Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/4650 E. 2023/8522 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2022/186 Değişik İş, 2022/186 Karar HÜKÜM/KARAR : Başvurunun Kabulü- İtirazın Reddi SAYISI : 2021/179686 Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir. Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazlarının reddine karar verilmiştir. ... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının sürücüsü olduğu motosiklet ile trafik sigortası bulunmayan aracın 18.06.2019 tarihinde çarpması sonucu davacının yaralanarak malul kaldığını ve sürekli bakıma muhtaç hale geldiğini belirterek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 40.001,00 TL sürekli bakıcı gideri tazminatının temerrüt tarihinden itibaren faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslahla talebini 360.000,00 TL'ye yükseltmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıya 22.11.2019 tarihinde 360.000,00 TL maluliyet ve sürekli bakıcı gideri ödemesi yapıldığını, bu nedenle teminat limitinin tüketildiğini, davalının başka bir sorumluluğunun kalmadığını, başvurunun reddi gerektiğini, uzlaşmaya tabi bir olay olması nedeniyle uzlaşma hususunun araştırılarak netleştirilmesi gerektiğini, davacı tarafından sunulan maluliyet raporunun usul ve yasaya uygun olmadığını, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun bir raporun alınması gerektiğini, davalının bakıcı giderinden sorumlu olmadığını, başvuranın bakıma muhtaç olup olmadığının tarafsız bilirkişilerce tespit edilmesi gerektiğini, davalının sorumluluğunun sigortasız araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, bu nedenle kusur tespiti ile kusur oranlarının netleştirilmesi gerektiğini, kusur tespiti için kaza tespit tutanağının yeterli olmadığını, motosiklet sürücüsü olan davacının yaralanma bölgesi dikkate alındığında kaskının takılı olmadığının sabit olduğunu, bu nedenle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, faiz talebinin haksız olduğunu, faiz ... doğsa bile dava tarihinden itibaren işletilebileceğini ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirtmiştir. III. ... KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...davacı tarafından sunulan 23.10.2019 tarihli maluliyet raporunun usul ve yasaya uygun olduğu, davacının sürekli bakıcı ihtiyacının olduğu, alınan hesap raporunun hüküm tesisine elverişli olduğu" gerekçesiyle davanın kabulüne, 360.000,00 TL sürekli bakıcı gideri tazminatının yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir. IV. İTİRAZ A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur. B. İtiraz Sebepleri Davalı vekili itiraz dilekçesinde; davacıya 22.11.2019 tarihinde 360.000,00 TL maluliyet ve sürekli bakıcı gideri ödemesi yapıldığını, bu nedenle teminat limitinin tüketildiğini, davalının başka bir sorumluluğunun kalmadığını, başvurunun reddi gerektiğini, uzlaşmaya tabi bir olay olması nedeniyle uzlaşma hususunun araştırılarak netleştirilmesi gerektiğini, davacı tarafından sunulan maluliyet raporunun usul ve yasaya uygun olmadığını, başvuranın bakıma muhtaç olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, bakıcı gideri tazminatından davalının sorumlu olmadığını, davalının sorumluluğunun sigortasız araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, bu nedenle kusur tespiti ile kusur oranlarının netleştirilmesi gerektiğini, kusur tespiti için kaza tespit tutanağının yeterli olmadığını, motosiklet sürücüsü olan davacının yaralanma bölgesi dikkate alındığında kaskının takılı olmadığının sabit olduğunu, bu nedenle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, faiz talebinin haksız olduğunu, faiz ... doğsa bile dava tarihinden itibaren işletilebileceğini ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek karara itiraz etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “... Hükme esas alınarnı 23.10.2019 tarihli Yalova Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen Çocuklar İçin Terör Kaza ve yaralanma Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporunda başvuranın “Özel Koşul Gereksinimi” olduğu belirtildiğinden davalının maluliyet raporuna yönelik itirazı yerinde görülmemiştir. Sigorta şirketi, sürekli sakallık teminatının tamamı olan 360.000,00 TL maluliyet ve sürekli bakıcı gideri tazminatı olarak hak sahihine 22.11.2019 tarihinde ödendiğinden teminat limitinin tüketildiğine dair itiraz etmekte isc de Yargıtay'ın yerleşik içtihatları gereği sürekli bakıcı gideri zararının poliçedeki tedavi giderleri kapsamımda karşılanması gerektiğinden itirazın reddine karar verilmiştir. Sigorla şirkeli kusur durumu tespit edilmeksizin hesaplamaya gidilmesinin hatalı olduğu ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği yönünde itirazda bulunmuşlur. Trafik kaza tespit tutanağında başvurana kusur izafe edilmemiştir. Nitekim, ... başvurana maluliyet tazminatını herhangi bir kusur izafe edilmeden ödediği dikkate alındığında itiraz yerinde görülmemişlir." gerekçesiyle davalının itirazlarının reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacıya 22.11.2019 tarihinde 360.000,00 TL maluliyet ve sürekli bakıcı gideri ödemesi yapıldığını, bu nedenle teminat limitinin tüketildiğini, davalının başka bir sorumluluğunun kalmadığını, başvurunun reddi gerektiğini, uzlaşmaya tabi bir olay olması nedeniyle uzlaşma hususunun araştırılarak netleştirilmesi gerektiğini, davacı