Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/14387 E. 2024/13863 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2022/819 Değişik İş - 2022/816 Karar

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı aracın karşıdan karşıya geçmekte olan dava dışı yaya konumunda olan kişiye çarpmamak için sola manevra yaptığı sırada aracının kontrolünü kaybetmesi sonucu yolun solunda bulunan demir bariyerlere çarptığını ve meydana gelen kazada sigortalı araçta yolcu olan davacının yaralandığını ve % 15 oranında malul kaldığını belirterek 6100 sayılı HMK'nın 107. maddesi uyarınca 5.100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş; yargılama sırasında bedel artırım dilekçesi ile talebini 82.137,00 TL'ye yükseltmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın, kesin hüküm nedeniyle dava şartı noksanlığı sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davalı ... şirketine 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca usulüne uygun başvuru yapılmadığını, kesin hüküm teşkil eden Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 2021.E.38753 sayılı başvuru dosyasında alınan maluliyet raporunda davacının maluliyetinin bulunmadığının tespit edildiğini, eldeki dava dosyasına sunulan maluliyet raporunun usul ve mevzuata uygun olarak hazırlanmadığını, davacının müterafik kusuru nedeniyle indirim uygulanması gerektiğini, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yöntemi esas alınarak yapılması gerektiğini ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde belirlenen vekalet ücretinin 1/5'i kadar olması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. III.UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafından Komisyon nezdinde tarafları ve konusu aynı olan 01.03.2021 tarih ve 2021.E.38753 sayılı dosyasında başvuru yapıldığı ve davacı yönünden maluliyet tayinine mahal olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, söz konusu karara karşı yapılan itirazların ise İtiraz Hakem Heyetince reddedildiği ve anılan dosyanın eldeki dava dosyası yönünden kesin hüküm teşkil ettiği gerekçesiyle kesin hüküm nedeniyle dava şartı noksanlığı sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. IV. İTİRAZ Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kesin hüküm teşkil ettiği öne sürülen Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 01.03.2021 tarih ve 2021.E.38753 sayılı dosyasında davacı yönünden maluliyet tayinine mahal olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği ve karara karşı davacı vekili tarafından itiraz yoluna başvurulması üzerine İtiraz Hakem Heyetince davacı vekilinin itirazının reddine karar verildiği, ancak kararın gerekçesinde ''davacının eksikliği giderdikten sonra yeniden Tahkim'e başvuruda bulunma hakkı korunmak suretiyle'' itirazın reddedildiği, davacı tarafından eldeki başvuru dosyasında illiyet bağını kuran yeni bir maluliyet raporu ile yeniden başvuru yapıldığı, bu hali ile kesin hüküm bulunmadığı ve Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının gerekçesi yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçildiği, davacı vekili tarafından dosyaya sunulan 12.11.2021 tarihli maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak hazırlandığı, Erzurum 4. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2017/599 esas sayılı dosyasında Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden alınan 12.06.2019 tarihli kusur raporunda; sigortalı araç sürücüsünün tali kusurlu ve kazaya sebebiyet veren dava dışı yaya ...'ın asli kusurlu olduğunun belirlendiği, aktüer bilirkişi raporunda davacının % 15 maluliyet oranı, sigortalı araç sürücüsünün % 25 oranında kusuru, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi ile davacının sürekli iş göremezlik zararının 82.137,00 TL olarak hesaplandığı, bilirkişi raporlarının denetime ve hüküm tesisine elverişli olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm tesis edilerek davanın kabulü ile 82.137,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 06.08.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsil edilerek başvuru sahibine ödenmesine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davanın kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 01.03.2021 tarih ve 2021.E.38753 sayılı dosyasında alınan maluliyet raporunda davacının maluliyetinin bulunmadığının belirlendiğini, eldeki dava dosyasına sunulan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak hazırlanmadığını, davacının müterafik kusuru nedeniyle indirim uygulanması gerektiğini ve davacı lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine göre hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'ine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir. B. Gerekçe Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir. 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve özellikle Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 01.03.2021 tarih ve 2021.E.38753 sayılı başvuru dosyasında İtiraz Hakem Heyetince, ''davacının maluliyet raporuna ilişkin eksikliği giderdikten sonra yeniden Tahkim'e başvuruda bulunma hakkı korunmak suretiyle'' itirazın reddine karar verildiği gözetildiğinde söz konusu dosyanın eldeki dava dosyası yönünden kesin hüküm teşkil etmediğinin anlaşılmasına, davacının maluliyet oranını kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun biçimde belirleyen uzman heyet raporunun karara esas alınmasında isabetsizlik görülmemesine ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2.Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde; a-) 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 52. maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 3.maddesi uyarınca taşıma sınırı (istiap haddi/Kapasite), bir aracın güvenle taşıyabileceği en çok yük ağırlığı veya yolcu sayısını göstermekte olup ikincil mevzuat ve eki cetveller ile aracın trafik tescil belgesinde; yolcu taşıma izni verilen araçlarda azami kaç koltuk bulunacağı, kaç yolcu taşınabileceği, ayakta veya aracın römorkunda yolcu taşınıp taşınamayacağı hususları belirlenmiştir. Davacının, yolcu taşıma kapasitesi aşılmasına rağmen sigortalı araçta seyahat etmek suretiyle zararın artmasında katkısının bulunduğu, dolayısıyla müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğine dair davalının savunması İtiraz Hakem Heyetince kabul edilmemiştir. Somut olayda; araç tescil belgesine göre davalıya sigortalı aracın azami yolcu kapasitesi sürücü dâhil 5 kişi olmasına rağmen araçta 6 kişi bulunduğu hususu, trafik kaza tespit tutanağı ve kazaya ilişkin soruşturma evrakı içerisindeki tutanaklar ile sabittir. Buna göre; davacının yolcu taşıma kapasitesi aşılan araçta seyahat etmesi nedeniyle zararın artmasında katkısının bulunduğu gözetilerek TBK’nın 52. maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir. b-)Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak; 5684 sayılı Kanun'un 30. maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13. ve AAÜT’nin 17/2. maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır. VI. KARAR 1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 3.Yukarıda 2 (a) ve (b) numaralı bentlerde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, Dosyanın, mahkemeye gönderilmesine,26.12.2024 tarihinde Başkan ... ve Üye ...'nin karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca taşıma sınırı (istiap haddi/kapasite), bir aracın güvenle taşıyabileceği en çok yük ağırlığı veya yolcu sayısını göstermekte olup ikincil mevzuat ve eki cetveller ile aracın trafik tescil belgesinde; yolcu taşıma izni verilen araçlarda azami kaç koltuk bulunacağı, kaç yolcu taşınabileceği, ayakta veya aracın römorkunda yolcu taşınıp taşınamayacağı hususları belirlenmiştir. Davacının yolcusu olduğu araç binek otomobil olup 1 sürücü ve 5 yolcu ile seyir halinde iken yayaya çarpmamak için sola manevra yaptığı sırada aracının kontrolünü kaybetmesi sonucu yolun solunda bulunan demir bariyerlere çarpmak suretiyle tek taraflı kaza meydana gelmiştir. İtiraz Hakem Heyetince olayın oluş şekline göre kazanın istiap haddinin aşılmasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı hususunda alanında uzman bir bilirkişiden bilirkişi raporu alındıktan sonra sonucuna göre müterafik kusur durumunun değerlendirilmesi gerektiği şeklindeki değişik gerekçeyle kararın bozulması gerektiği kanaatinde olduğumdan, sayın çoğunluğun (2-a) numaralı bentteki bozma gerekçesine katılmıyorum.

