Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2025/5752 E. 2026/4336 K.

MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/1500 E., 2025/1685 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 3. Sulh Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/1181 E., 2025/239 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 23.06.2026 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen günde gelen davacılar vekili Avukat ... ile davalı vekilleri Avukat ..., Avukat ... ve fer’i müdahil vekili Avukat ...’in sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, işin daha derinlemesine incelenmesi ve bu konuda bir araştırma yapılması gerektiği heyetçi zorunlu görüldüğünden, 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 24/1 ve Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 21/3 maddeleri uyarınca görüşmenin bırakıldığı 02.07.2026 tarihinde dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili; dava konusu ..., ... sicil Nolu ... ve ... ... sahası ruhsatının %50'sinin müvekkillerine ait olduğunu, bu hususun Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/8 E., 2017/622 K. sayılı ilamı ile sabit olduğunu, bahsi geçen ruhsat için için diğer %50 hissedar olan dava dışı ... ile davalı arasında 27.08.20 01... .12.2016 tarihli rödövans sözleşmeleri bulunduğunu, ... sahasının %50 hissedarı olarak müvekkillerinin sözleşmeye taraf olduğunu, Mahkeme ilamından davalının 24.04.2018 tarihli ihtarnameyle haberdar edildiğini, bunun üzerine davalı tarafından müvekkillerine sözleşmeye göre rödövans ödemesi yapıldığını, davalının 27.08.2001 tarihli sözleşmenin (8.) maddesinde devir yasağı bulunmasına ve müvekkillerinin muvafakati olmamasına rağmen dava dışı ... ... İşletmeleri A.Ş'ye, (...) ... ve ... İşleri Genel Müdürlüğünün onayı ile ... sahası ve ruhsatını devrettiğini, rödövans ödemelerinin sözleşmeye uygun olmadığı gibi davalının ve eksik ödeme yaptığını, ruhsat sahasının devri ile müvekkillerinin açıkça zarara uğratıldığını ileri sürerek; sözleşme hükümlerine ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununın 366. maddesine aykırılık sebebiyle rödövans sözleşmesinin feshine, ... ruhsatının ... Sicilindeki kaydının terkini ile müvekkilleri adına kayıt ve tesciline ve davalı şirketin ... sahasından tahliyesine, sözleşme hükümlerine göre eksik ödeme ve açıkça hukuka aykırı devir sebebiyle haksız kazanç elde eden davalı şirketten müvekkillerinin ruhsat hisseleri oranında dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte şimdilik belirsiz olarak 50,00 TL maddi tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili; davacıların, davaya dayanak teşkil eden 27.08.2001 tarihli sözleşmeye taraf olmamaları sonucu fesih, ruhsatın iadesi ve tahliye gibi talep haklarının bulunmadığını, ... sahasında davacıların haklarının bulunduğuna ilişkin Mahkeme kararının ihtarnameyle bildirilmesi üzerine müvekkilinin rödövans borcunun %50’sini davacılara ödendiğini, işbu karar ilamı ile davacıların ruhsatta hak sahibi olacağına karar verildiğini, buna karşılık müvekkili şirket ile dava dışı ... arasında imzalı sözleşmeye taraf haline gelmediklerini, müvekkili ile ... arasında düzenlenen 01.11.2022 tarihinde rödövans sözleşmesi ile ... ruhsatının devri değil, mevcut hakkın ...'ya belli bir süreyle kullandırılmasının amaçlandığını, bu sözleşmenin 27.08.2001 tarihli sözleşmenin (8.) maddesine aykırı olmadığını, davacıların rödövans alacaklarının 2001 tarihli sözleşmeye ve sahada yürütülen faaliyete uygun olarak ödendiğini, zarar iddialarının asılsız olduğunu ve ödemelerin eksiksiz yapıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacıları tarafından, dava dışı ... aleyhine, ..., Sicil No:... ... ve ... ... sahasının % 50'sinin davacılara ait olduğunun tespiti ve davalı adına doğacak alacaklardan davacıların hissesine düşen alacağın tahsili talebiyle açılan davada yapılan yargılamanın sonunda, Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/8 E., 2017/622 K. sayılı kararıyla, ... sahasının %50 sinin davacıların murisi .... vesilesi ile davacılara ait olduğunun tespitine karar verildiği, istinaf edilmemesi üzerine kararın 28.02.2018 tarihinde kesinleştiği, davalı ile dava dışı ruhsat sahibi ... arasında düzenlenen 27.08.2001 tarihli rödövans sözleşmesinin (8). maddesinde; "... anlaşma konusu ruhsat sahasının kendisine devrini takiben, 3213 sayılı ... Kanunu kapsamında sahayla ilgili, ruhsatın üçüncü şahıslara devri hariç, her türlü tasarrufta bulunmaya