tarafından sunulan maluliyet raporunun usul ve yasaya uygun olmadığını, başvuranın bakıma muhtaç olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, bakıcı gideri tazminatından davalının sorumlu olmadığını, davalının sorumluluğunun sigortasız araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, bu nedenle kusur tespiti ile kusur oranlarının netleştirilmesi gerektiğini, kusur tespiti için kaza tespit tutanağının yeterli olmadığını, motosiklet sürücüsü olan davacının yaralanma bölgesi dikkate alındığında kaskının takılı olmadığının sabit olduğunu, bu nedenle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, faiz talebinin haksız olduğunu, faiz ... doğsa bile dava tarihinden itibaren işletilebileceğini ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacının sürücüsü olduğu motosiklet ile zorunlu trafik sigortası bulunmayan aracın 18.06.2019 tarihinde karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacının uğradığı sürekli bakıcı gideri tazminatı talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,6098 ... Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 49, 51 ve 54 üncü maddeleri, 2918 ... Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 150 nci maddesi ve eki Cetvel, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 17 nci maddesi. 3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, sürekli bakıcı gideri tazminatından davalının sorumlu olmasına, uzlaşmaya yönelik herhangi bir bilgi ve belgenin dosya kapsamında bulunmamasına, faiz türünün ve başlangıç tarihinin yerinde olmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından varsa geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirleme için ise bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastanelerin adli tıp anabilim dalı başkanlıkları ve benzeri kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre sağlık kurulu raporu alınmalıdır. 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğundan kaza tarihinde geçerli mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu düzenlenmelidir. Somut olayda, davacının maluliyet oranının belirlenmesi açısından düzenlenen ve Hakem Heyetince hükme esas alınan Yalova Devlet Hastanesi'nden alınan 24.10.2019 tarihli raporun Çocuklar İçin Terör, Kaza ve Yaralanma Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporu olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır. 18.06.2019 kaza tarihi itibari ile Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlüktedir. İtiraz Hakem Heyetince; davacının maluliyet oranının tespiti için Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Ana Bilim Dalı bölümlerinden olay tarihinde yürürlükte olan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun rapor alınarak, davacının kaza nedeniyle uğradığı çalışma gücü kaybı bulunup bulunmadığı ve varsa oranı konusunda ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınarak (usuli kazanılmış haklar gözetilmek suretiyle) sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekir. 3. Dosya içeriğinden; meydana gelen kaza nedeniyle kaza tespit tutanağının düzenlendiği, buna göre sigortasız aracın sola dönüş kurallarına aykırı hareketi nedeniyle kusurlu olduğu, davacı motosiklet sürücüsünün kusursuz olduğunun belirlendiği, hakem heyetince kaza tespit tutanağına göre davacıya kusur izafe edilmediği ve davalıca maluliyet tazminatının davacıya kusur indirimi yapılmaksızın ödendiği dikkate alınarak davalının %100 kusurlu olduğunun kabulü ile sonuca gidilmiştir. Olayın meydana geliş şekli değerlendirildiğinde, kusur oranlarına ilişkin yapılan araştırma yeterli görülmemiş olup eksik inceleme ile hüküm kurulamaz. Hakem heyetince İstanbul Teknik Üniversitesi veya Karayolları Genel Müdürlüğü Trafik Fen Heyeti gibi kurumlardan oluşturulacak heyetten uzlaştırıcı, denetime açık, ayrıntılı ve kusur oranlarının belirtildiği rapor aldırılarak sonucuna göre karar vermek gerekirken, yalnızca kaza tespit tutanağı ile bağlı kalınarak eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulmuş olması doğru değildir. 4. 2918 ... Karayolları Trafik Kanunu’nun 78 inci ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 150 nci maddesi ve eki Cetvel uyarınca; bisiklet, elektrikli bisiklet, motorlu bisiklet ve motosikletlerde sürücülerin koruma başlığı ve koruma gözlüğü, yolcuların ise koruma başlığı (kask) takması zorunludur. Somut olayda; motosiklet sürücüsü olan davacının davaya konu trafik kazası nedeniyle travmatik beyin yaralanması nedeniyle malul kaldığı, beyin kanaması teşhisiyle opere edildiği tedavi evrakları ve doktor raporları ile sabittir. Buna göre; motosiklet sürücüsü olan davacının meydana gelen trafik kazasında koruyucu başlık (kask) takmaması nedeniyle zararın artmasında katkısının bulunduğu gözetilerek TBK’nın 52 nci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir. 5. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak; 5684 ... Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır. Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 ... Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir. Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir. Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir. VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Değerlendirme bölümünün (2), (3), (4) ve (5) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 04.07.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.