Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2024/2859 E. 2025/3593 K.

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/439 E., 2024/926 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2022/252 E., 2023/748 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA 1.Davacı-birleşen davada davalı vekili dava dilekçesinde; davalı-birleşen davada davacı yüklenici ile 06.06.2009 tarihli taşeron sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 5. maddesine göre yapılacak imalatların karşılığında davalı lehine tahakkuk edecek hakedişlerin %80'inin davacı şirkete ait olacağını, bu bedelleri davacı taşeron şirketin dava dışı kooperatiften tahsil edebileceğini, davalı-birleşen davada davacı yüklenici ile kooperatif arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi olduğunu, davacının inşaat ve imalata başladığını, bir kısım bedelleri kooperatiften avans olarak tahsil ettiğini, ama sebepsiz yere davalı- birleşen davacının kooperatife başka kimseye ödeme yapılmaması için ihtar gönderdiğini, bunun üzerine davalı-birleşen davada davacıya ihtar çekilip durumun düzeltmesinin istendiğini, durum düzeltilmeyince imalata dair faturayı ihtarla davalı-birleşen davada davacıya gönderdiklerini, davalı-birleşen davada davacının ....Noterliğinin ... yevmiye numaralı ve 28.06.2010 tarihli cevabi ihtarnamesi ile bu bedeli ödemeyeceğini ve daha önce tahsil edilmiş bulunan imalat bedellerinin de kendisine iadesini talep ile fatura içeriğine itiraz ettiğini, ..... Noterliği'nin 07.01.2011 tarihli,.... numaralı ihtarı ile sözleşmeyi feshettiğini bildirdiğini, bu arada davalı-birleşen davacının bedelini tahsil edip tutanakla devrettiği elektronik eşya, ofis malzemeleri ve araç ile ilgili olarak alıkonulduğuna yönelik iddiasının haksız olduğunu belirterek, 06.06.2009 tarihli taşeronluk sözleşmesinin ifa imkansızlığına dayalı haklı sebeplerle feshine, fatura tutarı 122.010,00 TL'nin ihtar tarihi olan 23.06.2010 tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile davalıdan tahsiline ve şimdilik 5.000,00 TL mahrum kalınan kârın ticari temerrüt faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı-birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; davalı-asıl davada davacı alt yüklenici şirketin, hiçbir iş ve imalat yapmadığını, kooperatifi müvekkiline karşı kışkırttığını, iş ahlakına aykırı davrandığını, kooperatif ile ilişkilerinin bozulmasına yol açtığını, kooperatif tarafından arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshine ilişkin aleyhinde açılan davanın derdest olduğunu, davalı-asıl davada davacının sözleşmenin yapılması sırasında kooperatife üye kazandıracağı vaadinde bulunarak, yakınlarını aidat ödemeksizin üye kaydettirip kooperatif yönetimini ele geçirdiğini, üyelerden aidat toplanamadığı için hakedişlerinin ödenemediğini, müvekkiline ait elektronik eşya büro malzemeleri ve .... marka aracın müvekkiline uzun bir süre teslim edilmediğini, yine imzalanan inşaat seviye tespit tutanağının 7. maddesinde hangi malzemelerin bedeli mukabilinde davalı-asıl davada davacıya verildiği belirtilmesine rağmen bunun dışındaki malzemelerin şantiyeden alındığını, şantiyeye girişlerinin engellendiğini, sözleşme gereğince inşaat alanında bulunan kereste, demir ve teleskopik kalıp direkleri karşılığında müvekkiline verilen üç adet toplam 25.000,00 TL bedelli çekler ödenmediğinden icra takibi başlatıldığını, karşılıksız kaşesinin vurdurulmadığını belirterek, dava konusu 06.06.2009 tarihli taşeron sözleşmesinin feshi ile inşaat alanı içerisinde bulunan bürodaki özel eşyaların ve şantiyenin teslimine,.... Oto Galericiler Toplu İşyeri Kooperitifi'nden haksız olarak alınan 77.500,00 TL hakediş bedeli ile 25.000,00 TL çek bedeli ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 10.000,00 TL maddi zarar olmak üzere toplam 112.500,00 TL'nin ihtar tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalı-asıl davada davacıdan tahsiline karar verilmesi istenmiştir.