yetkili olup bu yasa kapsamındaki her tür vecibeden sorumludur." hükmüne yer verildiği, davalı ile dava dışı ... arasında düzenlenen 01.11.2022 tarihli sözleşmenin ... ruhsatının ve sahasının devrinden ziyade ... sahasının belirli bir süreyle işletilmesine yönelik düzenlendiği ve rödövans sözleşmesi nitelliğinde olduğu, davacı tarafa sözleşme öncesinde ve sonrasında rödövans ödemesi yapılmasına devam edildiği, sözleşmenin, rödövans alacakları yönünden davacıların haklarına bir halel getirmediği, davalı ile ... arasında düzenlenen 01.11.2022 tarihli sözleşmenin 27.08.2001 tarihli sözleşmeye aykırılık teşkil etmediği, davacı tarafın sözleşmeye aykırılık iddiasının yerinde olmadığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirtildiği üzere davacı tarafın dava tarihi itibariyle talep edebileceği rödövans alacaklarının bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayılı belirtilen kararıyla; davaya konu ... sahasının ruhsatının dava dışı ... adına tescilli olduğu, ... ile davalı arasında yapılan 27.08.2001 tarihli rödövans sözleşmesi ve buna ilaveten 12.12.2016 tarihli ek protokol düzenlendiği; davacıların tarafından Kayseri 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/8 E. 2017/622 K.sayılı dosyasıyla ruhsat sahibi ... aleyhinde dava açıldığı ve Mahkemece dava konusu ... sahasının %50'sinin davacılara ait olduğunun tespitine karar verildiği, kararın istinaf edilmeksizin 28.02.2018 tarihinde kesinleştiği, bu davada davalının; davalı, feri müdahil ya da ihbar olunan sıfatıyla temsil edilmediği, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ... ve ... İşleri Genel Müdürlüğünün (...) 03.12.2020 tarihli yazısında Kayseri 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/8 E. 2017/622 K.sayılı kesinleşmiş kararına istinaden ... ruhsatının %50'sine davacılar adına ... siciline şerhinin 3213 sayılı ... Kanunu'nun 5.maddesi uyarınca mümkün olmadığının bildirildiği, davalı ile ... arasında 01.11.2022 tarihinde ruhsat devir ve rödovans sözleşmesi yapıldığı ve ... tarafından ... siciline şerh edilmiş olduğu, her ne kadar Kayseri 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/8 E., 2017/622 K.sayılı kararıyla davacıların murisinin ... sahasının %50'sine sahip olduğu anlaşılsa da, davalının bu davada temsil edilmediği, kararın davacılar ile ... arasında hüküm ifade edeceği, kira sözleşmesinin şahsi haklar içerir yapısı gözetildiğinde davacıların bu sözleşmenin tarafı olmadıkları, ... sahasının %50'sine sahip olmalarının dava dışı ... ile kendi aralarındaki iç ilişkiyi oluşturduğu, her ne kadar davalı şirket tarafından davacılara ödeme yapılmış ise de ... Kanunu'nun 5.maddesinin emredici hüküm içermesi nedeniyle, davacıların ruhsatın %50'sine sahip olmasının rödövans sözleşmesinin tarafı olduklarının kabulünü gerektirmeyeceği, Mahkemece davanın reddine karar verilmiş olmasının isabetli olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili; rödövans sözleşmelerinin imzalanmasından sonra, müvekkiller, tarafından kayıt maliki dava dışı ... hakkında açılan davada verilen kesinleşmiş kararla; ruhsatta yarı oranında pay sahibi olduklarına karar verilmesi nedeniyle müvekkillerinin sözleşmenin tarafı haline geldiklerini, ...’in kararının sadece idari tescil ve şerhle ilgili olduğunu, dava dışı ... ile davalı arasında düzenlenen 2001 tarihli rödövans sözleşmesinin (8.) maddesi hükmü uyarınca, Mahkeme kararıyla sözleşmenin tarafı haline gelen müvekkillerinin izni dışında davalının ... işletme yetkisinin dava dışı ...’ya devretmesinin sözleşmenin ihlali olduğunu, bilirkişi raporunun bilimsel temelden ve somut delilden yoksun olup hükme esas alınamayacağını ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, rödövans sözleşmesinin feshi ve tahliye, rödövans alacağı ve ruhsatın devri nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında; hukuki ilişkinin ve bu ilişki nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlığa ilgili kanun maddelerinin doğru şekilde uygulanmasına, tahliye istemi bir bütün olup bölünmesinin mümkün olmamasına hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli ve yeterli olduğunun anlaşılmasına göre, davacıların temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA, 40.000,00 TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin davacılardan alınıp davalıya verilmesine, Aşağıda bakiye yazılı temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 02.07.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.