Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2024/3591 E. 2025/2378 K.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/433 E., 2024/738 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 8. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/718 E., 2023/868 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 17.06.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davalı vekili Avukat ..., davalı şirket yetkilisi ... ile davacı vekili Avukat ...'un gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; sözleşmeye konu yerin davalıya inşaatın yapımına hazır olarak müvekkili tarafından teslim edildiğini, belirli bir süre sonra davalıya yüklenen ana sorumlulukları ihtarname ile hatırlatarak, işi süresinde yapamayacağına dair oluşan tereddütler nedeni ile mevcut durum hakkında bilgi talep edildiğini, ancak bu talebe karşı, "...sözleşme sonrası hemen işe başlandığı" bildirilerek bir kısım iş ve işlemlerin yapıldığının davacıya bildirildiğini,davalı müteahhidin 9 ay içerisinde inşaatı tamamlaması gerektiğini,davacının davalı ile ... isimli şahıs üzerinden tanışdığını ve anlaşmaya vardığını, yer teslim belgesinde de bu şahsın şahit olarak imzasının bulunduğunu, söz konusu taşınmazın vekaleten tüm iş ve işlemlerinin yapılabilmesi için bu şahıs ve göstermiş olduğu kişilere vekaletname verildiğini, ilgili belediyede yapılan araştırmada, bugüne kadar davalı tarafından, yapılan sözleşmenin yerine getirilebilmesi için iş ve işlemlerin iş bu vekaletname ile yürütülmeye çalışıldığının görüldüğünü, yani işlerin yürütülmesinde vekaletname sorunu yaşanmadığını, davalının, 25.02.2021 tarih ve ... yevmiye no'lu düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ile üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmediğini, davacı ile davalı arasında aktedilen sözleşmeye göre inşaatı bitirerek davacıya teslim etmesi gereken sürenin bitmek üzere olduğunu,davalı müteahhidin sözleşme kapsamında edimini ifa etmemesi ve etmesinin de imkansızlığı nedeni ile taraflar arasında imzalanan 25.02.2021 tarih ve ... yevmiye no'lu düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili olarak feshedilmesine, İstanbul ili, .... ilçesi, ... Mahallesinde bulunan 15249 ada, 21 parsel numaralı taşınmazın tapu kaydına konulan şerhlerin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; yeri teslim alan davalının inşaata başlamak istediğini ve en başta davacı tarafından kendisine vekaletname verilmesini talep ettiğini, çünkü belediyeden inşaat ruhsatı alınabilmesi için arsa sahibinden vekalet alınması gerektiğini, yüklenicilerin vekalet yetkisi alırken genelde kendisinin dışında işlerini takip eden kişilere ve özellikle mimarlarına da yetki verdiklerini veya başkalarını yetkilendirmek üzere tevkil yetkisi aldıklarını, davacının keyfi olarak vekalet vermediğini, önceden vekalet verilmiş olan ... 'ında gelmediğini, bu davayı açmayı davacı ile ...'in sözleşmeyi imzalarken planladıklarını, davacının vekalet ile ilgili sıkıntı yaşamamak için sözleşmeye 5. maddeyi eklediğini, vekaletnameler ve muvafakatname başlıklı 5. madde de "yüklenicinin başta tevhid ve inşaat olmak üzere, sözleşmedeki ve teknik şartnamedeki yükümlülükleri yerine getirmesi için gerekli olan usul ve mevzuaata uygun vekaletname ve muvafakatnameyi Mal Sahipleri en geç noter huzurunda sözleşme imzalanması sırasında verecektir" denildiğini, ancak vekaletnamenin bir türlü verilmediğini, vekalet verilmediği için işlemleri hızlı bir şekilde yürütemediğini, daha önceden ... ile anlaşıldığı ve ...'e vekalet verildiği için zaten bir vekalet var ,... da işlemlere başlamış, o vekalet ile devam edin denildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "inşaatın süresinin 9 ay, inşaatın bitme süresinin 25.11.2021 tarihi olduğu, fesih tarihinden sonra 1 ay 10 günlük sürenin kaldığı, inşaat süresinin en az 5 ay olacağı, henüz inşaat ruhsatı alınmadığı şeklinde rapor sunulduğu, farklı bilirkişiden sözleşme uyarınca tarafların edimlerini ifa edip etmediği, müteahhide verilen vekaletname uyarınca işlemlerini bitirip bitiremeyeceği, vekaletnamenin hangi işlemleri kapsadığı hususunda alınan rapor ile 2021 tarihli KKİS'ye göre yer teslimi yapıldığı, dava dilekçesine ek olarak sunulan vekaletname ile kat mülkiyeti tesisine kadar belediyedeki ve ilgili kurumlardaki tüm işlemlerin yapılabileceğinin belirtildiği, sözleşmenin 5. maddesine göre 'inşaatın bitirilmesi için gerekli vekaletname en geç sözleşme imzalanması sırasında verilecektir' denildiğini, sözleşme imzalanması sırasında tacir olan davalının vekaletname almadığı, ruhsat ve diğer işlemler için dava dışı ...'a vekaletname verilmesi hususunda ise anlaşmaya varıldığının .... Noterliği'nin 15414 sayılı ihtarnamesinden anlaşıldığı, davalının sözleşmedeki şartları bilerek sözleşmeyi imzaladığı, davalının tacir olup, basiretli davranmakla yükümlü olduğu, ihtarnameden de anlaşılacağı üzere dava dışı üçüncü kişiye vekaletname verilmesi hususunda tarafların anlaştığı, anlaşmaya göre ruhsat alma ve gerekli işlemlerin üçüncü kişi olan ... tarafından zamanında yerine getirilip getirilmediği, tarafların bu konuda ihmali olup olmadığı incelendiğinde, sözleşmenin 4. maddesine göre inşaat ruhsatı alınma süresinin 2 ay olarak belirlendiği, davalı tanığı olarak dinlenilen ...'nın vermiş olduğu cevap uyarınca da mimari proje için işlemlerin başlandığının anlaşıldığı, .... Noterliği'nin 06.09.2021 tarihli ihtarnamesinde davalı tarafça projelerin çizildiği ve onaylandığı, iskan onay harcının alındığı, yapı denetim ataması da yapıldığı, Covid 19 sebebiyle işlerin uzadığı, bu sebeplerle inşaatın tamamlanacağının bildirildiği, gönderilen ihtarnamede işlerin zamanında bitirileceğinin bildirildiği, ancak sonraki ihtarnamede ise işlemlerin vekaletname verilmemesinden kaynaklı olduğu hususunda itiraz edildiği, davalı tarafın 06.09.2021 tarihindeki ihtarnamesinde gecikmenin belediyede yeterli personel olmamasından kaynaklı olduğunu ileri sürmüş olsa da, inşaat ruhsatının alınma süresinin 2 ay olarak belirlendiği, ancak bu durumun karşı tarafa gecikmeli olarak 5 ay sonra bildirildiği, aynı zamanda belediye personeli eksikliğinin işlemleri yavaşlattığı hususunun dosyaya ibraz edilen belgelerden ispat edilemediği, yukarıda da açıklandığı üzere davalının basiretli tacir olduğu, hak ve sorumluluklarını kullanırken dikkat ve özen yükümlülüğüne riayet etmesi gerektiği, keşif sırasında taşınmaz üzerinde bir kısım molozların bulunduğu, herhangi bir yapıya başlanılmadığı, davalı tarafın sözleşmeyi imzalamasıyla birlikte ihtarnameden de anlaşıldığı kadarıyla üçüncü kişiye vekalet verilmesi hususunun onaylandığı, sözleşme süresinin toplamda 9 ay olduğu, davalı tarafın sözleşmenin devamı sırasında kusuruyla yükümlülüklerini yerine getirmediği, davalı tarafın temerrüde düştüğü, taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin temeli olan güvenin sarsıldığı, davacı tarafın davayı açmakta haklı olduğu, davalının basiretli davranmadığı, sözleşme süresinin üzerine çıkıldığı, süre verilmesinin davacı açısından bir faydasının kalmadığının anlaşıldığı" gerekçesi ile açılan davanın kabulüne,davacı ... ile ... Mühendislik Ltd. Şti. arasında düzenlenen .... Noterliğinin 25.02.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı düzenleme şeklindeki taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili olarak feshine, dava konusu İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde bulunan 15249 ada, 21 parselde davalı olan ... Mühendislik Ltd. Şti.'nin 11.08.20 21... yevmiye numaralı "tamamında arsa payı karşılığı inşaat hakkı vardır" şerhinin tapudan terkin edilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "taraflar arasındaki inşaat sözleşmesinin 25.02.2021 tarihinde imzalandığı, sözleşmede inşaatın süresinin 9 ay olarak kararlaştırıldığı, inşaatın bitme süresinin 25.11.2021 tarihi olduğu, davacı yan tarafından sözleşmenin 15.10.2021 tarihinde fesh edildiği, fesih tarihinden sonra 1 ay 10 günlük sürenin kaldığı, bilirkişi raporu ile inşaat bitirme süresinin en az 5 ay olacağının tespit edildiği, keşif tarihinde de henüz inşaat ruhsatı alınmadığı ve inşaata başlanmadığının tespit edildiği, sözleşmenin feshi koşullarının oluştuğu"gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

