Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2023/2972 E. 2024/3938 K.

MAHKEMESİ : Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/1917 E., 2023/675 K. HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Van 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Tük. Mah. Sıf.) SAYISI : 2020/251 E., 2021/466 K. 1-İlk Derece Mahkemesince; yüklenici temlikine dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verilmiştir. 2-İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davalı ... vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine, Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. 3-Bu karara karşı süresinde davalı ... vekilince temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: 3-a) Dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine konu B blok 7 no.lu bağımsız bölüme ilişkin tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir. Kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yükleniciden bağımsız bölüm temlik alınmasına dayalı olarak açılan tapu iptâli ve tescil davalarında öncelikle yüklenicinin edimini (eseri meydana getirme ve teslim borcunu) yerine getirip getirmediğinin, ardından sözleşme hükümlerindeki iskân koşulu (oturma izni) v.s. diğer borçlarını ifa edip etmediğinin açıklığa kavuşturulması zorunludur. Kısacası yüklenicinin bağımsız bölümü hak etmiş olması gerekir. Bununla birlikte bu davalarda üçüncü kişi temlik işleminin varlığını yükleniciye, alacağının kazanıldığını ise arsa sahiplerine karşı ispat etmek zorundadır. O yüzden denilebilir ki, temlik işlemine dayalı davalarda arsa sahipleri ile yüklenici arasında zorunlu dava arkadaşlığı vardır. Davanın arsa sahibi ve yükleniciye karşı açılması ve bunlar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunması sebebiyle, yüklenici ve arsa sahiplerinin davadaki varlığı ayrı ayrı düşünülemez. Çekişmenin esası hakkındaki hükmün bunların tamamına karşı kurulması gerekir. Zorunlu dava arkadaşlığı olan davalarda, zorunlu dava arkadaşlarından birinin yokluğu halinde taraf teşkilinde eksiklik olacağından hüküm kurulamaz. Davada taraf teşkili sağlanması kamu düzenine ilişkin olup, taraf teşkili yapılmadan işin esası incelenip yargılamanın sonuçlandırılması mümkün değildir. Bu husus kamu düzeni ile ilgili olup, yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Bu itibarla; mahkemece, davacıya arsa sahibi hakkında da dava açması ve eldeki dava ile birleştirilmesi için süre verilmesi, taraf teşkili sağlandıktan sonra davanın esası hakkında karar verilmesi gerekirken, taraf teşkili sağlanmadan yazılı şekilde hüküm tesisi verilmesi doğru olmamış, bölge adliye mahkemesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararın kaldırılarak ilk derece mahkemesi kararının re'sen bozulması gerekmiştir. 3-b)Bozma nedenine göre ... vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir. SONUÇ : Yukarıda 3-a bendinde açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesi kararı ile bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya aykırı olması nedeniyle HMK'nın 373/1. Maddesi gereğince Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi kararı KALDIRILARAK, Van 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/251 Esas, 2021/466 Karar sayılı kararının re'sen BOZULMASINA, 3-b bendinde açıklanan bozma nedenine göre davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 11.11.2024 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.