KARŞI OY

Olayda, davacının yolcu taşıma kapasitesinin üzerinde yolcu alan bir aracı tercih etmesi, yalnızca bireysel bir dikkatsizlik olarak değil, aynı zamanda kamu güvenliğini ve trafik düzenini ihlal eden bir eyleme rıza göstermek olarak değerlendirilmelidir. Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesi ve ilgili ikincil mevzuatın belirlediği taşıma sınırları, sadece araçların fiziki kapasitesini değil, aynı zamanda olası kazalarda oluşacak zararın minimize edilmesini amaçlar. Fazla yolcu, aracın denge, frenleme ve manevra kabiliyetini olumsuz etkileyerek kaza riskini artırır. Davacının bu kurala aykırı durumu bilerek veya bilebilecek durumda olmasına rağmen seyahat etmesi, zararın oluşmasına doğrudan katkıda bulunmuştur. Bu nedenle, %20'lik müterafik kusur oranının, bu denli vahim bir kamu düzeni ihlaline rıza gösterilmesi karşısında yetersiz kaldığı kanaatindeyim. %20 yerine, davacının kendi güvenliğini hiçe sayan bu davranışı nedeniyle %40 veya daha yüksek bir oranda indirim yapılması hakkaniyete daha uygun olacaktır. Bu nedenle değerli çoğunluğun kararına katılmıyorum.