.00
|
Tarım ve orman taşıtları
ve makinelerinde kullanılan türde olanlar
|
87
|
|
4011.92.00.00.00
|
Tarım ve orman taşıtları
ve makinelerinde kullanılan türde olanlar
|
87
|
|
4011.62.00.00.00
|
Jant ölçüsü 61 cm.yi geçmeyen,
yapı veya sanayi elleçleme taşıtları ve makinelerinde kullanılan türde
olanlar
|
87
|
|
4011.63.00.00.00
|
Jant ölçüsü 61 cm.yi
geçen, yapı veya sanayi elleçleme taşıtları ve makinelerinde kullanılan
türde olanlar
|
87
|
|
4011.69.00.00.00
|
Diğerleri
|
87
|
|
4011.93.00.00.00
|
Jant ölçüsü 61 cm.yi geçmeyen,
yapı veya sanayi elleçleme taşıtları ve makinelerinde kullanılan türde
olanlar
|
87
|
|
4011.94.00.00.00
|
Jant ölçüsü 61 cm.yi
geçen, yapı veya sanayi elleçleme taşıtları ve makinelerinde kullanılan
türde olanlar
|
87
|
|
4011.99.00.00.00
|
Diğerleri
|
87
|
Geçici önlemlerin kesin olarak
tahsili
Madde 27 — Bu Tebliğ’in yürürlüğe girdiği tarihe kadar
2005/6 sayılı Tebliğ hükümlerine istinaden alınmış olan teminat
şeklindeki geçici önlem kesin önleme dönüştürülmüş olup, kesinleşen
dampinge karşı vergi Kanun’un 14 ve 15 inci maddeleri çerçevesinde tahsil
edilir. Kesinleşen dampinge karşı verginin daha önce alınan geçici
önlemden yüksek olduğu haller için fark tahsil edilmez, düşük olduğu
haller için ise fark geri ödenir.
Uygulama
Madde 28 — Gümrük idareleri, Karar maddesinde gümrük tarife
istatistik pozisyon numaraları, tanımları ve menşe ülkeleri belirtilen
eşyanın ithalatında, karşılarında gösterilen tutarlarda dampinge karşı
önlemi tahsil ederler.
Yürürlük
Madde 29 — Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 30 — Bu Tebliğ
hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan
yürütür.
|