Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/11025 E. 2025/8661 K.

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1134 Esas, 2024/1098 Karar DAVA TARİHİ : 16.12.2023 KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Küçükçekmece 7. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/439 Esas, 2024/49 Karar

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, ... ilçesi, ...Mahallesi 2 70... parsel sayılı taşınmazda müvekkili adına olan tapu kaydına davalı idarenin talebi üzerine 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince şerh konulduğunu, müvekkilinin mülkiyet hakkını kısıtlayan, yasal şartları taşımayan, usulsüz ve hatalı olarak konulan bu şerhin terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın şerhin kaldırılması için müvekkili kuruma başvurmaksızın işbu davayı açmasının usul ve kanuna aykırı olduğunu, davacı ile müvekkili idare arasında görülen kamulaştırmasız el atma davasında 2942 sayılı Kanun’un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi şerhinin konulduğunu, aynı karar uyarınca müvekkili idare lehine irtifak hakkı tesisine hükmedildiğini, müvekkili idarenin sorumlu tutulmasının mümkün olamayacağını ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davalı idare lehine taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın şerhin kaldırılması için müvekkili kuruma başvurmaksızın işbu davayı açtığını, davacı ile müvekkili idare arasında görülen kamulaştırmasız el atma davasında 2942 sayılı Kanun’un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi şerhinin konulduğunu, aynı karar uyarınca müvekkili idare lehine irtifak hakkı tesisine hükmedildiğini, müvekkili idarenin sorumlu tutulmasının mümkün olamayacağını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 2942 sayılı Kanun’un "Yasak işler ve eylemler" başlığını taşıyan 31 inci maddesinde kamulaştırma bedel tespit ve tescil davasında "...b) Mahkemece 10 uncu madde uyarınca yapılan tebligat, davet veya ilanen tebliğden sonra taşınmaz malın başkasına devir ve ferağ veya temliki" nin yapılamayacağının öngörüldüğü, fakat dava konusu olayda davalı idarece bu şekilde bir davanın açılmadığı, her ne kadar davacı tarafça ilgili taşınmaza kamulaştırmasız el atılması nedeniyle tazminat davası açılmışsa da anılan maddenin bahsi geçen davayı kapsamadığı gibi belirtilen davada verilen kararın işbu davanın açılmasından önce kesinleştiği nazara alındığında tapuya bu nitelikte şerhin konulmasının kanuna uygun bulunmadığı, şerhin kaldırılması için davalı tarafa başvuruda bulunulmasına da gerek olmadığı sonucuna varıldığı, neticede Anayasal mülkiyet hakkını sınırlayan şerhin kaldırılmasına ilişkin kararın yerinde bulunduğu gerekçesiyle davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasında 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.