Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2024/6807 E. 2026/855 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/250 E., 2021/478 K.

Davalı ... vekili tarafından adli yardım, temyiz yoluna başvuru sırasında talep edilmekle; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 336. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, adli yardım talebini inceleme görevi Yargıtaya aittir. Adli yardımdan yararlanabilmenin şartlarını düzenleyen 6100 sayılı HMK'nın 334/1. maddesinde "Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler" denilmek suretiyle adli yardımdan yararlanabilecek kişilerle ilgili genel çerçeve çizilmiştir. Bu açıklamalar ışığında adli yardım talebinde bulunan davalının kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken temyiz yoluna başvuru giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşıldığından, adli yardım talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ...Ş. vekili, davalı ... Ulaşım Toplu Taşıma... A.Ş. vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı ... tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan, diğer davalı şirketin işleteni ve davalı gerçek kişinin sürücüsü olduğu aracın geri kayarak, davacı ...'ın eşi ve diğer davacıların babası olan müteveffanın zincir takmaya çalıştığı araca çarpması ve çarpma etkisiyle davacıların desteğinin bu araç ile duvar arasında kalarak vefat etmesi sonucunda 17.01.2012 tarihinde ölümlü trafik kazasının meydana geldiğini, davacıların desteğinin vefat emesi ile davacıların müteveffanın desteğinden yoksun kaldıklarını beyanla fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla her bir davacı için ayrı ayrı 3.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı olmak üzere toplam 12.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini ve her bir davacı için ayrı ayrı 50.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 200.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...Ş. haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş ve ıslah dilekçesiyle maddi tazminat istemi yönünden taleplerini davacı ... için 96.714,73 TL, davacı ... için 4.453,34 TL, davacı ... için 3.610,13 TL ve davacı Fetullah için 8.264,71 TL olmak üzere toplam 101.042,91 TL'ye yükseltmiştir. II. CEVAP Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; dava öncesinde müvekkiline başvuru yapılmadığını, müvekkilinin talep edilen tazminatlardan sorumlu olmadığını, müvekkili tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını, davacılarca taraflarına gelir bağlanıp bağlanmadığına dair açıklama yapılmadığını, ceza dosyasına taraf olmadıklarını ve bu nedenle aleyhlerine delil olmayacağını beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... Ulaşım Toplu Taşıma... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin işleteni olduğu aracın sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, talep edilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, ceza dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 18.12.2013 tarihli ve 2012/152 Esas, 2013/750 Karar sayılı kararıyla davacıların davasının kısmen kabulü ile davacı ... için 96.714,73 TL, davacı ... ... için 4.453,34 TL, ... için 3.610,13 TL, ... için 8.264,71 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile ve poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere, diğer davalılar yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrüre yer vermeyecek şekilde davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı taraflara ödenmesine, davacı eş ... için 40.000,00 TL, çocuklar ... ... için 40.000,00 TL, ... için 40.000,00 TL ve ... ... için 40.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Sigorta dışında diğer davalılardan tahsilde tekerrüre yer vermeyecek şekilde müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı lk Derece Mahkemesinin 18.12.2013 tarihli ve 2012/152 Esas, 2013/750 Karar sayılı kararına süresi içinde davalı ...Ş. vekili, davalı ... Ulaşım Toplu Taşıma... A.Ş. vekili, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 17.Hukuk Dairesi'nin 30.01.2018 tarihli 2016/9729 Esas, 2018/462 Karar sayılı ilamıyla; ''...Dairemizin ilgili geri çevirme ilamıyla dosya içerisine aldırılan ... 3. İş Mahkemesi’nin 2012/361 Esas, 2013/754 Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; SGK tarafından murisin ölümü nedeniyle işbu dava davacılarına cenaze yardımı ve peşin sermaye geliri bağlandığı belirtilerek, rücuen tahsil için işbu dava davalılarından ... ve ... Sigorta A.Ş. Aleyhine dava açıldığı, mahkemece olayın iş kazası olduğu belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verildiği ve Yargıtay İlgili Dairesi’nce 1.12.2015 tarihinde hükmün düzeltilerek onanmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Mahkemece işbu davada hükme esas alınan 15.4.2013 tarihli bilirkişi raporunda hesaplanan tazminattan peşin sermaye değeri konusunda mahsup yapılmamıştır. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz. Bu durumda mahkemece hesap bilirkişisinden iş davası ve yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda peşin sermaye değeri konusunda mahsup için ek rapor aldırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.'' gerekçesiyle davalı ... vekili, davalı ... Ulaşım Toplu Taş.