Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/16501 E. 2024/12475 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2022/999 D.İş, 2022/997 İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; 26.02.2020 tarihinde plakası ve sürücüsü tespit edilemeyen aracın yaya ...’a çarparak yaralanmasına ve malul kalmasına neden olduğunu, 04.02.2022 tarihinde 24.191,00 TL ödeme yapıldığını ancak bu ödemenin yetersiz olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalıdan tahsilini talep etmiş, ıslah ile talebini 192.243,00 TL 'ye yükseltmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvurunun zamanaşımı süreleri geçtikten sonra yapılmış olduğundan zamanaşımından reddi gerektiğini, gerekli evraklar sunulmadığınından başvuru şartının yerine getirilmediğini, usulüne uygun alınmış sağlık kurulu raporu ibraz edilmediğini, davadan önce yapılan ödemeyle zararın karşılandığını, hesaplamada TRH 2010 ve %1,8 teknik faizin esas alınması gerektiğini, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, başvuran lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; başvuru sahibinin talebinin kısmen kabulü ile 148.773,67 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 23.02.2022 tarihinden itibaren işleyen yasal faiziyle birlikte davalı sigorta kuruluşundan alınarak başvurana ödenmesine karar verilmiştir. IV. İTİRAZ Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; itirazın reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde; bakiye tazminat talebi için başvuru koşullarının oluşmadığını, davacı tarafından, dava dilekçesinde kusur raporu alınması talebi ya da müvekkili kurum tarafından yapılan ödemede esas alınan kusura dair hiçbir itiraz bulunmadığını, buna karşın, hakem heyetince kendiliğinden kusur raporu alınması sebebiyle taleple bağlılık ilkesinin ihlal edildiğini, kusur raporunun denetime elverişli olmadığını, %1,8 teknik faiz işletilerek TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre hesap yapılması gerektiğini, sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplamasında, 18 yaşının altındaki dönemin hesaplamaya dahil edilmemesi gerektiğini, toplam tazminat üzerinden müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, ardından ödenen tutarın güncelleştirilerek asıl alacaktan mahsup edilmesi gerektiğini, hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Gerekçe Uyuşmazlık; davalı tarafından sorumluluğu temin edilen meçhul aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan yayanın bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir. 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Ceza dosyasında alınan kusur bilirkişi raporunda; dosya çerisindeki CD nin izlendiği, babanın beyanını doğrular nitelikte bir beyaz aracın geçtiğinin görüldüğü, tesbit edilemeyen sürücünün aracın hızını yol trafik durumuna uydurmamaktan ikinci derece kusurlu, yaya çocuğun yaya kaldırımı bulunmasına rağmen dikkatsiz şekilde yol üzerinde bulunduğu için KTK 68/a,c ve 138/a,d maddeleri uyarınca birinci derecede kusurlu olduğunun belirtildiği, Uyuşmazlık Hakem Heyetince alınan kusur bilirkişi raporunda ise; her ne kadar ceza dosyasında alınan kusur bilirkişi raporunda yayanın birinci derecede kusurlu olduğu belirtilmiş ise de bu görüşe katılınmadığının, kazanın meydana gelmesini engelleyebilmek için firari sürücünün aracının hızını yol hava ve trafiğin durumuna uydurması gerekiyorken uydurmadığı için çocuk yaya ...'nın tehlikeyi algılayabilecek yaşta olmamasından dolayı herhangi bir kusurunun olmadığının belirtildiği anlaşılmaktadır. Bilirkişi raporları arasındaki kusur durumuna ilişkin çelişki giderilmeden karar verilmesi doğru değildir. Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince, Adli Tıp Kurumu, İTÜ Karayolları Kürsüsü veya Karayolları Genel Müdürlüğü Trafik Fen Heyeti gibi kurumlardan seçilecek konusunda uzman bilirkişi kurulundan, kusur dağılımına ilişkin, önceki kusur raporları ve tüm dosyadaki delillerin değerlendirildiği, gerekçeli denetime elverişli ve çelişkileri giderici kusur raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli görülmemiştir. 3.Somut olayda Kahramanmaraş Sütçü İmam ÜTF Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığınca ÇÖZGER atfı ile Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğe göre düzenlenmiş olan 07.09.2021 tarihli maluliyet raporu hükme esas alınmış olup, bu rapor kaza tarihinde yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde düzenlenmemiş olduğundan karar vermeye elverişli değildir. Her ne kadar Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şarları A.2 maddesinin (i) fıkrasında Kurul Raporu: Usulüne uygun olarak tanzim edilen, 20.02.2019 tarihli ve 30692 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğe göre düzenlenen, sakatlık oranını, geçici iş göremezlik süresini ve bakıcı ihtiyacını gösterir kurul raporunu ifade ettiği belirtilmiş olsa da Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik incelendiğinde yönetmeliğin amacının terör, kaza ve yaralanmaya bağlı olarak çocuklar ile ilgili özel gereksinim alanlarının belirlenmesine yönelik raporun hazırlanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu anlaşılmaktadır. Yönetmeliğin 4. maddesinin (n) fıkrasında ise “Özel gereksinim” çocuğun toplumsal yaşama eşit katılabilmesi için bedensel ya da gelişimsel işlev kısıtlılığı olmayan bireylerden farklı sağlık, eğitim, rehabilitasyon, cihaz, ortez, protez, çevresel düzenlemeler ve diğer sosyal ve ekonomik haklara ve hizmetlere gereksiniminin olmasını ifade ettiği belirtilmiştir. Yönetmeliğin 8. maddesinin (f) fıkrasında açıkça raporda engel oranının yazılmayacağının ifade edilmesi aynı zamanda yönetmeliğin EK.3 de bulunan Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) Mevzuatla Uyum Arandığında Kullanılacak Tablo incelendiğinde engel oranı olarak %20 nin altındaki oranların gösterilmediği, Yönetmeliğin amacının engellilik oranları arasında çocukların özel gereksiniminin olup olmadığı ile ilgili olduğu oysa TBK 54. maddesi gereği kişinin bedensel zararının belirlenmesi için “Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar” belirlenerek küçüğün sürekli iş gücü kaybı oranının belirlenerek buna bağlı olarak bedensel zararları tespit edilmesi gerektiği anlaşıldığından çocukların trafik kazası sonucu sürekli sakatlık oranlarının tespitinde Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin uygulanma imkanın olmadığı ve Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve eklerinin uygulanması gerektiği anlaşılmaktadır. Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin 14. maddesinde Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğe atıf yaptığı gerekçesi ile sürekli iş göremezlik oranının Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğe göre belirlendiği belirtilmiş ise de bu yönetmelik Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin 18. maddesi ile 20.02.2019 tarihinde yürürlükten kaldırıldığı için bu tarihten sonraki kazalarda bu yönetmeliğin uygulanma imkanı kalmamıştır. Bu nedenle 26.02.2020 kaza tarihinde yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve eklerine göre sürekli iş göremezlik oranı belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanlış yönetmeliğe göre hazırlanan rapora göre hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir. 4.5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü ve AAÜT’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla; Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır. 5. Davalı vekilinin tazminatın belirlenmesinde indirim sırasına yönelik temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, VI. KARAR 1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2.Yukarıda (2), (3) ve (4) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, 3.Yukarıda (5) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin tazminatın belirlenmesinde indirim sırasına ilişkin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,09.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.