Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/14043 E. 2024/12851 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2022/653 Dğişik İş, 2022/730 Karar

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; 07.10.2018 tarihinde trafik sigortasız araç ile meydana gelen tek taraflı trafik kazasında sigortasız araçta yolcu olan davacının yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 3.000,00 TL sürekli iş göremezlik, 1.000,00 TL geçici iş göremezlik ve 1.000,00 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 5.000,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal veya avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 18.04.2022 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini toplam 254.434,79 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; araç üzerinde şase silinmiş olup tescilsiz araç nedeni ile sorumluluklarının bulunmadığını, aracın türünün araştırılması gerektiğini, geçici iş göremezlik ve bakıcı giderinden sorumlu olmadıklarını, maluliyet raporunun mevzuata uygun olmadığını, kusur oranlarının belirlenmesi gerektiğini, müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi uygulanması gerektiğini, davacı tarafa SGK tarafından bir ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, yasal faiz uygulanması gerektiğini, davacı lehine 1/5 oranında vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kabulü ile 254.434,79 TL tazminatın 25.10.2021 gününden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınıp davacıya ödenmesine karar verilmiştir. IV. İTİRAZ Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; itirazın vekâlet ücreti yönünden kabulü ile davacı vekâlet ücretinin 5.252,08 TL olarak düzeltilmesine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde; kazaya karışan aracın tescilsiz ve plakasız olması sebebi ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası yaptırma zorunluluğu bulunmadığını, aracın türünün araştırılması gerektiğini, davacının şikayet hakkını kullanmadığını, taraflar arasında uzlaşma olup olmadığının araştırılması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı giderinden sorumlu olmadıklarını, maluliyet raporunu kabul etmediklerini, kusur oranının bilirkişi aracılığı ile belirlenmesi gerektiğini, davalının kuısur oranında ve teminat limiti ile sorumlu olduğunu, davacı yolcunun hatır için taşındığını, hatır taşıması indirimi uygulanması gerektiğini, müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiğini, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödenmiş tazminat varsa tespit edilerek ödenecek tazminattan düşülmesi gerektiğini, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz esas alınarak yapılması gerektiğini, faiz türünün yasal ve başlangıcının ancak dava tarihi olabileceğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık; trafik sigortası bulunmayan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri talebine ilişkindir. 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 87 nci maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 51 inci maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir. Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması hâlinde hatır taşımasından söz edilemez. Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir. Taşıma veya kullandırma, ekonomik yarar için olabileceği gibi ortak toplumsal değerler nedeniyle de olabilir. Ancak yakın akrabaların ve eşin taşınmasında bir menfaatten söz edilemeyeceği için hatır için taşımadan da bahsedilemez. Hâkim, gerekçesini kararında tartışmak ve nedenlerini göstermek koşuluyla tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda da değildir.

Somut olayda; davalı vekilince başvuruya cevap ve itiraz dilekçelerinde hatır için taşıma def’inde bulunulmuştur. Kaza nedeniyle yürütülen soruşturma aşamasında davacı, baraj mesire alanına arkadaşının aracıyla yola çıktıklarını, dönüş yolunda kazanın meydana geldiğini beyan etmiştir. Davacının, trafik sigortasız araçta yolcu olarak bulunduğu ve sürücü ile arkadaş oldukları sabit olup davacının taşıma için arkadaşına ücret ödemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu kabul edilmelidir. Bu durumun aksi ispat edilemediğinden davalı kurumun süresinde yapılan hatır için taşıma savunmasına itibar edilerek TBK’nın 51 inci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir. VI. KARAR 1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,12.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.