İşl.San. ve Tic. A.Ş. vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. B. İkinci Bozma Kararı 1.Bozmaya uyan mahkemece 09.04.2019 tarihli ve 2018/380 Esas, 2019/199 Karar sayılı kararıyla davacının davasının kısmen kabulü ile davacı ... için 25.357,55 TL destekten yoksun kalma tazminatının, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ve poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere diğer davalılar yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsil edilerek davacı tarafa ödenmesine, manevi tazminat yönünden bozma öncesi verilen hüküm kesinleşmiş olduğundan bu hususta yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davacı ... yönünden fazlaya ilişkin talep ile diğer davacılar yönünden taleplerin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir. Karara karşı, davacılar vekili, davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, davalı ... Ulaşım Toplu Taşıma... A.Ş. vekili, davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2.Dairenin 16.12.20 20... /3889 Esas ve 2020/8565 Karar sayılı kararı ile;''... mahkemece Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından bildirilen ilk peşin sermaye değerlerinin yarısının hesaplanan tazminattan mahsubu için ek rapor aldırılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde ve hesaplanan tazminattan Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından bildirilen ilk peşin sermaye değerlerinin tamamının mahsubu sonucu davacı ... yönünden eksik diğer davacılar yönünden bakiye tazminat alacağının kalmadığı yönünde hüküm kurulması isabetli olmamıştır.'' gerekçesiyle davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin zamanaşımına yönelik temyiz itirazlarının, davalı ... Ulaşım Toplu Taşıma... A.Ş. vekili, davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının reddine, davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin hesap raporuna yönelik temyiz itirazının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile yerel mahkeme kararı bozulmuştur. C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların davasının kısmen kabulü ile eş ... için 61.036,14 TL, oğul ... için 3.711,18 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden dava tarihi olan 28.02.2012 tarihinden itibaren hesap edilecek yasal faizi ile ve poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere, diğer davalılar yönünden olay tarihi olan 17.01.2012 tarihinden itibaren hesap edilecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrüre yer vermeyecek şekilde davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı tarafa ödenmesine, davacılar ... ve ... yönünden talebin reddine, manevi tazminat yönünden bozma öncesi verilen karar kesinleşmiş olduğundan bu hususta yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı ... (...) Sigorta A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; davacı ... yönünden peşin sermaye değerinin yarısı olan 44.598,23 TL'nin ödendiğini ve bu davacı yönünden bakiye zararın ise 32.773,55 TL olduğunu, davacı ... için ise ödenen peşin sermaye değerinin 5.691,99 TL olduğunu ve bakiye zararın 919,78 TL olduğunu, SGK'ya yapılan ödemelerde kusur indirimi yapılamayacağını beyan etmektedir. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; davacı ... yönünden peşin sermaye değerinin yarısı olan 44.598,23 TL'nin ödendiğini ve bu davacı yönünden bakiye zararın ise 32.773,55 TL olduğunu, davacı ... için ise ödenen peşin sermaye değerinin 5.691,99 TL olduğunu ve bakiye zararın 919,78 TL olduğunu, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusurunun bulunmadığını beyan etmektedir. Davalı ... Ulaşım Toplu Taşıma A.Ş. vekiliz vekili temyiz dilekçesinde; usuli kazanılmış haklara riayet edilmeden karar verildiğini, davacı ... yönünden peşin sermaye değerinin yarısı olan 44.598,23 TL'nin ödendiğini ve bu davacı yönünden bakiye zararın ise 32.773,55 TL olduğunu, davacı ... için ise ödenen peşin sermaye değerinin 5.691,99 TL olduğunu ve bakiye zararın 919,78 TL olduğunu, SGK'ya yapılan ödemelerde kusur indirimi yapılamayacağını, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin işleteni olduğu aracın sürücüsünün kusurunun bulunmadığını beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık; davalıların sürücüsü, işleteni ve sigortacısı olduğu aracın sebebiyet verdiği trafik kazası sonucunda davacı ...'ın eşinin ve diğer davacıların babası olan desteğin vefatı nedeniyle; davacıların müteveffanın desteğinden yoksun kalması nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, hükmün bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz olunan karar usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı ...Ş. vekilinin, davalı ... Ulaşım Toplu Taşıma A.Ş. vekilinin ve davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalılar ... Sigorta A.Ş., ... Ulaşım Toplu Taşıma A.Ş. ve ...'e yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 20.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.