a.Bölge Adliye Mahkemesince, davacının, sözleşme gereği vekaletname vermesi gerektiği ve bu vekaleti vermemiş olduğu hususlarının hatalı değerlendirildiğini, sözleşme yükümlülüğünü yerine getirmeyen davacıya, davalının güvenerek sözleşmeyi devam ettirmesini beklemenin hukuka aykırı olduğunu,

b.Süreli sözleşmelerde sözleşmeye güven duygusunun esaslı unsur olduğu yönündeki iddialarının Bölge Adliye Mahkemesince hiç dikkate alınıp değerlendirilmediğini,

c.İş sahibinin, sözleşmeye devam etmek istemediğini, diyaloğa girmediğini ve vekaleti sözleşmede yazılı olduğu halde vermediğini, müvekkilinin de bütün olumsuzluklara rağmen inşaatı belli bir noktaya getirdiğini,

d.İnşaatı bitirmeye yeterli vakit varken, iş sahibinin sözleşmeyi bitirmek istemesi, davacının ve arkadaşı ...'ın müvekkili ile diyaloga girmemesi nedeni ile davalının inşaata yüksek miktarda bir sermaye bağlamaya çekindiğini ve davacıdan "bu inşaatı tamamlamak istiyoruz, inşaat bitene kadar beraberiz" güvenini almak istediğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinin bir türü olan taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin geriye etkili fesih koşullarının oluştuğunun anlaşılmasına göre usul ve kanuna uygun olup, davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Dairemizdeki duruşmada vekille temsil olunan davacı yararına takdir edilen 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin, davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

Aşağıda yazılı harcın temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.