Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2023/19813 E. 2023/19661 K. – Tespit

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1011 E., 2023/1614 K. DAVA TARİHİ : 16.06.2022 KARAR : İstinaf başvurusunun kabulü ile davanın usulden reddi İLK DERECE MAHKEMESİ : Düzce 2. İş Mahkemesi SAYISI : 2022/203 E., 2023/53 K. Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı işverenin, işyerindeki sendikal faaliyetleri engellemeye yönelik olarak müvekkili Sendikaya üye işçiler üzerinde ciddi şekilde baskı kurduğunu, müvekkili Sendika üyesi 80 işçinin işten çıkarıldığını, çıkarılan 80 işçinin yerine bu sayıdan çok daha fazla işçinin alt işveren firma üzerinden muvazaalı olarak işe alındığını, işyerinde keşif yapılması hâlinde söz konusu işçilerin; iş sözleşmesi feshedilen Sendika üyesi işçilerin işini yapmak üzere işe alındığının tespit edileceğini, davalı işverenin alt işveren şirketten; güvenlik, temizlik vb. konularda hizmet almak amacıyla istihdam sağlamadığını, örneğin bir makine operatörü işten çıkarılarak yerine alt işveren üzerinden bir ya da birden fazla makine operatörü alındığını, doğrudan iş sözleşmesi feshedilen üye işçilerin yerine ve işçilerin sendika üyesi olmalarının önüne geçmek amacıyla alt işveren şirket aracılığıyla istihdam sağlandığını, müvekkili Sendika tarafından, olumsuz yetki tespiti kararının iptali talebiyle açılan davanın kabulüne karar verildiğini ve dolayısıyla davacı Sendikanın işyerinde toplu iş sözleşmesi yetkisi aldığı hususunun da göz önüne alınmasını talep ettiklerini, işveren tarafından sendikal hakların kullanılmasını engellemek amacıyla gerçekleştirilen işlemlerin tespiti zorunluluğu doğduğunu belirterek davalı Şirketin iş ve işlemlerinin muvazaalı ve hukuka aykırı olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava dilekçesinde belirtilen 6353 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un dava konusu ile ilgisinin olmadığını, müvekkili işveren tarafından yapılan tüm fesih işlemlerinin geçerli ve haklı nedenlere dayandığını, iş sözleşmeleri feshedilen işçilerin sendika üyesi olup olmadıklarının da müvekkili tarafından bilinmediğini, çıkarılan işçilerin yerine alt işveren şirket üzerinden muvazaalı olarak işçi alınmasının da söz konusu olmadığını, işyerinde sadece Depo Bölümü Sevkiyat Biriminin hizmet alım sözleşmesi ile başka bir firmaya devredildiğini, Depo Bölümü Sevkiyat Biriminde sürekli olarak yaşanan hatalı sevkiyatlar sebebi ile müşteriye ödenen tutarlar, gümrükte yaşanan sıkıntılar, müşteri gözünde kaybedilen güvenilirlik ve yüksek maliyetler sebebi ile sevkiyat ve paketleme işlemlerinde daha profesyonel bir hizmet alınmasının zorunlu hâle geldiğini, dışarıdan hizmet alımı sonucu bu birimde çalışan işçilere aynı çalışma şartları ile aynı işyerinin diğer bölümlerinde çalışma teklif edildiğini, kabul edenlerle çalışmaya devam edildiğini beyanla davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının dava dilekçesindeki talebini 30.06.2022 tarihli dilekçesi ile; işyerinde 2021 yılı Ocak ayından işbu dava tarihine dek geçen dönemde iş sözleşmesi feshedilen işçi sayısının, bu işçilerin müvekkili Sendika üyesi olup olmadıklarının, yerlerine yeni işçi alınıp alınmadığının, işçi alımı yapılmış ise bu işe alımların alt işveren üzerinden yapılıp yapılmadığının, işe alınan işçilerin iş sözleşmeleri feshedilen işçiler ile aynı işi yapıp yapmadığının tespiti şeklinde açıkladığı, talep edilen hususlardan alt işveren şirket üzerinden işe alım yapıldıysa işe alınan işçilerin iş sözleşmeleri feshedilen işçiler ile aynı işi yapıp yapmadığının tespiti talebi hariç maddi vakıalar olduğu ve bu hususların tespit edilmesinde davacının bir hukuki yararı olmadığından bu talepler bakımından davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği, alt işveren üzerinden işe alınan işçilerin davalı işyerinden çıkarılan işçilerle aynı işi yapıp yapmadığı talebine ilişkin olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yapılan araştırma sonucunda muvazaa tespit edilemediği ve davacı iddiasını ispat edemediği gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde; dava dilekçesinde belirttiği sebeplerle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunması gerektiği, somut olayda, davacının alt işveren şirket üzerinden işe alım yapıldıysa işe alınan işçilerin iş sözleşmeleri feshedilen işçiler ile aynı işi yapıp yapmadığının tespiti isteminin muvazaa tespitine ilişkin olduğu, davanın 16.06.2022 tarihinde açıldığı, dava dışı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından 08.08.2022 tarihli raporda Sendikanın muvazaa iddiasının yerinde olmadığının belirtildiği, dava tarihi de dikkate alındığında işbu davanın kurum işleminin iptali istemine ilişkin olmadığı, gerek muvazaa tespiti talebi gerekse diğer talepleri yönünden davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığı, davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken muvazaa tespiti talebi yönünden esastan ret kararı verilmesinin yerinde olmadığı gerekçe gösterilerek İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak davanın usulden reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; dava ve istinaf dilekçelerinde belirttiği itirazlarını tekrarla Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı Sendikanın dava açmakta hukuki yararı bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 106, 113, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 26 ncı maddesinin 2 nci fıkrası. 3. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 28.09.2021 tarihli ve 2018/(22)9-678 Esas, 2021/1110 Karar sayılı kararı. 3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,18.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.