Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2023/403 E. 2025/560 K.

DAİRESİ : YARGITAY 5. Ceza Dairesi (İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla) SAYISI : 4-43 HÜKÜMLER : Sanıkların ihaleye fesat karıştırma suçundan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 223/2-e maddesi uyarınca beraatlerine ilişkindir.

I. HUKUKÎ SÜREÇ Sanıkların ihaleye fesat karıştırma suçundan CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca beraatlerine ilişkin İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla yargılama yapan Yargıtay 5. Ceza Dairesince verilen 04.04.2023 tarihli ve 4-43 sayılı hükümlerin katılanlar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının onama istemli 13.09.2023 tarihli ve 96618 sayılı tebliğnamesiyle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Katılanlar vekili, soruşturma aşamasında alınan bilirkişi raporu irdelenmeden ve yeniden bilirkişi incelemesi yapılmadan eksik inceleme ile hüküm kurulduğu, müsnet suçun maddi ve manevi unsurlarının oluştuğu gerekçesiyle temyiz başvurusunda bulunmuştur. III. İNCELEME KONUSU Sanıklar hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan kurulan beraat hükümlerinin isabetli olup olmadığına ilişkin temyiz incelemesi yapılmıştır. IV. GEREKÇE Ayrıntıları Yüksek Genel Kurulun 18.12.2024 tarihli ve 194-421; 08.01.2025 tarihli ve 400-1 sayılı; 03.12.2025 tarihli ve 333-545 sayılı içtihatları ile diğer müstakar kararlarında açıklandığı üzere; Amacı, somut olayda maddi gerçeğe ulaşarak adaleti sağlamak, suçu işlediği sabit olan faili cezalandırmak, kamu düzeninin bozulmasını önlemek ve bozulan kamu düzenini yeniden tesis etmek olan ceza muhakemesinin en önemli ve evrensel nitelikteki ilkelerinden birisi de doktrin ve uygulamada; suçsuzluk ya da masumiyet karinesi olarak adlandırılan kuralın bir uzantısı olan ve Latincede; in dubio pro reo olarak ifade edilen şüpheden sanık yararlanır ilkesidir. Bu ilkenin özü, ceza davasında sanığın mahkûmiyetine karar verilebilmesi bakımından göz önünde bulundurulması gereken herhangi bir soruna ilişkin şüphenin, mutlaka sanık yararına değerlendirilmesidir. Oldukça geniş bir uygulama alanı bulunan bu kural, dava konusu suçun işlenip işlenmediği, işlenmişse sanık tarafından işlenip işlenmediği veya gerçekleştirilme biçimi konusunda bir şüphe belirmesi hâlinde de geçerlidir. Sanığın bir suçtan cezalandırılabilmesinin temel şartı, suçun hiçbir şüpheye mahal bırakmayacak kesinlikte ispat edilmesidir. Gerçekleşme şekli şüpheli veya tam olarak aydınlatılamamış olay ve iddialar sanığın aleyhine yorumlanarak mahkûmiyet hükmü kurulamaz. Ceza mahkûmiyeti; herhangi bir ihtimale değil, kesin ve açık ispata dayanmalı, bu ispat hiçbir şüphe ya da başka türlü oluşa imkan vermemelidir. Toplanan delillerin bir kısmına gözetilip diğer kısmı gözardı edilerek ulaşılan kanaat üzerinden yüksek de olsa bir ihtimale sanığı cezalandırmak, ceza muhakemesinin en önemli amacı olan gerçeğe ulaşmadan hüküm vermek anlamına gelecektir (YCGK, 11.6.2013 tarihli ve 36-294 sayılı). Şu hâlde, sanığa isnat edilen fiilin sanık tarafından icra edildiğinin kabulü için, muhtemel şüphenin gerekçeli bir şekilde tamamen yenilmesi gerekir. Zira kabili te'lif olmayan şüphe ile gerçeğin yan yana mevcudiyeti durumunda vicdani kanaate ulaşılmasının mantık ve hukuk kuralları bakımından mümkün olduğu söylenemez. Olay tarihinde Yargıtay Başkanlığınca yapılan ihalelerde, Yargıtay tetkik hâkimi olan ve ihale komisyon başkanı olarak görevlendirilen sanık ... ile 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu’nun 86. maddesi uyarınca onun eylemine iştirak ettiği ileri sürülen ihale komisyonu üyeleri olan Yargıtay İdari ve Mali İşler Müdürü sanık ..., Şef sanık ..., Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı Yazı İşleri Müdürü sanık ..., Yargıtay Daire Müdürlüğü Şefi sanık ..., Yargıtay Daire Müdürlüğünde veri hazırlama kontrol işletmeni sanık ..., Yargıtay İdari ve Mali İşler Müdürlüğü veri hazırlama kontrol işletmeni sanık ... ve Yargıtay İdari ve Mali İşler Müdürlüğünde ihale dosyalarını hazırlayan veri hazırlama kontrol işletmeni sanık ...'a isnat edilen suçun niteliği itibarıyla kanunda öngörülen soruşturma ve kovuşturma usul ve şartlarına da uyularak başlatılıp icra olunan hukuki süreçte, mahallinde hukuka uygun olarak ikame olunup, silahların eşitliği ve yüzyüzelik ilkeleri çerçevesinde usulünce tartışılan delillere ve dosya kapsamına istinad eden kabule göre; 1- Temizlik hizmet alımı için 05.12.2012 tarihinde Yargıtay Başkanlığınca açık ihale usulü ile yapılan 2012/157125 sayılı ihalenin Kamu İhale Kurumu tarafından iptal edilmesi üzerine ihalenin pazarlık usulü ile yapılması ve ...Yemekçilik Gıda Tem. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti’ye verilmesi için anılan Şirketin yetkilisi olan veya lehine hareket eden sanıkların, kamu görevlisi olan bazı sanıklarla bağlantı kurdukları, bu yönde görüşmeler yaptıkları, ihaleyi adı geçen Şirketin alması için çaba sarf ettikleri, 08.01.2013 tarihinde pazarlık usulü ile yapılan 2013/1426 sayılı temizlik hizmeti alımı ihalesine anılan Şirketin davet edilmesini ve ihaleyi kazanmasını güvenceye aldıkları, ihalenin yaklaşık maliyetin altında bir bedelle kazanılmasına karşın iptal edilen 05.12.2012 tarihli ihalede en avantajlı teklifi veren .... Med. İnş. Tem. Gıda Taş. Tur. Danış. Tic. Ltd. Şti'nin ihaleye davet edilmediği, Adana firması olan ...Yemekçilik Gıda Tem. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti’nin ise ihaleye neden davet edildiği anlaşılamadığından bahisle sanıkların ihaleye fesat karıştırdıkları iddia edilen olayda; ...Yemekçilik Gıda Tem. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti'nin yetkilisi, iş ortağı, temsilcisi veya aracısı olan sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'in temizlik ihalesine katılabilmek için ihaleyi gerçekleştiren idarenin yetkilileri olan bazı sanıklarla yaptıkları görüşmeler, ihale sürecinin doğal işleyişi kapsamında değerlendirilmelidir. 05.12.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan temizlik hizmet alımı ihalesi, en avantajlı teklifi veren ... Grup Ltd. Şti - ... Gıda Ltd. Şti - ... Ltd. Şti ortaklığı tarafından alınmıştır. İhalede en avantajlı ikinci teklifi veren ... Ltd. Şti -... Ltd. Şti. - ... Ltd. Şti. iş ortaklığının başvurusu üzerine Kamu İhale Kurumunun ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden yapılması gerektiğine dair karar vermesi sonrasında ihale iptal edilmiştir. Yeniden ve pazarlık usulü ile yapılan ihaleye katılan ...Yemekçilik Gıda Tem. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti’nin davet edilmesi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21/1-b maddesine göre idarenin takdir yetkisi kapsamında kalmaktadır. Açık ihalede en avantajlı teklifi veren ... Ltd. Şti.'nin pazarlık usulü ile yapılan ihaleye davet edilmediği ileri sürülmekle birlikte ihalede en avantajlı teklifi veren firma, ... Ltd. Şti. değil, ... Grup Ltd. Şti. - ... Gıda Ltd. Şti. - ... Ltd. Şti. ortaklığı olmuştur. Bu ortaklığa dâhil olan ... Ltd. Şti. ise pazarlık usulü ile yapılan ihaleye davet edilmesine rağmen sunduğu teminat mektubunun geçerlilik süresinin şartnameye uygun olmadığı saptanmıştır. ... Ltd. Şti.'nin ihaleye davet edilmesine rağmen teklif vermemesi üzerine de ihaleyi tek geçerli teklifi veren ...Yemekçilik Gıda Tem. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. almış ve yapılan işlemlerde hukuka aykırı davranıldığını gösteren herhangi bir delil elde edilememiştir. 2- 19.12.2012 tarihinde pazarlık usulü ile yapılan 2012/191236 sayılı yemek hazırlama ihalesinde sanıkların, ...Yemekçilik Gıda Tem. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti’nin ihaleye davet edilmesini sağlamak ve mevcut işi yapan Şirketin davet edilmesini önlemek için anılan Şirket adına hareket eden sanık ... ile iletişimde olup ihale ile ilgili bilgilerin onun tarafından öğrenilmesini temin etmek ve ...Yemekçilik Gıda Tem. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti’nin yaklaşık maliyetten 15 kuruş düşük teklifte bulunarak ihaleyi almasını sağlamak suretiyle ihaleye fesat karıştırdıkları iddia edilen olayda ise; İletişimin denetlenmesi sonucu elde edilen kayıtlara göre sanık ... ve anılan Şirket adına hareket eden diğer sanıklar ..., ..., ..., ..., ... ve ...'in ihaleyle ilgili hangi kamu görevlisiyle görüştükleri, kimden ne tür gizli bilgiler temin ettikleri, ihale komisyonunu oluşturan sanıklar ..., ..., ..., ... ve ... ile ihale evrakının hazırlanmasında görev alan sanık ...'ın anılan Şirket adına hareket eden sanıklardan herhangi biriyle ihale öncesinde irtibat kurarak adı geçen Şirket lehine 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 235/2.maddesinde sayılan fiillerden herhangi birini gerçekleştirmek suretiyle ihaleye fesat karıştırdıkları ortaya konulamamıştır. Anılan Şirket adına hareket eden sanıkların kendi aralarında yaptıkları konuşmalar ile sanıklar ... ve ... arasında gerçekleşen görüşmeler ise dosya kapsamındaki delillerle desteklenmediği gibi ihale sonucunda da herhangi bir kamu zararı oluşmamıştır. Tüm bu hususlar kül hâlinde değerlendirildiğinde; mahallinde ikame olunan ve tartışılan delillerin, gerekçeli/muhtemel şüphenin tamamen ortadan kaldırılması ve sanıkların müsnet suçu işledikleri yönünde vicdani kanaat oluşması için yeterli olmadığı anlaşılmakla in dubio pro reo/şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereğince beraatlerine karar verilmesi gerektiğinden ihaleye fesat karıştırma suçuyla ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerin ve sanıkların isnat edilen suçu işlediklerinin sabit olmadığının kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucunda, bütün ve özellikle belirleyici delillerin ve aşamalarda ileri sürülen sonuca etkili iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde eksiksiz olarak sergilendiği ve özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı, gösterilen gerekçenin olaya ilişkin sorunlar bakımından özgün ve yeterli olduğu, Anlaşılmakla, katılanlar vekilinin ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmediğinden temyiz davasının reddiyle hükümlerin onanmasına karar verilmelidir. V. KARAR Açıklanan nedenlerle; 1- Yargıtay 5. Ceza Dairesinin 04.04.2023 tarihli ve 4-43 sayılı, sanıklar hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan verilen beraat hükümlerinin ONANMASINA, 2- Dosyanın, Yargıtay 5. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 10.12.2025 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.