Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2023/3882 E. 2025/574 K.

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/687 E., 2023/925 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 46. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/244 E., 2023/97 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 18.02.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen günde davacı vekili Avukat ...ile davalı vekili Avukat ...'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili; taraflar arasında ''Yenicekent İletim Kanalı İnşaatı'' işi ihalesi yapıldığını, işin yapımı aşamasında davalı idarenin projede değişiklikler yaptığını, bu değişiklikler sonrasında idarenin onayı ile %20 iş artışının gerçekleştiğini, son mukayeseli keşif içindeki imalat kalemleri ve %20 keşif artışı oluru alındıktan sonra ortaya çıkan ve yapılması zaruri görülen imalatların tamamlanmadığını, işin geçici kabulünün 05.06.2015 tarihinde yapıldığını, sözleşmenin %20 iş artışı ile tamamlanmasına rağmen, yapılması gerekli olmadığından davalının kendi tasarrufu ile işin kapsamından çıkardığı Kontak Enjeksiyonu işini bu defa sözleşme sonlanmasına karşın sözleşme koşullarında yaptırmak istediğini, davalının, bahse konu tesisin işletilmesinden sorumlu sulama birliğince bildirilmiş herhangi bir sorun olmamakla birlikte, ileride bir sorun yaşanmaması adına ''tünelde kontak enjeksiyonu yapılması '' birim fiyatı üzerinden işin yapılmasını, aksi takdirde nam-ı hesaplarına yaptırılacağını davacıya bildirdiğini, davalı idarenin talebinin haksız olduğunu, kontak enjeksiyonu yapımı işinin sözleşme kapsamından çıkarıldığını, %20 keşif artışı dolduğu için artık sözleşme dışı iş olarak değerlendirileceğini, işin sözleşme birim fiyatlarına göre yaptırılmasının mümkün olmadığını belirterek, 21.03.2012 tarihli ''Yenicekent İletim Kanalı İnşaatı' işinin sözleşmesi kapsamından çıkarılan kontak enjeksiyonu yapılması işinin "YHİ-012 Poz numaralı tünelde kontak enjeksiyonun birim fiyatı üzerinden yapılmak zorunda olmadığının tespitine" karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; yüklenicinin keşif özetindeki birim fiyatları, yapılacak imalâtlara dair birim fiyatları ve birim fiyat tariflerini bilerek teklifde bulunduğunu, iş bitim süresinin 04.11.2015 tarihine ötelendiğini, 05.06.2015 tarihinde davacı tarafından yükleniminde bulunan Yenicekent İletim Hattı İnşaatı yapım işine ilişkin olarak tünellerde kontak enjeksiyonu yapılamamasından kaynaklı oluşabilecek olumsuzlukların firma tarafından giderileceğine ilişkin taahhüt yazısının idareye sunulduğunu, Yapım İşleri Genel Şartnamesindeki hükümlere göre dava konusu edilen kontak enjeksiyonu işinin sözleşme kapsamında yer aldığını, sözleşme ile bir bütünlük arz ettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "işin geçici kabulünün yapıldığı, sözleşme ve şartnamelerin ilgili hükümleri gereğince dava konusu işte, işin bünyesinde yapılmamış olan veya sonradan ortaya çıkacak olumsuzluklardan yüklenicinin 15 yıl sorumlu olacağının taahhüt edildiği, davacı tarafın, diğer pozlardan olduğu gibi “kontak enjeksiyonu” pozu imalâtının eksikliğinden kaynaklı olarak işin bünyesinde işletmeyi aksatacak bir olumsuzluktan ve aksaklıktan 15 yıl boyunca sorumlu olduğunu taahhüt ettiği, bu durumda “kontak enjeksiyonunun yapılmamasından kaynaklı” işletmenin çalışmasını engelleyen/aksatan bir durum var ise bunların derhal yüklenici tarafından giderilmesinin şart olduğu, ancak; sözleşme konusu “Yenicekent İletim Kanalı İnşaatı” nın kontak enjeksiyonu pozundaki imalat haricinde, diğer imalâtların sözleşmeye göre tamamlandığı, ilave olarak %20 ilave iş yapıldığı ve işin geçici kabulünün yapıldığı, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu gereğince işin sözleşmesinde belirtilen ihale bedelinin %20 fazlasıyla dolmuş olması nedeniyle, eksik bırakılan kontak enjeksiyonu imalâtının aynı sözleşme kapsamında yaptırılamayacağı, ancak davacının rızası halinde aynı fiyatla yada bila bedel yapılmasının mümkün olacağı, aksi takdirde yeni bir ihale ile yada pazarlıkla davacı ve/veya diğer katılımcıların teklif edeceği yeni birim fiyatlarla yapılabileceği" gerekçesiyle davanın kabulü ile "21.03.2012 tarihli 'Yenicekent İletim Kanalı İnşaatı' işinin sözleşmesi kapsamından çıkarılan kontak enjeksiyonu yapılması işinin (sözleşmede belirlenen) YHİ-012 Poz numaralı tünelde kontak enjeksiyonu yapılması birim fiyatı üzerinden yapılmak zorunda olmadığının tespitine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi işin esası bakımınından sonuçlanmış ve davacı yüklenici iş bedelini tahsil etmiştir. Davacı taraf, davalı tarafın talebini olumlu bir eylemde bulunmamak suretiyle sonuçlandırma kabiliyetine sahiptir. Davalı idare tarafından ileride açılması muhtemel bir eda davasında davacı taraf tespit konusu hususları ileri sürebilecektir. Mevcut durum itibariyle tespit davası ile giderilebilecek bir tehlike bulunmamaktadır. O halde davacının tespit davası açmakta hukuki yararı bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından yeniden hüküm kurulmasına; hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde, a. Mahkeme kararı sonrasında, işe başlamak zorunda kaldıklarını, karşı tarafın kamu gücü olması ve sözleşmenin idarece feshedilerek kesin teminatın irat kaydedilmesi ile kamu ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilmesi riski mevcut olduğu için hukuken haklı olsalar dahi işe başladıklarını, b. Davalının yerel mahkeme kararı sonrasında dahi işi sözleşme birim fiyatıyla yaptırmaya devam etmek istediğini, ancak tespit kararının kesinleşmesi halinde davalının hukuka aykırı eylemine devam edemeyeceğini ve kontak enjeksiyonu işini sözleşme birim fiyatları ile yaptıramayacağını, bu sebeple tespit davası ile giderilebilecek bir tehlike olmadığı ifadesinin de haksız ve mesnetsiz olduğunu, c. Halen işin yapımına ara verildiği için müvekkilinin, işin yapımına bu haliyle devam etmesi halinde zarara uğrayacağının sabit olduğunu, henüz ihlal edilmeyen hakkın korunması adına tespit davasını açmaktaki hukuki yararlarının devam ettiğini beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan tespit istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle eda davası açılması mümkün olan hallerde tespit davası açılmasında hukuki yarar olmadığının anlaşılmasına göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak Yargıtay’daki duruşmada vekille temsil olunan davalıya verilmesine, Aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 18.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.