Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/12466 E. 2025/18768 K.

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/495 Esas, 2025/836 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Kozluk Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/489 Esas, 2023/65 Karar

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekilince temyiz edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. köyü 48 parsel sayılı taşınmazın müvekkili adına olan tapu kaydına davalı idarenin talebi üzerine 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince şerh konulduğunu, müvekkilinin mülkiyet hakkını kısıtlayan, yasal şartları taşımayan, usulsüz ve hatalı olarak konulan bu şerhin terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; Kozluk Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde 21.09.2021 tarihinde bedel tespiti ve tescil davası açıldığını, 17.02.2022 tarihli ve 2022/163 Karar sayılı karar ile davanın sonuçlandığını, Tapu ve Kadastro Müdürlüklerinde yapılan/yapılacak hükmen tescil işlemlerine ait kamulaştırma giderlerinin tapu harcı ve döner sermaye bedellerinin yatırılmaması nedeniyle yapılmayan işlemler ile ilgili doğabilecek sıkıntıların aşılabilmesi için gerekli yazışmalar yapıldığını, bu yapılan yazışmalar da, müvekkil kurumun dışındaki nedenlerden ötürü zaman almakta olup, bu durum nedeniyle kurumun herhangi bir kusuru ve kastının bulunmadığından, hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın açıkça hukuka aykırı olduğunu, dava konusu taşınmaz üzerindeki şerhin kaldırılmasına yönelik talebin hukuken yerinde olmadığını, 2022/489 Esas sayılı dosyada görülmekte olan dava konusu .. ili, .. ilçesi, .. köyü 348 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma çalışmaları kapsamında Kozluk Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde 21.09.2021 tarihinde bedel tespiti ve tescil davası açıldığını, 17.02.2022 tarihli ve 2022/163 Karar sayılı karar ile davanın sonuçlandığını, tapu idaresine gereği yapılmak üzere bilgi verildiğini, davalı kurum aleyhine açılan davada sorumluluğun tapu idaresine ait olduğunu, kanun gereği malikin beyanı ve kurumun onayına gerek kalmaksızın hüküm gereği tapu idaresince işlem yapması gerektiğini, bu nedenle pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın tapu kaydında davalı idare adına kamulaştırma şerhi konulmasına rağmen 6 aylık süre içerisinde bedel tespit ve tescil davası sonucu verilen kararın infaz edilmediği, eldeki dava açıldıktan sonra şerhin terkin edilmesi için davalı idarenin yazısı üzerine şerhin 08.11.2022 tarihinde terkin edildiği, davalı idare tarafından kamulaştırma bedel tespit ve tescil davası sonucu verilen kararın verildiği tarihten itibaren 6 aylık süre içerisinde infaz edilmediği, dava konusu şerhinin dava tarihine kadar kaldırılmadığı ve bu haliyle mülkiyet hakkının davalı tarafından ihlal edildiği, mevcut haliyle taşınmaz maliki tarafından şerhin kaldırılması için iş bu davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu, şerhin konulduğu tarihten dava açıldığı tarihe kadar şerhin devam ettiği ve dava açıldıktan sonra şerhin davalı idarece kaldırıldığı mevcut haliyle davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından mahkemesince konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek, dava tarihindeki haklılık durumuna göre yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idareye yükletilmesinde de bir isabetsizlik görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.