Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/5600 E. 2025/14344 K.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/527 Esas, 2025/109 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Çorlu 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/248 Esas, 2023/7 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tesciline ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı idare istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA 1.Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Tekirdağ ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 15... , 1 15... ve 1 15... parsel sayılı taşınmazlardaki hissedarlardan ...'ya ait pay oranında irtifak bedelinin tespitini; bedeline hükmedilen irtifak hakkının davacı kurum adına tesisi ile tapuya tescilini talep etmiştir.

2. Davacı vekili 29.07.2022 tarihli dilekçesi ile Karayolları Genel Müdürlüğü'nü davaya dahil etmiştir.

II. CEVAP 1. Davalı taraf süresinde cevap dilekçesi sunmamıştır.

2. Dahili davalı ... cevap dilekçesinde özetle; dava konusu parseller yönünden teknik kayıtların tetkikinde irtifak hakkı için iş bu parsellerin derinliklerinin tesis yapılmasına uygun olmadığını, yol ağlarının kenarında yapılacak yüksek gerilim elektrik direği, trafo vb. yapılarda yapıların iz düşümlerinin karayolları kamulaştırma sınırından en az 5 m dışarıda olması gerektiğini, dava konusu tazminat talebinin idari yargının görev alanında olduğunu, yargı yolu itirazında bulundukları belirterek, davanın yargı yolu, husumet ve esastan reddini, yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; Danıştay 1.Dairesinin kararında yer vermiş olduğu gerekçeler ve 2942 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin aslı itibarıyla "kamu kurumları arasında bir hakkın devrine ilişkin olması" ve taleplerinin bir hakkın devrine ilişkin olmaması nedenleriyle Mahkemece davanın reddine karar verilmesinin kanuna aykırı olduğunu belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilince sunulan, olaya ilişkin verilen Danıştay 1. Dairesinin 14.12.2021 tarihli ve 2021/1917 Esas, 2021/1912 Karar sayılı kararında "...Ancak söz konusu taşınmazların 5/6 hissesinin Karayolları Genel Müdürlüğüne, 1/6 hissesinin ise ... isimli şahıs üzerine kayıtlı olduğu, her ne kadar ... Genel Müdürlüğünün talebinin mülkiyetin devri olmayıp taşınmazlar üzerinde irtifak hakkı tesis edilmesine ilişkin olduğu görülse de, taşınmaz üzerinde irtifak hakkı tesisi de mülkiyet hakkını kısıtlayıcı nitelikte olduğu açıktır. Öte yandan, talep konusu taşınmazların ...'nın hissesine tekabül eden kısımlarının ... Genel Müdürlüğü tarafından kamulaştırılması halinde Karayolları Genel Müdürlüğüne ait hisseler üzerinde irtifak hakkı tesisi istenebilecektir. Açıklanan nedenlerle, 5/6 hissesi Karayolları Genel Müdürlüğüne ait, Tekirdağ ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 15... parsel sayılı taşınmazın 327,73 m²lik, 1 15... parsel sayılı taşınmazın 604,33 m²lik ve 1 15... parsel sayılı taşınmazın 517,01 m²lik kısımları üzerinde 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30 uncu maddesi uyarınca ... Genel Müdürlüğü lehine irtifak hakkı tesis edilmesine ilişkin istemin reddine" gerekçesiyle talebin reddine karar verildiği, bu durumda; Danıştay tarafından, davacı idare lehine davalı idare aleyhine irtifak hakkı tesisi kabul edilmediği, iki idare arasında sadece bedel ihtilafı değil, taşınmazın tahsis ve kullanımı ile irtifak hakkı tesisine yönelik de uyuşmazlık bulunduğu anlaşıldığından ve Mahkemece davanın reddine karar verilmesinde usul ve kanuna aykırılık görülmediğinden davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 06.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.