II. CEVAP 1.Davalı-birleşen davada davacı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili ile dava dışı .... Oto Galericiler Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi arasında yapılan 13.12.2005 tarihli inşaat ve 09.07.2008 ek sözleşmeye göre yapılması gereken inşaat ve imalat işinin tamamının yapılması konusunda davacı-birleşen davada davalı ile 06.06.2009 tarihli taşeron sözleşmesi yapıldığını, sözleşmenin 3. ve 5. maddesine göre kooperatif tarafından hakediş ödemelerinin yüklenici olarak müvekkiline yapılacağını, müvekkilinin de davacı-birleşen davalı alt yükleniciye hakediş ödemesini yapacağını, davacı-birleşen davada davalı tarafından sunulan tutanak içeriğinde belirtilen eşyaların müvekkilinin kişisel eşyaları olmadığını, inşaat malzemeleri olduğunu, tutanakta belirtilen çek bedelinin ödenmediğini, bu çeklerle ilgili olarak davacı-birleşen davada davalı aleyhine icra takibi yapıldığını, ancak davacı tarafın yapılan takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, aracın bu malzemelere dahil olması halinde aracın devrinin gerektiğini, alt yüklenici edimini yerine getirmediği için kooperatif tarafından aleyhinde sözleşmenin feshi davası açıldığını, davanın derdest olduğunu, davacı-birleşen davada davalı tarafın sözleşmeye aykırı davranarak sözde yaptığını iddia ettiği işler için fatura kesip kooperatiften avans aldığını, bunun üzerine kooperatife ihtarname çekilerek ödemelerin tarafına yapılmasının belirtildiğini, asıl yüklenici olan müvekkilinin şantiyeye sokulmadığını ve eşyalarına el konulduğunu, teslim edilmesi için çekilen ihtara rağmen eşyaların teslim edilmediğini, sözleşmenin feshinde kusurlu olduğunu, davacı-birleşen davada davalının yaptığı bir iş olmadığı için hakediş alacağının da bulunmadığını, müvekkiline kesilen faturaların iade edildiğini, davacının fatura kesmeden önce hakediş düzenlemek zorunda olmasına rağmen düzenlemediğini, yapılan inşaat ile ilgili olarak seviye tespitinin sözleşme sırasında yapıldığını, müvekkilinin yok sayılarak kooperatifle iletişim kurularak avans ödemesi alınmasının sözleşmeye aykırı olduğunu, haklı nedenle fesih sebebi olması sebebiyle mahrum kalınan kârın da talep edilemeyeceğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

2.Davalı-birleşen davada davacı usulüne uygun olarak yapılan tebligata rağmen davaya karşı cevap sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu inşaatta toplam yapılan iş bedelinin 153.160,13 TL olduğu, sözleşmeye göre bu bedelin %80’inin davacı-birleşen davada davalıya ait olduğuna göre 2010 yılı itibariyle talep edebileceği tutarın 122.528,10 TL olacağı, 77.500,00 TL'si tahsil edilmiş olduğu, davacı-birleşen davada davalının bakiye 45.028,10 TL alacaklı olduğu, davacı-birleşen davada davalının 122.012,00 TL bedelli fatura ve 77.500,00 TL'lik fatura kestiği, faturaların hakediş bedeline ilişkin olduğuna ilişkin bir hesaplama ya da belgenin dosya arasına sunulmadığından talep edilen alacağın faturaya ilişkin bedel olamayacağı ve davalı-birleşen davada davacının temerrüdünden söz edilemeyeceğinden dava tarihi itibarıyla faiz işletilmesi gerektiği, davalı- birleşen davada davacının eylemlerinin haklı sebeplere dayanmadığı ve iş akdinin haklı nedenle feshedilmediği anlaşıldığından mahrum kalınan kâr talebinde davacı-birleşen davada davalının haklı olduğuna, birleşen dava yönünden ise davacı-birleşen davada davalının sözleşme gereği 77.500,00 TL'yi tahsil etme yetkisinin olduğu ve alacağından mahsup edileceği, 06.06.2009 tarihli sözleşme ekinde yer alan İnşaat Seviye Tespit Tutanağının 7. maddesinde malzeme bedelinin davalı-birleşen davada davacıya ödendiğinin belirtildiği, davalı-birleşen davada davacının sözleşmeden kaynaklı maddi zarara uğradığı iddiasını ispat için ticari defterlerini de sunmadığından davanın ispat edilemediği gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulü ile 45.028,10 TL'nin dava tarihinden itibaren avans faiz işletilerek davalıdan tahsiline, 5.000,00 TL mahrum kalınan bedelin dava tarihinden itibaren avans faiz işletilerek davalıdan tahsiline, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde davalı-birleşen davada davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı-birleşen davada davacı vekili asıl ve birleşen dava yönünden temyiz dilekçesinde;

a. Davacı-birleşen davada davalının müvekkilinin eşyalarını ve aracını teslim etmediği gibi müvekkilinin izni olmadan 77.500,00 TL'yi kooperatiften tahsil ederek, inşaatı terk ettiğini, davacı-birleşen davada davalının kusurlu davranışları sebebiyle sözleşmenin feshinin gerektiğini, tutanak içeriğinin inşaat malzemelerine ilişkin olduğunu, şahsi eşyaları ve araca ilişkin olmadığını,

b. Taşeronluk sözleşmesinin imzalanmasından sonra müvekkiline kooperatif tarafından yapılan 25.08.2009 tarihli ödemenin 9.000,00 TL olduğunu, davacı-birleşen davada davalı 22.06.2010 tarihinde iade edilen faturayı düzenleyerek, 77.500,00 TL'yi kooperatiften tahsil etmişse de sözleşme gereği davacı-birleşen davada davalının hakedişlerinin de müvekkiline ödenmesi gerektiğini, ancak hakediş alacağının da olmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Asıl davada uyuşmazlık, taşeronluk sözleşmesinin feshi nedeniyle davacı-birleşen davada davalı taşeronun yaptığı imalat bedeli ve kar mahrumiyeti bedelinin tahsili; birleşen davadaki uyuşmazlık ise taşeronluk sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğinin tespiti ile davacı-birleşen davada davalının dava dışı kooperatiften tahsil ettiği bedelin iadesi, ödenmeyen çek bedelinin tahsili ile maddi zararının tazmini istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı-birleşen davada davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ...'e yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.