Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/12956 E. 2025/18730 K.

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1479 Esas, 2025/1108 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Diyarbakır 8. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/43 Esas, 2024/301 Karar

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini istemi davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davaya konu .. ili, ..., .. Mahallesi 1 71... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı idare vekili istinaf dilekçesi ile özetle; davacı tarafından Diyarbakır 7 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/148 Esas sayılı halen derdest olan kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davası bulunduğunu, bu davalar sonundaki bedellerin kısa sürede tahsil edildiğini, akabinde taşınmazların üçüncü kişilere devredildiğini, şerhin devamının bu nedenle zaruri olduğunu, ayrıca Diyarbakır 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 2017/112 D İş sayılı dosyası ile acele el koyma işlemlerinin de yapıldığını, kaldı ki idarenin şerh konulmasına yönelik talebinin 1 71... parsel numaralı kök parsele yönelik olduğunu, sonradan yapılan ifraz neticesinde kök parsel ifrazen 1 71... ve 29 parsel sayılı taşınmazlara ayrıldığını, öte yandan şerhin tapu idaresince resen terkin edilmesinin de gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesini yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının maliki olduğu .. ili, ..., .. Mahallesinde 1 71... sayılı taşınmaz üzerine davalı tarafından 12.10.2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendiuyarınca şerh konulduğu, şerhin 26.07.2023 tarihinde ... yevmiye numaralı işlem ile terkin edildiği, davalı idarece acele el koyma kararından itibaren 6 aylık süre içerisinde bedel tespiti davasının açılmadığı, öte yandan Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat davalarında 2942 sayılı Kanun'un taşınmazlara değer biçilmesine ilişkin hükümleri kıyas yoluyla uygulanması gerektiği, ancak bu kıyas kanunun değer biçilmesine ilişkin hükümleri ile sınırlı olup idarece kamulaştırmasız el atma davasında verilen tescil hükmünün infazının sağlanması amacıyla satışa engel nitelikteki 31/b şerhinin konulmasının yasal dayanağı da bulunmadığı, dolayısıyla idarenin bu yöndeki savunmasının da yasal dayanağı bulunmadığı, şerh dava tarihinden sonra terkin edildiğine göre mahkemece davanın konusuz kaldığının tespiti ile esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesinde de isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini istemi istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde bulunmayan tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.